Διόδια: Παρατυπία με την συμφωνία παραχώρησης οδηγεί σε καταστροφικό μποτιλιάρισμα

Τεράστιες οι ευθύνες των εταιριών και του δημοσίου
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

29/10/2019

Την παρέμβαση εισαγγελέα αξιώνουν όσα έγιναν στην Ε.Ο. Αθηνών – Θεσσαλονίκης κατά την επιστροφή αργά το απόγευμα και τις βραδινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου καθώς ο μοναδικός λόγος που δημιουργήθηκε μποτιλιάρισμα δεκάδων χιλιομέτρων, ήταν τα μετωπικά διόδια. Μεγαλύτερο το πρόβλημα στην Θήβα και τα όσα έγιναν εκεί αποτελούν ντροπή για τις συμβάσεις παραχώρησης που ξεκάθαρα αναφέρουν το σενάριο της αναστολής είσπραξης διοδίων σε έκτακτες περιπτώσεις.

Χθες τα μοναδικά διόδια που ανέστειλαν την είσπραξή τους ήταν των Μαλγάρων, ένα από τα δύο στην χώρα που παραμένουν στο δημόσιο – και που έχουν ξεπεράσει την περίοδο της προγραμματισμένης λειτουργίας τους. Η αναστολή είσπραξης σε μετωπικούς σταθμούς ΔΕΝ είναι κάτι χαριστικό, ΔΕΝ το απαιτεί κανείς ως χάρη αλλά απαιτείται σε περιπτώσεις που το μποτιλιάρισμα οδηγεί σε ουρές χιλιομέτρων καθώς αποδεικνύεται καταστροφικό και με τεράστιες συνέπειες. Το πιο άμεσα κατανοητό παράδειγμα για την σοβαρότητα μίας μεγάλης ουράς, είναι τα ατυχήματα που συμβαίνουν από την απότομη ακινητοποίηση 20 και 30 χιλιόμετρα πριν τον μετωπικό σταθμό. Ακριβώς όπως ήταν και οι ουρές το βράδυ της 28ης Οκτωβρίου, που έφταναν μέχρι το ύψος του Κάστρου. Το μποτιλιάρισμα για να πληρώσει κανείς το αντίτιμο στο ύψος της Θήβας ξεκινούσε από το Κάστρο κι αυτό δημιουργούσε καταστροφικές συνθήκες για την ασφάλεια των οδηγών.

Τα ειδησεογραφικά site γενικού ενδιαφέροντος ανακυκλώνουν την είδηση πως τα διόδια αλλάζουν και την παρουσιάζουν ως την λύση για τις ουρές στους σταθμούς διοδίων. Πρώτα απ’ όλα η εφαρμογή τους έχει καθυστερήσει πολύ περισσότερο από αυτό που αναφερόταν αρχικά στις Συμβάσεις Παραχώρησης, κι αυτό γιατί βολεύονται οι εταιρίες με τους μετωπικούς σταθμούς εισπράττοντας μεγαλύτερο αντίτιμο. Το διόδιο τέλος έχει υπολογιστεί και συμπίπτει με τα όρια της σύμβασης στο σύνολο του μήκους, όταν όμως κάποιος χρησιμοποιεί την Ε.Ο. για μικρότερες αποστάσεις, τότε χρεώνεται με μεγαλύτερο -αναλογικά- μέρος. Συμφέρον για τους Παραχωρησιούχους, να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα οι μετωπικοί σταθμοί. Ακόμη και τότε όμως -όταν αλλάξει ο τρόπος πληρωμής- οι ουρές δεν μπορούν να αποφευχθούν. Και οι ουρές μετά από ένα σημείο γίνονται κίνδυνος πραγματικός, όπως έχει αποδειχτεί στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες που λειτουργούν με αντίστοιχα συστήματα.

Δεν έχουν όλες οι χώρες διόδια, και μερικές από αυτές απολαμβάνουν τους καλύτερους δρόμους του κόσμου, όμως αυτό είναι θέμα μίας άλλης κουβέντας. Η Ιταλία όμως, το μοντέλο της οποίας έχουμε υιοθετήσει, έχει εκπονήσει σχέδια για τέτοιες περιπτώσεις, ώστε να αποσυμφορίζει την κίνηση στις εθνικές οδούς μετά από ένα σημείο. Τέτοιες λύσεις είναι απαραίτητες για την ασφάλεια και όχι απλά για την καλυτέρευση της εμπειρίας ταξιδιού…

Μονάχα που η λύση υπάρχει ήδη και εδώ σε εμάς καθώς προβλέπεται αναστολή είσπραξης σε έκτακτες ανάγκες. Αυτό άλλωστε είναι κάτι που οι Παραχωρησιούχοι, οι εταιρίες δηλαδή που εκμεταλλεύονται τις εθνικές οδούς, θα πρέπει να έχουν ως πλάνο και με την είσοδο των ηλεκτρονικά ελεγχόμενων διοδίων στην ζωής μας. Μία κατάρρευση του συστήματος στο μέλλον, ακόμη και για λίγες ώρες, θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες ουρές καθώς οι πύλες θα είναι ακόμη πιο λίγες και το προσωπικό δεν θα επαρκεί για την ταυτόχρονη είσπραξη πολλών σειρών αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών.

Ο νομοθέτης έφτιαξε μία Σύμβαση Παραχώρησης που είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή για τις εταιρίες και την περίπτωση της αναστολής είσπραξης την έχει ορίσει ως μέτρο, κι αυτό γιατί είναι κατανοητό από όλα τα μέρη της σύμβασης πως είναι απαραίτητο να υπάρχει ως μέτρο. Ένα μέτρο όμως που στην πράξη εφαρμόζεται μονάχα στα διόδια που εισπράττει το δημόσιο απευθείας. Οι ευθύνες των εταιριών είναι τεράστιες και συμπληρωματικά, εικόνες όπως αυτές δεν συμβαδίζουν με το κοινωνικό πρόσωπο που προωθούν.

Στην Σύμβαση Παραχώρησης λοιπόν, υπάρχει όρος πως οφείλουν να λειτουργούν τόσες πύλες σε κάθε σταθμό διοδίων, που να μην δημιουργούνται ουρές μεγαλύτερες των είκοσι αυτοκινήτων για περισσότερες από δύο ώρες. Ωστόσο ο όρος αυτός είναι έτσι διατυπωμένος, που να φωτογραφίζει συγκεκριμένους σταθμούς που εξυπηρετούν εισόδους πόλεων και όχι τόσο τους μετωπικούς στην εθνική οδό που μποτιλιάρονται σε κάθε αργία κι αυτό γιατί προσθέτει ένα «και» ορίζοντας τις περισσότερες ημέρες μέσα στον μήνα που μπορεί αυτό να συμβεί. Δεν έχει πάει ακόμη στα δικαστήρια κανείς για να παλέψει απέναντι στο «και», όμως δεν χρειάζεται κιόλας, διότι η αναστολή είσπραξης αναφέρεται λίγο μετά.

Σε άλλο σημείο της σύμβασης παραχώρησης, ξεκάθαρα αναφέρει ο νομοθέτης την περίπτωση των έκτακτων περιπτώσεων. Και όταν οι ουρές έχουν φτάσει να μετρούνται σε δεκάδες χιλιόμετρα η κατάσταση γίνεται έκτακτη. Ένα περιστατικό στο κέντρο αυτής της ουράς είναι μη αντιμετωπίσιμο στον χρόνο που πρέπει.

Δεν είναι τυχαίο που σε όσα διόδια ελέγχει το κράτος απευθείας αναστέλλεται η είσπραξη στις μεγάλες ουρές. Είναι ξεκάθαρο πως γίνεται επικίνδυνο να κλείνεις την Ε.Ο. για ώρες και πως συμβαίνουν ατυχήματα σε αυτές τις περιπτώσεις. Η Σύμβαση Παραχώρησης αναφέρει πως σε περίπτωση ατυχήματος και σε έκτακτες περιπτώσεις πρέπει να αναστέλλεται η είσπραξη - και έχω γίνει μάρτυρας να παρακωλύεται η διέλευση ασθενοφόρου με αναμμένο φάρο και τον οδηγό να παρακαλά να τον αφήσει να φύγουν. Είχαν κλείσει την λωρίδα που υπάρχει για αυτό ακριβώς τον σκοπό και το ασθενοφόρο χρειάστηκε να περιμένει δέκα λεπτά πίσω από τα αυτοκίνητα, αντί να ανοίξει η μπάρα και η συγκεκριμένη σειρά να μην πληρώσει, ώστε να περάσει και το ασθενοφόρο. Στο κάτω-κάτω ήταν ευθύνη της εταιρίας να υπάρχει ειδική λωρίδα για τα ασθενοφόρα και εκείνη την στιγμή ήταν κλειστή. Ήταν κι αυτό το περιστατικό στον μετωπικό σταθμό στην Θήβα.

Αυστριακός μοτοσυκλετιστής χάθηκε στην ζούγκλα του Βιετνάμ εξαιτίας Google Maps

Όχι απλά δεν είχε χάρτη, δεν είχε ούτε offline χάρτη
Αυστριακός μοτοσυκλετιστής χάθηκε στην ζούγκλα του Βιετνάμ εξαιτίας Google Maps
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

31/8/2026

Το χωριό Lài Han στην επαρχία Lạng Sơn στο Việt Nam έχει αρχίσει να βλέπει ξένους για πρώτη φορά στην μακρά του ιστορία, εξαιτίας λανθασμένης ένδειξης στους χάρτες της Google. Αφότου έσωσαν τον Flo Florian, Αυστριακό μοτοσυκλετιστή, δήλωσαν σε εφημερίδα του HÀ NỘI πως δεν έχουν συνηθίσει να βλέπουν ξένους και δεν περνά κανείς από το χωριό τους, πέρα από το τελευταίο διάστημα που διασώζουν χαμένους περιπατητές, όπου όλοι τους έχουν ένα κοινό μεταξύ τους: Ακολουθούσαν τις οδηγίες της Google. Το χρονικό:

Λίγο πριν ξεκινήσει η περίοδος των βροχών στην περιοχή ο Αυστριακός τουρίστας νοίκιασε ένα Honda XR, δημοφιλές μοντέλο σε έκδοση που παράγεται στη χώρα και μοιάζει και με εκείνη της Λ. Αμερικής, και ξεκίνησε να διασχίζει από νότο προς βορρά την μακρόστενη χώρα.

Περνώντας από την πρωτεύουσα συνέχισε βορειοανατολικά σε μία ιδιαίτερα δασώδη περιοχή στα όρια της ζούγκλας, περνώντας από χωριά που παρότι σε ευθεία γραμμή δεν είναι μακριά από τον πολιτισμό, στην πράξη ζουν σε απομόνωση. Σε ένα από αυτά ο Αυστριακός ακολούθησε ένα μονοπάτι που οι χάρτες της Google εμφάνιζαν ως την μοναδική διαδρομή, όταν στην πράξη οι ντόπιοι έχουν ένα άλλο χωματόδρομο που χρησιμοποιούν πιο συχνά.

Είναι ένα συχνό λάθος των χαρτών της Google σε περιοχές που λόγω της μορφολογίας του εδάφους συνδέονται με τα διπλανά χωριά από μία μακρύτερη κυκλική διαδρομή. Σε τέτοιες περιπτώσεις υπάρχει μία περίπτωση όταν ζητήσεις πλοήγηση να οδηγηθείς από κάποιον δρόμο που σπάνια χρησιμοποιείται, αντί της μακρύτερης διαδρομής.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη και με τον Florian που βγήκε εκτός διαδρομής στην χειρότερη ώρα, το σούρωπο και σε ένα απότομο σημείο γλίστρησε πέφτοντας σε χαράδρα χωρίς ευτυχώς να τραυματιστεί.

Αυστριακός μοτοσυκλετιστής χάθηκε στην ζούγκλα του Βιετνάμ εξαιτίας Google Maps
Όλα τα στάδια των συναισθημάτων που πέρασε ο Αυστριακός

Αδυνατώντας να βγάλει την μοτοσυκλέτα του από εκεί που είχε πέσει και χωρίς σύνδεση στο κινητό του, μόνο με την διαδρομή που είχε αποθηκεύσει και μην γνωρίζοντας προς τα που υπάρχουν σπίτια και οικισμοί, ο Florian συνέχισε με τα πόδια και πέρασε μία νύκτα στη ζούγκλα, γεμίζοντας κάθε λεπτό με περισσότερο φόβο, κυριολεκτικά όπως περιέγραψε μετά.

Στο μεταξύ ένας από τους χωρικούς που είχε βγει για τα βουβάλια του είδε στο μονοπάτι ροδιά που σταματούσε απότομα και έψαξε να βρει πεσμένη μοτοσυκλέτα, χωρίς όμως επιτυχία, τόσο πυκνό είναι εκεί το μέρος.

Επέστρεψε, ενημέρωσε το χωριό για να δουν αν λείπει κανείς ή αν κάποιος περίμενε επισκέψεις που δεν έφτασαν. Παρόλο που δεν υπήρχε θετική απάντηση σε κάποιο από αυτά τα σενάρια διοργανώθηκε αναζήτηση χωρίς όμως αποτελέσματα.

Οπότε η διοργάνωση της αναζήτησης του Florian είχε ξεκινήσει προτού ο ίδιος ζητήσει βοήθεια!

Ταυτόχρονα ο ιδιοκτήτης της μοτοσυκλέτας που είχε χάσει την επαφή με το GPS Tracker σε μία περιοχή στα όρια της ζούγκλας, είχε ήδη αρχίσει να ψάχνει για συνεργάτη στην περιοχή που θα μπορούσε να βοηθήσει πηγαίνοντας στο τελευταίο στίγμα.

Όλα αυτά μπορούν να δημιουργούν εντύπωση σε κάποιον ευρωπαίο όπου περιμένει οι ενέργειες να έχουν κεντρικό σημείο, όμως είναι ο τρόπος που δουλεύει η επαρχία στην Ασία, στηριζόμενη στους δεσμούς των κατοίκων και της καλής γειτονίας, στοιχεία που χαρακτήριζαν και την δική μας επαρχία και παραμένουν σε κάποια μέρη ακόμη και τώρα.

Αυστριακός μοτοσυκλετιστής χάθηκε στην ζούγκλα του Βιετνάμ εξαιτίας Google Maps
δεν μπορούσε να πιστέψει πως το χωριό τον έψαχνε πριν ακόμη καταλάβει και ο ίδιος πως είχε χαθεί!

Την επόμενη ημέρα και ενώ στο χωριό ο ένας μετά τον άλλο ενημερώνονται πως ψάχνουν μία μοτοσυκλέτα, ο Florian φτάνει σε ένα από τα πιο απομακρυσμένα σπίτια, εξουθενωμένος, πεινασμένος και αφυδατωμένος. Ο ιδιοκτήτης, Triệu Văn Hội είναι στον περιβάλλοντα χώρο και τρόμαξε αρχικά στην εικόνα του Αυστριακού. Ο Florian προσπάθησε να επικοινωνήσει μαζί του μέσω Google Translate έχοντας κατεβάσει πριν από μέρες την γλώσσα, όμως δεν μπορούσε να ενεργοποιήσει την μετάφραση ομιλίας και ο κύριος Hội δεν μπορούσε να διαβάσει, οπότε δεν υπήρχε καμία συνεννόηση. Σύμφωνα με το εκτενές ρεπορτάζ της τοπικής εφημερίδας που ταξίδεψε έως εκεί και κατέγραψε τα πάντα, ο Florian εκλιπαρούσε για βοήθεια με κάθε δυνατό τρόπο που μπορούσε και ο Hội κατάλαβε πως υπήρχε πρόβλημα αφήνοντάς τον μόνο στο σπίτι για να ενημερώσει τους προύχοντες του χωριού.

Από εκείνη την στιγμή τα πάντα κινήθηκαν σε ρυθμό αστραπής για τα μάτια του Florian καθώς το χωριό που ήδη έψαχνε για κάποιον μοτοσυκλετιστή που χρειάζεται βοήθεια, είχε πλέον απαντήσεις στα ερωτήματά του.

Μέσα σε λίγα λεπτά ήταν περικυκλωμένος με όλο το χωριό που τον αντιμετώπισε ως επίτιμο προσκεκλημένο. Όπως εξήγησε ο Triệu Hinh, αρχηγός του χωριού, «τώρα τελευταία έχουμε δει μερικούς ξένους, όλοι τους χαμένοι προσπαθώντας να παν κάπου αλλού και για μερικούς από τους κατοίκους εδώ είναι η πρώτη φορά που βλέπουν ξένο. Είναι πολύ απομακρυσμένο μέρος, μακριά από οποιαδήποτε διαδρομή, πόσο μάλλον από τις τουριστικές ατραξιόν και έτσι δεν περιμένουμε επισκέψεις».

Από διπλανό οικισμό στο μεταξύ είχε φτάσει ο Triệu Văn Lưu, κάτοικος που είχε ειδοποιηθεί από τον ιδιοκτήτη του γραφείου ενοικιάσεων. Με το κινητό του Lưu αυτή τη φορά και μέσω της δικής του εφαρμογής, οι κάτοικοι έμαθαν για πως είναι από την Αυστρία και πως έχει χάσει την μοτοσυκλέτα του στην κοιλάδα, στο σημείο που είχαν ξανά ψάξει.

Αυστριακός μοτοσυκλετιστής χάθηκε στην ζούγκλα του Βιετνάμ εξαιτίας Google Maps
προσπαθώντας να επικοινωνήσει με εργαλεία που δεν δουλεύουν -ακόμη- αξιόπιστα στην μέση της ζούγκλας

Τουλάχιστον μία ντουζίνα χωρικών πήγε ξανά στο σημείο όσο ο Florian ξεκουραζόταν και παρόλο που ήξεραν τι να ψάξουν και που, τους πήρε μισή ώρα για να εντοπίσουν το XR και πολύ περισσότερο για να καταφέρουν να τον ανασύρουν. Δεν είχε πάθει το παραμικρό, μάλιστα μόλις έφτασε σε ξέφωτο έδωσε σήμα και στον ιδιοκτήτη.

Τον περασμένο Οκτώβριο δύο Δανοί τουρίστες είχαν βγει πέντε χιλιόμετρα εκτός πορείας σε γειτονική περιοχή ακολουθώντας τους χάρτες.

Η Google βασίζεται πολλές φορές αποκλειστικά σε χαρτογράφηση μέσω δορυφορικής εικόνας όταν δεν υπάρχουν στοιχεία και σε περιοχές όπως αυτή, που ο δρόμος εμφανίζεται από ψηλά, μία φουρκέτα εδώ και μία εκεί, μπορεί να δίνει εσφαλμένα την εντύπωση από ανοίγματα στα δέντρα πως είναι χωματόδρομος, όταν στην πράξη είναι μονοπάτι ή ξεχασμένος και παρατημένος από χρόνια δρόμος που έχει κλείσει, πέρα από μερικά σημεία. Είναι εξαιρετικά σύνηθες ακόμη και στην Ελλάδα και σε μέρη πολύ κοντά σε χωριά, όπως για παράδειγμα τα Πιέρια Όρη, που δεν περιμένεις να βρεις τέτοια προβλήματα, πόσο μάλλον στην μέση της ζούγκλας στο Βιετνάμ.

Ο Florian είχε την πιο τρομακτική εμπειρία της ζωής του όπως είπε, πίστεψε πως θα πεθάνει, δεν μπορούσε να αντιληφθεί μέχρι εκείνη την στιγμή πόσο ζωντανεύει η ζούγκλα το βράδυ και είναι βαθιά ευγνώμων για τους κατοίκους και την τεράστια βοήθεια που του παρείχαν.

Ετικέτες