Dakar 2019: Ο παραπληγικός αναβάτης που αγωνίζεται κανονικά!

Παράδειγμα ψυχής καθώς αγωνίζεται για την καλύτερη θέση!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

7/1/2019

Τεράστια αποθέματα δύναμης διαθέτει ο Nicola Dutto καθώς συμμετέχει στο φετινό Dakar, ενώ από το 2010 είναι παραπληγικός, κάτι που όμως δεν τον έχει σταματήσει από το να αγωνίζεται. Δύο χρόνια μετά το ατύχημά του, το 2012, ο Nicola κατάφερε να επιστρέψει στους χωμάτινους αγώνες, με την διευκρίνιση πως πρόκειται για μοτοσυκλέτα, καθώς ήδη από το 2011 είχε αρχίσει να αγωνίζεται με αυτοκίνητο. Οι γιατροί μπορεί να είχαν ήδη ξεκαθαρίσει πως δεν υπήρχε περίπτωση να ανακτήσει την κινητικότητά του στα κάτω άκρα, εξαιτίας του μεγέθους της ζημίας που είχε υποστεί κατά τον τραυματισμό του, ωστόσο δεν έδιναν την συγκατάθεσή τους να αγωνιστεί, από την στιγμή που οι κραδασμοί και οι ταλαντώσεις μπορούσαν να επιφέρουν ακόμα μεγαλύτερη ζημιά στην σπονδυλική του στήλη. Πόσο μάλιστα με μοτοσυκλέτα που την οδηγεί καθιστός, μην έχοντας την δυνατότητα να στηριχτεί στους μαρσπιέδες.

Ο Nicola όμως δεν το έβαλε κάτω και προσάρμοσε την KTM με ειδικό κάθισμα, καθώς και προστασία στα πόδια, δημιουργώντας κάγκελα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Σταδιακά βελτίωσε τον σχεδιασμό του, συμμετέχοντας σε πολλά Rally ανά τον κόσμο, έχοντας πάντα στο πλευρό του τους επίσης αγωνιζόμενους και φίλους, ώστε να τον βοηθήσουν να σηκωθεί σε περίπτωση πτώσεις. Το πρόβλημα του Nicola ήταν ανέκαθεν αυτό, το γεγονός πως χρειαζόταν βοήθεια για να ανέβει, να κατέβει ή να σηκώσει την μοτοσυκλέτα του. Πόσο μάλιστα σε αγωνιστική χρήση στο χώμα που οι πτώσεις καραδοκούν.

Έτσι και στο Dakar ο Nicola ακολουθείται από τρεις αναβάτες που πάντα ένας θα βρίσκεται δίπλα του για να τον βοηθήσει να σηκωθεί σε κάποια από τις σίγουρες –όπως λέει ο ίδιος- πτώσεις που θα έχει. Συμμετέχοντας με την υποστήριξη ομάδας, πράγμα που είναι μονόδρομος για κάθε έναν στο Dakar κι ακόμα περισσότερο για τον Nicola, ο παραπληγικός αναβάτης έχει την καρέκλα του να τον περιμένει σε κάθε τερματισμό έχοντας επίσης μεριμνήσει για όλες τις λεπτομέρειες της διαμονής και της κίνησής του, που ως τώρα στο Dakar δεν υπήρχαν και δεν υπάρχουν ανάγκες σε τέτοια κλίμακα.

Ο Nicola δεν είναι ο πρώτος παραπληγικός που παίρνει μέρος στο Dakar, αλλά ο πρώτος που το πράττει με μοτοσυκλέτα ακολουθώντας όλη την διαδρομή. Στο παρελθόν κι άλλοι αναβάτες με αυτοκίνητα έχουν αγωνιστεί στον σκληρότερο Rally, όπως ο Esteve Pujol πριν μία δεκαετία, ο φοβερός Gianluca Tassi που έθεσε τον πήχη ψηλά, ο Isidre Esteve πριν από αυτόν που εγκατέλειψε από πληγές που δημιουργήθηκαν στο σώμα του από την καταπόνηση, ενώ αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση του Joey Evans. Ο κ.Evans υπήρξε παραπληγικός μέχρι που ένας γιατρός του συνέστησε αμέσως μετά τον αρχικό του τραυματισμό, μία περίεργη χειρουργική προσέγγιση με μικρές πιθανότητες να έχει έστω και μικρό αποτέλεσμα. Ο κ.Evans πήρε το ρίσκο και δέκα χρόνια μετά ήταν σε θέση να περπατήσει αλλά και να αγωνιστεί στο Dakar, έχοντας ανακτήσει ποσοστό κινητικότητας.

Από όλες αυτές τις περιπτώσεις όμως, ο Nicola διαφέρει καθώς τοποθετημένος στην μοτοσυκλέτα του, έχει να αντιμετωπίσει και διαφορές στην ίδια την τεχνική της οδήγησης. Καθώς δεν μπορεί να σηκωθεί όρθιος και αναγκασμένος για σωστή στήριξη της μέσης και της σπονδυλικής στήλης, που καταπονείται ιδιαίτερα, να έχει μια όρθια θέση οδήγησης τοποθετημένος αρκετά πιο πίσω, το κέντρο βάρους βρίσκεται ψηλά και όλα όσα έχει μάθει κανείς για κίνηση στο χώμα, δεν ισχύουν για τον ίδιο. Μετά από τόσα χρόνια δοκιμών και συμμετοχές σε δεκάδες Rally ανά τον κόσμο, ο Nicola έχει αναπτύξει εκ νέου την οδήγησή του στο χώμα χρησιμοποιώντας πολύ τον κορμό του και βασιζόμενος στο γυροσκοπικό φαινόμενο.

Για τον ίδιο η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι άλλη, από το να αποφύγει κάποιον τραυματισμό στην σπονδυλική στήλη εξαιτίας της καταπόνησης. Οι πτώσεις δεν τον τρομάζουν, έχοντας εμπιστοσύνη στους συνοδούς, ούτε και η απόσταση ή τα εμπόδια. Μεγαλύτερή του δυσκολία θα είναι πιστεύει η άμμος, εκεί που είναι απαραίτητο να μετακινείς το σώμα σου συνέχεια. Ωστόσο ο ίδιος θεωρεί πως έχει βρει την σωστή τεχνική και για εκεί. Πριν τον τραυματισμό του, ο Nicola αγωνιζόταν σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης…

«Ποτέ δεν μίσησα την μοτοσυκλέτα, ποτέ δεν την απαρνήθηκα. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που έφτασα το πάθος μου να γίνει επάγγελμα, με όλο το ρίσκο που κάτι τέτοιο επιφέρει. Όταν είμαι στην σέλα ξεχνάω πως δεν μπορώ να κουνήσω τα πόδια μου. Η μοτοσυκλέτα με έσπασε αλλά η μοτοσυκλέτα με έσωσε κιόλας».

Ετικέτες

Brembo: Λέει "άντε γεια" σε ABS και υδραυλικό κύκλωμα με το σύστημα Sensify

Με τεχνητή νοημοσύνη Brake-by-Wire, έρχεται στα αυτοκίνητα - Και στο βάθος μοτοσυκλέτα
Brembo Sensify 2026 τέλος στο ABS
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

27/5/2026

Η Brembo ανακοίνωσε πως είναι έτοιμη να προχωρήσει στη μαζική παραγωγή του συστήματος Sensify, το οποίο φέρνει μεγάλες αλλαγές στα φρένα των αυτοκινήτων αρχικά, με σημαντικότερες την κατάργηση της μονάδας του ABS και του παραδοσιακού υδραυλικού κυκλώματος για την ενεργοποίηση των δαγκανών.

Με ένα τεχνολογικό άλμα που περνά κυριολεκτικά πάνω από τα παραδοσιακά συστήματα πέδησης, η Brembo έκανε λόγο για πρώτη φορά για το Sensify το 2021, το οποίο και ήθελε να φέρει στην μαζική παραγωγή στα αυτοκίνητα τρία χρόνια αργότερα, το 2024. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο πριν από αυτήν την ημερομηνία, όπως και όσα επακολούθησαν, οδήγησαν αναμενόμενα σε καθυστέρηση, με τη Brembo να παρουσιάζεται πλέον έτοιμη για το επόμενο βήμα που περνά το σύστημα της από τη θεωρία στην πράξη. Μάλιστα, οι Ιταλοί θέλουν να επιταχύνουν τις εξελίξεις ανακοινώνοντας και σχετική κοινοπραξία με την κινέζικη Ningbo Huaxiang Electronic Co., μια από τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικών συστημάτων της Κίνας (ίδιος κλάδος με Bosch και Continental) που παρέχει τα προϊόντα της σε εγχώριους κατασκευαστές αυτοκινήτου.

H Brembo παράγει ήδη μαζικά το σύστημά της για μεγάλο κατασκευαστή αυτοκινήτου τον οποίο και δεν κατονομάζει, ενώ αναφέρει, ίσως και για λόγους μάρκετινγκ ότι και άλλα συμβόλαια έχουν πάρει τον δρόμο των υπογραφών.

Με όνομα που προκύπτει από το ουσιαστικό "Sense" (Αίσθηση) και το ρήμα Simplify (Απλοποιώ), το Sensify κάνει τα πλήρως ηλεκτρονικά/ηλεκτρικά ελεγχόμενα φρένα πραγματικότητα, ενώ καταργεί επί της ουσίας το ABS, η λειτουργία του οποίου ενσωματώνεται μόνο ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα ελέγχου του συστήματος. 

Το "Simplify" προκύπτει επίσης από την ουσιαστική απλοποίηση του συστήματος αφού καταργείται και το υδραυλικό κύκλωμα που μεταφέρει τη δύναμη από την τρόμπα που βρίσκεται έπειτα από το πεντάλ του φρένου στις δαγκάνες και τα τακάκια - μην ξεχνάτε ότι προς το παρόν μιλάμε για αυτοκίνητα. Η Brembo αναφέρει και τα περιβαλλοντικά οφέλη που προκύπτουν από αυτήν την κατάργηση αφού η αλλαγή των υγρών των φρένων και τα σωληνάκια του κυκλώματος περνάνε στην ιστορία, κάτι που μειώνει και το κόστος συντήρησης. Οφέλη προκύπτουν και στην ασφάλεια σύμφωνα με τους Ιταλούς αφού δεν υπάρχουν υγρά στο σύστημα που μπορεί να βράσουν σε σκληρή χρήση και να μείνει το αυτοκίνητο από φρένα, δεν υπάρχουν σωληνάκια που μπορεί να διαβρωθούν και να σπάσουν, ενώ μειώνεται και η φθορά στα τακάκια αφού δεν ακουμπάνε διαρκώς πάνω στη δισκόπλακα και έτσι φθείρονται λιγότερο.

Brembo Sensify

Στο Sensify ένα ποτενσιόμετρο αναλαμβάνει να μεταφέρει την επιθυμία του οδηγού στα φρένα με τις δαγκάνες να ενεργοποιούνται ηλεκτρομηχανικά μέσω ενεργοποιητών, ενώ αισθητήρες καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τις συνθήκες και τα δεδομένα -όπως κάνει για παράδειγμα μια IMU στις μοτοσυκλέτεςς. 

Στα αρχικά της σχέδια πριν από πέντε χρόνια η Brembo έδειχνε ότι το κύκλωμα δεν καταργείται εντελώς, με τους ενεργοποιητές να βρίσκονται κοντά στις δαγκάνες και όχι πάνω σε αυτές, ενώ στις τελευταίες εικόνες που έχει δώσει στη δημοσιότητα, απουσιάζει αυτή η "λεπτομέρεια". Εδώ πρέπει να αναφέρει ότι το σύστημα της Brembo είναι προσαρμόσιμο ως προς την κλίμακα/μέγεθος και την εφαρμογή του όντας σχεδιασμένο και για μελλοντικά αυτοκίνητα που θα φέρουν αμιγώς ηλεκτρομηχανικά φρένα με συστήματα αυτόνομης οδήγησης. Παρόλο που έχει σχεδιαστεί κυρίως για αυτά τα μοντέλα που καθορίζονται από το λογισμικό τους (Software Defined Vehicles), ήτοι οχήματα που βελτιώνονται ποικιλοτρόπως μόνο με αναβάθμιση του λογισμικού τους (ηλεκτρικά κυρίως), είναι σε θέση να προσαρμοστεί και σε συμβατικά συστήματα πέδησης. Για αυτό σε κάποιες εκδόσεις του διατηρεί και μικρά σωληνάκια με υγρό φρένων που παρεμβάλλονται μεταξύ ενεργοποιητή και δισκόφρενου, κάτι που ωστόσο αναιρεί σε ένα βαθμό το περιβαλλοντικό όφελος και το όφελος που προκύπτει στον τομέα της ασφάλειας. Από αυτά που καταλαβαίνουμε στα ηλεκτρικά μοντέλα μπορεί ακόμη και να χρησιμοποιήσει τους ηλεκτροκινητήρες που βρίσκονται σε κάθε άξονα για να επιβραδύνει τους τροχούς μέσω του συστήματος ανάκτησης ενέργειας. Στο βίντεο που ακολουθεί φαίνεται καλύτερα η λειτουργία του συστήματος που μπορεί να είναι και μικτή, "υβριδική", με ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες στους πίσω τροχούς, και υδραυλικούς ενεργοποιητές μπροστά.

Ένα όφελος που προκύπτει ακόμη αφορά την εξάλειψη της ανάδρασης στο πεντάλ από την εξάλειψη του ABS αλλά και τον σημαντικά μικρότερο χρόνο που χρειάζεται για να πιάσουν δουλειά οι δαγκάνες που ενεργοποιούνται από ηλεκτρικά μοτέρ. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα αυτοματοποιημένα συστήματα πέδησης που φέρουν τα σύγχρονα αυτοκίνητα τα οποία επεμβαίνουν αυτόνομα στα φρένα αν ανιχνεύσουν επικείμενη σύγκρουση με ζώο, πεζό, ποδηλάτη ή μοτοσυκλετιστή σε ταχύτητες πόλης. Κάθε χιλιοστό του δευτερολέπτου μετρά στην αποφυγή μιας σύγκρουσης.

Τα οφέλη δεν τελειώνουν εδώ αφού ειδικά στο αυτοκίνητο το Sensify μπορεί να επηρεάσει θετικά και τη δυναμική συμπεριφορά με το φρένο που βρίσκεται σε κάθε τροχό να λειτουργεί ανεξάρτητα. Αυτό γίνεται ήδη στα συμβατικά συστήματα πέδησης μέσω του συστήματος δυναμικής ευστάθειας ESP που φέρουν τα αυτοκίνητα (και αυτό ενσωματώνεται ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα), όμως εδώ ο βαθμός ανεξαρτησίας είναι ακόμη μεγαλύτερος και όπως είπαμε νωρίτερα σημαντικά μικρότερος είναι και ο χρόνος. Ανάλογα με τον τροχό που φρενάρει σε ένα αυτοκίνητο μπορεί να μεταβληθεί η ταχύτητα που μπαίνει σε μια στροφή, να σταθεροποιηθεί το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια της στροφής αλλά και να μειωθεί η πιθανότητα να γλιστρήσει με τα τέσσερα, να υποστρέψει ή να υπερστρέψει.

Με μία μόνο κεντρική μονάδα για το σύστημα που ενσωματώνει στο λογισμικό της και τεχνητή νοημοσύνη το Sensify μαθαίνει επίσης τις συνήθειες του οδηγού και προσαρμόζει το φρενάρισμα ανάλογα με το πάτημα στο πεντάλ -πότε, πού, πώς γίνεται αυτό και με ποια συχνότητα-, ενώ παρέχει και τη δυνατότητα παραμετροποίησης της αίσθησης ανάλογα με τα κέφια του οδηγού: στη σπορ οδήγηση για παράδειγμα το πεντάλ γίνεται πιο σκληρό και άμεσο και το αντίθετο σε πιο "τουριστική" χρήση. Μπορεί επίσης να προσαρμόσει την απόδοσή του ανάλογα με το αποθηκευμένο προφίλ του χρήστη του οχήματος για πλήρη εξατομίκευση.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Sensify διενεργεί διαρκώς έλεγχο για την κατάστασή του και έτσι μπορεί να προβλέψει ακόμη και βλάβη πριν αυτή γίνει πραγματικότητα, ενώ σε περίπτωση δυσλειτουργίας υπάρχει και δευτερεύον σύστημα που αναλαμβάνει δράση άμεσα, αν το κυρίως αποτύχει. Τέλος, ακόμη και κάποιος από τους τέσσερεις ενεργοποιητές (ένας για κάθε τροχό) σταματήσει να λειτουργεί, υπάρχουν οι υπόλοιποι για να σταματήσει το αυτοκίνητο με ασφάλεια με τη δύναμη της πέδησης ακόμη και σε αυτή την περίπτωση να κατανέμεται ελεγχόμενα και ανάλογα με την ανάγκη σε κάθε τροχό.

Για τη μοτοσυκλέτα η Brembo δεν κάνει φυσικά κανένα λόγο σε αυτό το σημείο, ίσως γιατί απαιτείται ακόμη μπόλικη εξέλιξη για να προκύψουν οφέλη για τους δύο τροχούς. Από τη στιγμή πάντως που με το σύστημα ασχολείται η Brembo, η ανακοίνωση του και για τον κόσμο της μοτοσυκλέτας είναι μάλλον θέμα χρόνου, εφόσον και το βάρος του συστήματος είναι τέτοιο που δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμπεριφορά. Μιλάμε φυσικά για τις ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται με γοργό ρυθμό και όχι για την έκδοση με το υδραυλικό κύκλωμα, οι οποίες ενσωματώνουν και όλα τα οφέλη του Sensify. Οψόμεθα!