Η πρόταση για υιοθέτηση διαφορετικών ορίων ταχύτητας για αυτοκίνητα και μοτοσυκλέτες, που θα καθορίζονται και από την εκάστοτε άδεια οδήγησης (Α1, Α2 και Α), απορρίφθηκε κατά τη διαδικασία ψηφοφορίας της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αφαιρώντας την από την δεσμίδα μέτρων που στοχεύουν στη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων.

Την Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2023, τα μέλη του Ευρωπαϊκού κοινοβουλίου που ανήκουν στην Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού διεξήγαγαν ψηφοφορία για την υιοθέτηση μίας νέας δέσμης μέτρων αναφορικά με τις προτάσεις που είχαν πέσει στο τραπέζι για την ευρωπαϊκή ισχύ των αδειών κυκλοφορίας με 22 ψήφους υπέρ, 21 κατά και 2 αποχές. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσαν οι Ευρωβουλευτές που συμμετείχαν οι νέοι κανόνες δεν στοχεύουν μόνο στην αύξηση της ασφάλειας, αλλά και στη διευκόλυνση της Ε.Ε. στον δρόμο για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.

Ενδεικτικά σας υπενθυμίζουμε ορισμένα από τα μέτρα που είχαν πέσει στο τραπέζι:

1. Υποχρεωτικοί ιατρικοί έλεγχοι κατά την έκδοση ή/και ανανέωση των αδειών οδήγησης
2. Ελάχιστη διετής δοκιμαστική περίοδος για τους νέους οδηγούς
3. Επικαιροποίηση των ικανοτήτων των οδηγών, για την καλύτερη προετοιμασία τους απέναντι στις πραγματικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν
4. Τα διπλώματα θα υπάρχουν ως αρχείο στο smartphone του εκάστοτε κατόχου

Η επιτροπή συμφώνησε για την 15ετή ισχύ των αδειών ικανότητας οδήγησης για μοτοσυκλέτες, αυτοκίνητα και βαριά οχήματα και τα 5 χρόνια για φορτηγά και λεωφορεία, πλην μερικών εξαιρέσεων. Τα μέλη της επιτροπής πρότειναν ακόμη τον υποχρεωτικό ιατρικό έλεγχο για την έκδοση ή και την ανανέωση των διπλωμάτων οδήγησης. Με βάση αυτούς τους κανονισμούς, οι νέοι οδηγοί θα πρέπει να περάσουν δοκιμαστική περίοδο τουλάχιστον 2 ετών, κατά την οποία επιβάλλονται συγκεκριμένοι περιορισμοί, όπως αυστηρότερες ποινές, ενώ το όριο αλκοόλ στο αίμα τους δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,2 γραμμάρια ανά λίτρο αίματος.

Τέλος, οι Ευρωβουλευτές που συμμετέχουν στην επιτροπή, υποστηρίζουν την υιοθέτηση επικαιροποιημένων προγραμμάτων εκπαίδευσης και εξέτασης των οδηγών, με γνώμονα την καλύτερη αντιμετώπιση των καθημερινών καταστάσεων και αυξημένη εγρήγορση και επίγνωση των κινδύνων που ελλοχεύουν κατά την οδήγηση. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται για τους ευάλωτους χρήστες του δρόμου όπως οι πεζοί, οι ποδηλάτες και οι αναβάτες ηλεκτροκίνητων σκούτερ και μοτοσυκλετών. Συμπεριλαμβάνονται επίσης η ασφαλής χρήση του κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, η συμπεριφορά του οχήματος σε ολισθηρές συνθήκες και χιόνια, το ρίσκο που ενέχουν οι τυφλές γωνίες, η σωστή χρήση των συστημάτων υποβοήθησης και η χρήση του οχήματος σύμφωνα με τους περιβαλλοντικούς όρους για όσο το δυνατόν χαμηλότερες εκπομπές ρύπων, σημεία τα οποία θα πρέπει να υπάρχουν στην διαδικασία εξέτασης υποψήφιων οδηγών. Προκειμένου να γίνει ευκολότερη η πανευρωπαϊκή ισχύς του διπλώματος, οι ευρωβουλευτές υποστηρίζουν την ψηφιακή έκδοση των αδειών οδήγησης, οι οποίες θα βρίσκονται στο smartphone του υπαίτιου και θα έχουν αντίστοιχη ισχύ με το φυσικό δίπλωμα.

Πάμε τώρα στο ζουμί της υπόθεσης, το οποίο έχει να κάνει με την απόρριψη της πρότασης την οποία εισηγήθηκε η Γαλλίδα Karima Delli, μέλος των Ευρωπαίων οικολόγων-πράσινων, για διαφορετικά όρια για τις μοτοσυκλέτες ανάλογα με την κατηγορία διπλώματος που ανήκουν (Α1, Α2, Α), άσχετα από τα όρια που ισχύουν για τους υπόλοιπους χρήστες Ι.Χ οχημάτων. Αυτά ανάγονται σε 90 χ.α.ω. για την Α1 κατηγορία, στα 100 χ.α.ω. για την Α2 και στα 110 χ.α.ω. για την Α. Η τροπολογία αυτή ακολουθεί το σύστημα που έχει υιοθετήσει η ινδική κυβέρνηση, όπου στις περισσότερες επαρχίες της χώρας οι μοτοσυκλέτες ανεξαρτήτως κυβικών, έχουν κατά κύριο λόγω χαμηλότερα όρια που πλησιάζουν αυτά των βαρέων οχημάτων.

Μπορεί τώρα η κ. Delli να θεωρεί ότι με αυτόν τον τρόπο θα μειωθούν οι εκπομπές ρύπων, όμως κάτι τέτοιο δεν έχει κάποια αντικειμενική υπόσταση ότι θα συμβεί με τη μείωση των ορίων αποκλειστικά για τις μοτοσυκλέτες. Δεν είναι άλλωστε αυτές που προκαλούν το μεγαλύτερο πρόβλημα ρύπανσης και φθοράς του δρόμου. Ευτυχώς όμως η τροπολογία δεν πέρασε. Και λέμε ευτυχώς γιατί, πρώτον ένα τέτοιο μέτρο καθιστά ακόμη πιο ευάλωτους εμάς τους μοτοσυκλετιστές, που αποτελούμε ήδη μέρος αυτής της κατηγορίας, καθώς με αυτά τα όρια σε πολλές περιπτώσεις θα αναγκαζόμασταν να μείνουμε πίσω από βαρέα οχήματα, αδυνατώντας να τα προσπεράσουμε. Αυτό από μόνο του μας τοποθετεί σε μία δύσκολη θέση, καθώς χανόμαστε από το οπτικό πεδίο του οχήματος που ακολουθεί, μπροστά στον όγκο των μεγάλων φορτηγών και λεωφορείων, ενώ και εμείς οι ίδιοι δεν έχουμε ορατότητα για το τι συμβαίνει μπροστά μας. Επιπλέον, οι οδηγοί αυτοκινήτου θα αναγκάζονται σε περισσότερες προσπεράσεις, απέναντι στις κινούμενες με χαμηλότερη ταχύτητα μοτοσυκλέτες, πράγμα που δημιουργεί ακόμη πιο επισφαλείς συνθήκες για τους αναβάτες.

Πέραν του ζητήματος της ασφάλειας, η απόφαση αυτή θα καθιστούσε τις μοτοσυκλέτες ακόμα λιγότερο ελκυστικές στους νέους οδηγούς, κάτι που ήδη έχει συμβεί μετά τον διαχωρισμό της άδειας οδήγησης σε τέσσερις διαφορετικές κατηγορίες (ΑΜ, Α1, Α2 και Α). Όταν οι νέοι οδηγοί δεν επιλέγουν τη μοτοσυκλέτα, τότε αναπόφευκτα οδηγούνται στο αυτοκίνητο. Αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση του κυκλοφοριακού προβλήματος, ειδικά στα αστικά κέντρα, καθώς έχει αποδειχθεί ότι η μοτοσυκλέτα αποτελεί μία πρώτης τάξεως λύση για την αποσυμφόρηση. Ακόμη, η πρόταση αυτή θα στερούσε τη δυνατότητα σε έφηβους να αποκτήσουν δίπλωμα κατηγορίας L, που σε μερικά σημεία της Ευρώπης κρίνεται απαραίτητη καθώς το δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών είναι ανεπαρκές, δυσχεραίνοντας την μετάβασή τους στις καθημερινές τους υποχρεώσεις.

Τέλος, σύμφωνα με στοιχεία της FEMA -η οποία και αντιτάχθηκε στην συγκεκριμένη πρόταση από την πρώτη στιγμή- μόνο το 8% των θανατηφόρων ατυχημάτων συμβαίνει στους αυτοκινητόδρομους, όπου το όριο είναι πάνω από 100 χ.α.ω. Αντιθέτως, τα περισσότερα δυστυχήματα λαμβάνουν χώρα σε αστικούς και επαρχιακούς δρόμους, όπου τα όρια είναι χαμηλότερα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα λοιπόν δεν είναι η ταχύτητα, αλλά η ελλιπής εκπαίδευση για την απόκτηση της άδειας οδήγησης. Η μοτοσυκλέτα αποτελεί κατ’ εξοχή το όχημα που απαιτεί τη μεγαλύτερη σωματική εμπλοκή του ίδιου του αναβάτη, που σημαίνει ότι επιβάλει διαφορετικού είδους εκπαίδευση σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα οχήματα.

Όπως δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας της FEMA, Wim Taal: “Αυτή είναι μία σημαντική νίκη για τους Ευρωπαίους μοτοσυκλετιστές. Τα διαφορετικά όρια ταχύτητας, ανάλογα με την άδεια οδήγησης είναι η πιο γελοία και επικίνδυνη πρόταση που έχω ακούσει εδώ και πολύ καιρό. Αυτό όχι μόνο θα αποθάρρυνε πολλούς χρήστες από το να αποκτήσουν ένα δίτροχο, αλλά θα έθετε επίσης τους μοτοσυκλετιστές σε μία απαράδεκτα ανασφαλή κατάσταση. Μία νίκη σαν αυτή αποδεικνύει για ακόμα μία φορά τον λόγο που πρέπει να έχουμε ισχυρές μοτοσυκλετιστικές οργανώσεις σε όλη την Ευρώπη.”