BMW - Τέλος στα "τσιγκελωτά μουστάκια" θέλουν να βάλουν οι Βαυαροί

Νέες πατέντες δείχνουν φαίρινγκ για superbike χωρίς αεροτομές
BMW Motorrad πατέντα αεροδυναμική αεροτομές 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

3/1/2025

Οι ολοένα και μεγαλύτερες αεροτομές στα superbike μπορεί να έχουν σημαντικά οφέλη στη συμπεριφορά τους όμως λειτουργούν αντιστρόφως ανάλογα στον τομέα της αισθητικής και η BMW προσπαθεί να βρει λύση και σε αυτόν τον τομέα.  

Τα αεροδυναμικά βοηθήματα έχουν μπει για τα καλά στην κορυφαία κατηγορία των superbikes και από τους αγώνες μεταφέρονται και στις μοτοσυκλέτες παραγωγής, οι οποίες έχουν αρχίσει να μοιάζουν όλο και περισσότερο με... διπλάνα του 1ου ΠΠ. 

Με λίγα λόγια η αισθητική έχει αρχίσει να πηγαίνει περίπατο σε μία κατηγορία μοτοσυκλέτας που επηρεάζεται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη από τις εξελίξεις που οδηγούν σε αυξημένη συνολική απόδοση -αφού ο στόχος είναι η νίκη στους αγώνες. Ωστόσο αυτή η κατηγορία τα προηγούμενα χρόνια έχει καταφέρει να μας δώσει μερικές από τις ομορφότερες μοτοσυκλέτες όλων των εποχών και αυτό φαίνεται πως επιδιώκει να (ξάνα)κάνει η BMW παρά την έλευση των αεροδυναμικών βοηθημάτων που είναι από τα μεγαλύτερα στα δικά της superbikes.

BMW Motorrad πατέντα αεροδυναμική αεροτομές 2025
Οι αεραγωγοί στο κάτω μέρος της καρίνας στην πατέντα της BMW

Σύμφωνα και με τις πατέντες που έχουν δει τα φώτα της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό, οι Βαυαροί το ψάχνουν γενικότερα με την αεροδυναμική απόδοση των μοτοσυκλετών τους προσπαθώντας να αυξήσουν την κάθετη δύναμη που ασκείται στα ελαστικά και να μειώσουν παράλληλα την αεροδυναμική αντίσταση (drag) περιορίζοντας τα εμφανή αεροδυναμικά βοηθήματα ή τουλάχιστον το μέγεθός τους.

Στην αρχή της χρονιάς που μας πέρασε οι Βαυαροί κατέθεσαν προς κατοχύρωση πατέντες για ένα "κρυφό" σύστημα αεραγωγών που βρίσκεται κάτω από το εμπρός μέρος της καρίνας. Το σύστημα λειτουργεί μέσω της διαφοράς πίεσης που δημιουργείται στις δύο πλευρές της μοτοσυκλέτας όταν αυτή βρίσκεται υπό κλίση και επί της ουσίας "ρουφά" τη μοτοσυκλέτα προς το έδαφος αυξάνοντας έτσι την πρόσφυση των ελαστικών. 

Κάτι παρόμοιο δηλαδή με αυτό που κάνει ήδη η Aprilia με την εξωτική RSV4 X ex3ma των 230 ίππων, η οποία χρησιμοποιεί τη σχεδίαση των πλαϊνών τμημάτων του φαίρινγκ για να το πετύχει, αξιοποιώντας τα "μαθήματα" που έχει πάρει στο MotoGP.

Τώρα νέες πατέντες των Βαυαρών δείχνουν την προσπάθεια που κάνουν για να μειώσουν την αεροδυναμική αντίσταση μιας μοτοσυκλέτας εκμεταλλευόμενοι καλύτερα τη ροή του αέρα γύρω από το σώμα της.

Στις νέες πατέντες η BMW παρουσιάζει "οπές" στο φαίρινγκ εκατέρωθεν της ζελατίνας, λίγο πιο μπροστά από τα χέρια του αναβάτη όταν αυτά κρατούν τα κλιπόν. Στόχος αυτών των οπών είναι να κατευθύνουν πιο ομαλά τον αέρα γύρω από τον αναβάτη μειώνοντας έτσι την αεροδυναμική αντίσταση χωρίς τη χρήση μικρών σπόιλερ στην άκρη του φέρινγκ, τα οποία θα μεγάλωναν παράλληλα και τη μετωπική επιφάνεια της μοτοσυκλέτας. 

Κυρίαρχο ρόλο στην αξιοποίηση των οπών παίζει ο μεγάλος κεντρικά τοποθετημένος αεραγωγός στο φαίρινγκ, εκεί όπου συνήθως βρίσκεται το ram air. Ο αέρας που περνά από εκεί με μεγάλη ταχύτητα ανακατευθύνεται προς τα χέρια του αναβάτη και βγαίνει από τις μικρές οπές του φαίρινγκ προς τα πάνω σε γωνία 90 μοιρών. Έτσι μπορεί να μειωθεί η αεροδυναμική αντίσταση ή να αυξηθεί σημαντικά η κάθετη δύναμη που ασκείται με μικρό αναλογικά κόστος σε αεροδυναμική αντίσταση.

Η εκμετάλλευση της ροής του αέρα από την BMW με αυτόν τον τρόπο εξομοιώνει επί της ουσίας τη λειτουργία της πτέρυγας Gurney, που πήρε το όνομά της από τον εφευρέτη της Dan Gurney. Ως αγωνιζόμενος, μηχανικός αλλά και ιδιοκτήτης ομάδας, ο Αμερικανός που απεβίωσε το 2018 σε ηλικία 86 ετών, είναι σε γενικές γραμμές άγνωστος στο κόσμο των δύο τροχών. Όχι όμως και στα αυτοκίνητα που θεωρείται μεγάλη μορφή παγκοσμίως -πέρασε και από τη Formula 1, κέρδισε και το Le Mans. Εκτός από την πτέρυγα Gurney "ευθύνεται" και για μια αγωνιστική παράδοση που ξεκίνησε ο ίδιος και είναι το κούνημα της σαμπάνιας και τοπ σπρέι που ακολουθεί από τους αγωνιζόμενους πάνω στο βάθρο!

Αρκετά όμως με τον Gurney, ας γυρίσουμε στην πτέρυγά του, η οποία εξακολουθεί να δίνει το "παρών" στους αγώνες -και στη Formula 1- παρόλο που είναι σχεδόν "αόρατη". Επί της ουσίας πρόκειται για ένα μικρό χείλος που τοποθετείται στο πίσω μέρος μιας αεροτομής και την τρέχει από τη μία άκρη μέχρι την άλλη σε γωνία 90 μοιρών προσφέροντας τα οφέλη για τα οποία μιλήσαμε νωρίτερα. 

Η BMW μάλιστα αναφέρει στις σχετικές πατέντες ότι το σύστημα αεραγωγών και οπών θα μπορούσε να τοποθετηθεί και σε άλλα σημεία του φαίρινγκ (π.χ. στα πλαϊνά) και να αξιοποιηθεί για την αύξηση της πρόσφυσης, με τα ανοίγματα των αεραγωγών να ελέγχονται ηλεκτρονικά και ανάλογα με το ζητούμενο, ως ένα ενεργό σύστημα αεροδυναμικής βελτίωσης. Το φαίρινγκ θα μπορούσε παράλληλα να είναι πιο στενό μειώνοντας την μετωπική επιφάνεια.

Για να δούμε τι από όλα αυτά θα μπορούσε να φτάσει στις μοτοσυκλέτες παραγωγής της BMW και να βάλει τέλος στα "μουστάκια" τους που γίνονται όλο και μεγαλύτερα.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις