"Έφυγε" ο John Surtees

Ο πιο εμβληματικός Θρύλος των αγώνων
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

13/3/2017

Ο John Surtees, ο οποίος πέθανε στο Λονδίνο την Παρασκευή 10 Μαρτίου, σε ηλικία 83 ετών, ήταν ο μοναδικός αγωνιζόμενος που είχε στεφθεί παγκόσμιος πρωταθλητής τόσο με μοτοσυκλέτες όσο και με αυτοκίνητα , καθώς είχε πάρει εφτά παγκόσμιους τίτλους με την MV Agusta πριν κερδίσει το πρωτάθλημα στην F1 το 1964 για λογαριασμό της Ferrari.

Ο Surtees γεννήθηκε το 1934 και ενηλικιώθηκε δουλεύοντας στο συνεργείο μοτοσυκλετών του πατέρα του στο νότιο Λονδίνο. Για πρώτη φορά αγωνίστηκε σε ηλικία 14 ετών, ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του προς τη νίκη, αλλά αποκλείστηκε λόγω του νεαρού της ηλικίας του! Παράτησε το σχολείο στα 15 του και ξεκίνησε να τρέχει αγώνες στο χώμα, αλλά λίγο αργότερα ξεκίνησε συνεργασία με το εργοστάσιο της Victory τρέχοντας σε αγώνες δρόμου, δημιουργώντας ένα σερί νικών πάνω σε ένα Grey Flash 500 που προετοίμαζε ο ίδιος.

Ο πρώτος του αγώνας στο παγκόσμιο πρωτάθλημα ήταν το 1952, πάνω σε ένα Norton Manx 500 και το 1955 ο Sutrees πήρε τις πρώτες του εργοστασιακές συμμετοχές με την Norton, κερδίζοντας 69 από τους 75 αγώνες που έτρεξε στην Βρετανία, ενώ στο GP του Ulster πήρε την πρώτη του νίκη σε παγκόσμιο επίπεδο στην κατηγορία των 250cc. Την επόμενη χρονιά, κι αφού η Norton αποσύρθηκε από τους αγώνες, συνεργάστηκε με την MV Agusta κερδίζοντας το Senior TT πάνω σε ένα τετρακύλινδρο MV (η πρώτη του νίκη στο ΙοΜ), ενώ κέρδισε συνολικά έξι φορές τις εφτά χρονιές που συμμετείχε. Μέχρι τα 22 του χρόνια, είχε πετύχει το ασύλληπτο ρεκόρ των εφτά παγκόσμιων τίτλων, παρά το γεγονός μάλιστα ότι μία σεζόν του τέλειωσε νωρίς εξαιτίας ενός σπασμένου χεριού στο γερμανικό GP.

Το 1957 τα Agusta δεν μπορούσαν να κερδίσουν τα πολύ καλά Gilera και ο Surtees μετά βίας κατάφερε να τερματίσει τρίτος στο πρωτάθλημα των 500cc. Έδωσε μεγάλο αγώνα για να πείσει τον Κόμη Agusta να βελτιώσει την αξιοπιστία των τετρακύλινδρων  μοτοσυκλετών, με αποτέλεσμα να επέλθει ρήξη και να εγκαταλείψει την εταιρεία για να συνεργαστεί με την Moto Guzzi. Πριν όμως καν προλάβει να ξεκινήσει, η Moto Guzzi ανακοίνωσε ότι μαζί με την Gilera και την Mondial, θα εγκατέλειπαν κι αυτοί τους αγώνες. Μετά απ' αυτό επέστρεψε στην MV Agusta κερδίζοντας όλα τα GP στα οποία ξεκίνησε το 1958 και το 1959 με ένα σερί 25 νικών!

Το 1960, όντας εκνευρισμένος από την απόφαση του Κόμη να μην του επιτρέψει να τρέξει με τις μοτοσυκλέτες της εταιρείας σε αγώνες εκτός των παγκόσμιων πρωταθλημάτων, αποφάσισε να συνδυάσει τους αγώνες μοτοσυκλετών με των αυτοκινήτων, κάνοντας το ντεμπούτο του στη F1 με την ομάδα της Lotus στο GP του Μονακό. Εκεί εγκατέλειψε λόγω βλάβης στην μετάδοση και μετέβη στο Isle of Man όπου πέτυχε την τελευταία του νίκη στο Νησί. Αργότερα εγκατέλειψε οριστικά την MV Agusta και τους αγώνες μοτοσυκλετών, αλλά πιο πριν είχε φροντίσει να κάνει άλλο ένα ρεκόρ τρέχοντας την ίδια μέρα με μοτοσυκλέτα και αυτοκίνητο. Αυτό συνέβη στις 24 Ιουλίου του 1960, όπου ο Surtees κέρδισε στο γερμανικό GP στα 500cc έξω από την Στουτγάρδη και στη συνέχεια οδήγησε μέχρι την Porsche του Rob walker στην Formula 2, σε αγώνα που έγινε στην ίδια πίστα λίγο αργότερα!

Το 1963 μπήκε στην ομάδα της Ferrari και το 1964 κέρδισε τον παγκόσμιο τίτλο για την Scuderia. Μάλιστα εκτός από πιλότος ήταν και μηχανικός, καθώς λόγω της κακής οργάνωσης της ομάδας και τις συνεχόμενες απεργίες στην Ιταλία, ήταν ο μοναδικός που μπορούσε να κάνει κολλήσεις και να φτιάξει ένα βοηθητικό ρεζερβουάρ, ώστε το αμάξι του να καταφέρει να τελειώσει τον αγώνα και να μην μείνει από καύσιμα, αφού δεν μπορούσε να κάνει ανεφοδιασμό!

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ

Αργότερα έφτιαξε την δική του ομάδα, αλλά τα απανωτά οικονομικά προβλήματα έφεραν το τέλος της προσπάθειας το 1978. Οι μοτοσυκλέτες παρέμειναν ως η μοναδική του αγάπη, τρέχοντας τον τελευταίο του αγώνα το 1986 στο Paul Ricard σε έναν αγώνα Ιστορικών GP, ως παράλληλη διοργάνωση του GP της Γαλλίας των 500cc.

Ο Surtees ήταν ένας σκληρός αλλά δίκαιος άνθρωπος, που έθετε πάντα υψηλά στάνταρ για τον εαυτό του αλλά και για τους συνεργάτες του. Δεν φοβόταν να αντιπαρατεθεί με τους ισχυρούς, ακόμη κι αν ήξερε πως δεν είχε ελπίδα να περάσει τη γνώμη του, ενώ η επιμονή του στις απόψεις του, του στοίχησε πολλές περισσότερες επιτυχίες από αυτές που ήδη είχε καταφέρει, ειδικά στο σκοτεινό περιβάλλον της F1. Παρά την ταπεινή καταγωγή του, τα επιτεύγματά του στην μοτοσυκλέτα και το αυτοκίνητο ήταν ιδιαίτερα σημαντικά, κάνοντας πολύ φτωχότερα και τα δύο με τον θάνατό του.

Zongshen - Η πρώτη μοτοσυκλέτα με υδραυλικό τιμόνι!

Εμφανίστηκε σε πατέντα μαζί με εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης
Zongshen πατέντα
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

28/1/2026

Η κινέζικη Zongshen κατέθεσε μια ενδιαφέρουσα πατέντα για τιμόνι με ηλεκτρουδραυλική υποβοήθηση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε ηλεκτρονικά βοηθήματα του αναβάτη, υποβοήθηση που στις πατέντες συνοδεύεται από εναλλακτικό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης.

Η υποβοήθηση στο τιμόνι (γνωστή και ως power-steering ή υδραυλικό τιμόνι) αποτελεί στάνταρ τεχνολογία στα αυτοκίνητα εδώ και δεκαετίες, όμως στις μοτοσυκλέτες δεν έχει βρει εφαρμογή. Τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Η Zongshen κατέθεσε πατέντα για ένα σύστημα υποβοήθησης διεύθυνσης (power steering) ειδικά σχεδιασμένο για μοτοσυκλέτες, σε συνδυασμό μάλιστα με εναλλακτικό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης (hub‑center steering). Μια εντυπωσιακή όσο ίσως και υπερβολικά πολύπλοκη πατέντα που για την ώρα δεν βλέπουμε να “εκθρονίζει” το παραδοσιακό πιρούνι, όπως δεν το εκθρόνισαν τόσα χρόνια όλα τα εναλλακτικά συστήματα διεύθυνσης που έχουν παρουσιαστεί.

Παρότι τα σύγχρονα αυτοκίνητα χρησιμοποιούν ηλεκτροϋδραυλική ή ηλεκτρική υποβοήθηση, οι μοτοσυκλέτες δεν υιοθέτησαν ποτέ τέτοια συστήματα λόγω βάρους, πολυπλοκότητας, κ.α. Τώρα η Zongshen, μακροχρόνιος συνεργάτης της Piaggio και πλέον παρούσα στην Ευρώπη μέσω της Cyclone, φαίνεται έτοιμη να κάνει το επόμενο βήμα, τουλάχιστον σε πατέντες και ίσως σε κάποια πρωτότυπη μοτοσυκλέτα.

Zongshen

Η πατέντα περιγράφει ένα ηλεκτροϋδραυλικό σύστημα υποβοήθησης με δυο έμβολα κάτω από το τιμόνι που καταγράφουν τις κινήσεις του αναβάτη. Αισθητήρες μεταφέρουν τα σήματα σε μια κεντρική ηλεκτροϋδραυλική αντλία, ενώ από εκεί, δύο υδραυλικές γραμμές κατευθύνονται προς τον μπροστινό τροχό. Ένας υδραυλικός ενεργοποιητής στο κέντρο του τροχού μετατρέπει την πίεση σε κίνηση στο εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης.

Το σύστημα επενεργεί απευθείας στον άξονα του τροχού, κάτι που καθίσταται εφικτό χάρη στη χρήση hub‑center steering αντί συμβατικού τηλεσκοπικού πιρουνιού.

Στο εναλλακτικό αυτό μπροστινό σύστημα διεύθυνσης η Zongshen χρησημοποιεί μονόμπρατσο αλουμινένιο ψαλίδι, δυο αμορτισέρ, φαρδύ μπροστινό τροχό που θυμίζει τροχό… αυτοκινήτου, δισκόφρενο με δυο δαγκάνες, και ABS.

Zongshen

Το εναλλακτικό σύστημα διεύθυνσης κάνει αυτό που τόσο καλά έχει εξελίξει η BMW στο Telelever, προσφέροντας μικρή βύθιση στο φρενάρισμα και ανεξάρτητη λειτουργία φρένου, ανάρτησης και διεύθυνσης με μειονεκτήματα το έξτρα βάρος, το μεγαλύτερο κόστος και το μικρότερο επίπεδο πληροφόρησης του αναβάτη. Η προσθήκη power steering αυξάνει κι άλλο την πολυπλοκότητα, αλλά μπορεί να προσφέρει νέα οφέλη. Σε αντίθεση με τα αυτοκίνητα, όπου η υποβοήθηση διεύθυνσης μειώνει κυρίως την απαιτούμενη δύναμη να να στρίψεις το τιμόνι, στη μοτοσυκλέτα το κίνητρο φαίνεται να είναι η ενσωμάτωση προηγμένων ηλεκτρονικών βοηθημάτων όπως:

  • Ενισχυμένος έλεγχος ευστάθειας
  • Ημι‑αυτόματες παρεμβάσεις ασφαλείας
  • Μεταβλητή αντίσταση στο τιμόνι
  • Βοήθεια σε χαμηλές ταχύτητες

Αντίστοιχη έρευνα έχουν παρουσιάσει και οι BMW, Honda και Yamaha, που εξετάζουν power‑assisted συστήματα διεύθυνσης εδώ και χρόνια.

Zongshen

Η πατέντα δείχνει πλαίσιο παρόμοιο με αυτό της Cyclone RA 1000, της γυμνής V-2 που βασίζεται στην Aprilia Shiver 900. Το μοντέλο ήδη διαθέτει μονόμπρατσο ψαλίδι πίσω, και μια έκδοση με μονόμπρατσο και στον μπροστινό τροχό θα ήταν σίγουρα εντυπωσιακή.

Αν προχωρήσει το project της, η Zongshen θα μπορούσε να παρουσιάσει την πρώτη μοτοσυκλέτα παραγωγής με υποβοήθηση στο τιμόνι, και μένει να δούμε αν θα έχουμε σύντομα κάποιο εντυπωσιακό πρωτότυπο μοντέλο που να θυμίζει ταινία επιστημονικής φαντασίας

Ετικέτες