EICMA 2023: DNA Filters – Επαναστατικό φίλτρο Rally για την ελληνική συμμετοχή στο DAKAR

Η μοτοσυκλέτα του Βασίλη Μπούδρου με την αγωνιστική τεχνολογία της DNA
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

7/11/2023

Λίγο πριν η Husqvarna 450 Rally Replica με την οποία θα αγωνιστεί ο Βασίλης Μπούδρος στο DAKAR του 2024 και μέγα χορηγό την DNA, ταξιδέψει στην Ιταλία για την διεθνή έκθεση του Μιλάνου, το ΜΟΤΟ βρέθηκε στο εργοστάσιο της DNA, όπου ο Μάριος και Ντίνος Νικολαϊδης μας παρουσίασαν αναλυτικά την πρωτοποριακή τεχνολογία που ανέπτυξαν για το ειδικό φίλτρο Rally του Έλληνα αναβάτη.

Σήμερα, από το περίπτερο της DNA Filters στην EICMA, ήρθε η ώρα για την ελληνική εταιρεία να δείξει στο διεθνές κοινό πως πέρα από την ισχυρή παρουσία της στην κατηγορία των custom μοτοσυκλετών και των αγωνιστικών μοτοσυκλετών δρόμου, αποτελώντας προμηθευτή φίλτρων αέρα για ομάδες της Moto3 και του AMA Superbike μεταξύ άλλων, μπορεί να αλλάξει το τεχνολογικό επίπεδο και στα φίλτρα για της μοτοσυκλέτες Rally.

2

Για να το επιτύχουν αυτό χρειάστηκε να μελετήσουν εις βάθος τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένας ιδιώτης αναβάτης και η μοτοσυκλέτα του στο DAKAR, όπου για δώδεκα ημέρες παλεύουν μέσα στην πούδρα των αμμόλοφων και μάλιστα χωρίς την τεχνική υποστήριξη που έχουν οι εργοστασιακοί αναβάτες.

Ακόμα όμως και αυτοί που έχουν πέντε-δέκα μηχανικούς να τους περιμένουν στο τέλος κάθε ημέρας, οι μοτοσυκλέτες τους έχουν να αντιμετωπίσουν τα ίδια ακριβώς προβλήματα με τους ιδιώτες. Απλώς για εκείνους είναι πιο εύκολο να αντιμετωπίσουν τις βλάβες…

Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και οι πιο οργανωμένες ομάδες, με τους πιο ακριβοπληρωμένους αναβάτες και τους πιο έμπειρους μηχανικούς έχουν εγκαταλείψει τον αγώνα από μηχανικά προβλήματα που έχουν άμεση σχέση με το φίλτρο αέρα.

Καθώς ελάχιστοι από εμάς έχουμε προσωπική εμπειρία από έναν αγώνα DAKAR, είναι δύσκολο να καταλάβουμε πόσα αλυσιδωτά προβλήματα μπορεί να προκαλέσει στον αναβάτη και την μοτοσυκλέτα ένα κοινό φίλτρο αέρα σε αυτόν τον αγώνα.

Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να καταλάβουμε πως η άμμος της ερήμου δεν έχει σχέση με την νωπή αμμουδιά των ελληνικών παραλιών. Μοιάζει περισσότερο με ένα μείγμα λευκής ζάχαρης και ζάχαρης άχνη.

3

Ένα κοινό χάρτινο φίλτρο αέρα θα στουμπώσει μέσα σε λίγα λεπτά, ρίχνοντας κατακόρυφα την απόδοση του κινητήρα, καθώς το μείγμα αέρα/βενζίνης θα γίνεται συνεχώς πιο πλούσιο. Η πτώση της απόδοσης θα έχει ως συνέπεια την αύξηση της κατανάλωσης και την υπερθέρμανση του κινητήρα, κάτι που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη.

Από την άλλη μεριά, ένα κλασσικό off-road φίλτρο από σφουγγάρι με λάδι, έχει το πλεονέκτημα του εύκολου καθαρισμού, όμως δεν μπορεί να κρατήσει την λεπτή πούδρα, αφήνοντας μεγάλες ποσότητες μικροσωματιδίων να περάσουν μέσα στο θάλαμο καύσης του κινητήρα. Αργά ή γρήγορα, αυτά τα μικροσωματίδια μετατρέπουν το λάδι του κινητήρα σε… αλοιφή γυαλίσματος όλων των μετάλλων (τοιχώματα κυλίνδρου, έμβολο, ελατήρια, έδρες βαλβίδων, κουζινέτα στροφάλου κ.τ.λ.) καταστρέφοντας τον κινητήρα πριν προλάβεις να το καταλάβεις. Οι τακτικές αλλαγές λαδιών είναι μια λύση και τα φίλτρα από σφουγγάρι είναι ΟΚ για αγώνες enduro και motocross, αλλά όχι τόσο κατάλληλη για να κάνεις αλλαγές λαδιών στη μέση της ερήμου.

Τα φίλτρα αέρα με ίνες και λάδι, τα οποία επίσης μπορείς να πλύνεις, είναι μακράν η καλύτερη λύση για οποιονδήποτε χρήση που απαιτείς υψηλές επιδόσεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα και ταυτόχρονα μεγάλο ποσοστό φιλτραρίσματος του αέρα.

6

Βέβαια και σε αυτή την κατηγορία φίλτρων, η τεχνολογία και τα υλικά κάθε εταιρείας παίζουν τεράστιο ρόλο στο αποτέλεσμα. Το πιο εύκολο πράγμα για όλους είναι να φτιάξουν ένα φίλτρο με στόχο μόνο την απόδοση. Αν και εδώ θα πρέπει να ξέρεις πώς να ελέγξεις την ροή του αέρα ώστε να επιτύχεις τη σωστή αναλογία μείγματος, τις περισσότερες φορές αρκεί να αφήσεις να περνάνε βατράχια μέσα στο κινητήρα και θα δεις στο δυναμόμετρο κάποια αύξηση της ιπποδύναμης και της ροπής σε κάποιο φάσμα στροφών.

Εκείνο που είναι δύσκολο και απαιτεί πολύ δουλειά και έρευνα, είναι να φτιάξεις ένα φίλτρο που αυξάνει την απόδοση προστατεύοντας τον κινητήρα.

Αυτό το είχε ήδη επιτύχει η DNA από το 2012, στην πρώτη της συμμετοχή στο Rally DAKAR, με την μοτοσυκλέτα να δουλεύει άψογα έως το τέλος του αγώνα.

Αυτή τη φορά, στόχος ήταν να σχεδιάσουνε ένα φίλτρο, το οποίο θα κάνει την ζωή του αναβάτη πιο εύκολη, ειδικά του ιδιώτη αναβάτη που δεν έχει το ίδιο επίπεδο τεχνικής υποστήριξης με τους εργοστασιακούς.

9

Χρειάστηκαν έξι μήνες και τέσσερα διαφορετικά σχέδια για να φτάσουν στο τελικό αποτέλεσμα. Έχοντας στα χέρια τους την λίστα με ένα-ένα τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Βασίλης Μπούδρος από τη συμμετοχή του στο DAKAR, το φίλτρο για της μοτοσυκλέτες Rally της DNA δεν χρειάζεται κανένα εργαλείο για να το αλλάξεις ή να το πλύνεις, ενώ την ίδια στιγμή, καταλαμβάνει τον ελάχιστο δυνατό χώρο, ώστε να μπορεί ο αναβάτης να βάλει περισσότερα εργαλεία κάτω από την σέλα. Φυσικά για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, έχει επανασχεδιαστεί ολόκληρο το “φιλτροκούτι”, αν μπορούμε πλέον να το αποκαλούμε έτσι…

Ένα “έργο τέχνης” όπως το χαρακτήρισε ο Βασίλης Μπούδρος όταν είδε το τελικό πρωτότυπο από κοντά, κάτι σύνηθες για την DNA που μας έχει συνηθίσει στο να συνδυάζει την υψηλή τεχνολογία και την κορυφαία απόδοση με την… γλυπτική!    

8

 

Ετικέτες

Brembo: Λέει "άντε γεια" σε ABS και υδραυλικό κύκλωμα με το σύστημα Sensify

Με τεχνητή νοημοσύνη Brake-by-Wire, έρχεται στα αυτοκίνητα - Και στο βάθος μοτοσυκλέτα
Brembo Sensify 2026 τέλος στο ABS
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

27/5/2026

Η Brembo ανακοίνωσε πως είναι έτοιμη να προχωρήσει στη μαζική παραγωγή του συστήματος Sensify, το οποίο φέρνει μεγάλες αλλαγές στα φρένα των αυτοκινήτων αρχικά, με σημαντικότερες την κατάργηση της μονάδας του ABS και του παραδοσιακού υδραυλικού κυκλώματος για την ενεργοποίηση των δαγκανών.

Με ένα τεχνολογικό άλμα που περνά κυριολεκτικά πάνω από τα παραδοσιακά συστήματα πέδησης, η Brembo έκανε λόγο για πρώτη φορά για το Sensify το 2021, το οποίο και ήθελε να φέρει στην μαζική παραγωγή στα αυτοκίνητα τρία χρόνια αργότερα, το 2024. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο πριν από αυτήν την ημερομηνία, όπως και όσα επακολούθησαν, οδήγησαν αναμενόμενα σε καθυστέρηση, με τη Brembo να παρουσιάζεται πλέον έτοιμη για το επόμενο βήμα που περνά το σύστημα της από τη θεωρία στην πράξη. Μάλιστα, οι Ιταλοί θέλουν να επιταχύνουν τις εξελίξεις ανακοινώνοντας και σχετική κοινοπραξία με την κινέζικη Ningbo Huaxiang Electronic Co., μια από τις μεγάλες εταιρείες ηλεκτρονικών συστημάτων της Κίνας (ίδιος κλάδος με Bosch και Continental) που παρέχει τα προϊόντα της σε εγχώριους κατασκευαστές αυτοκινήτου.

H Brembo παράγει ήδη μαζικά το σύστημά της για μεγάλο κατασκευαστή αυτοκινήτου τον οποίο και δεν κατονομάζει, ενώ αναφέρει, ίσως και για λόγους μάρκετινγκ ότι και άλλα συμβόλαια έχουν πάρει τον δρόμο των υπογραφών.

Με όνομα που προκύπτει από το ουσιαστικό "Sense" (Αίσθηση) και το ρήμα Simplify (Απλοποιώ), το Sensify κάνει τα πλήρως ηλεκτρονικά/ηλεκτρικά ελεγχόμενα φρένα πραγματικότητα, ενώ καταργεί επί της ουσίας το ABS, η λειτουργία του οποίου ενσωματώνεται μόνο ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα ελέγχου του συστήματος. 

Το "Simplify" προκύπτει επίσης από την ουσιαστική απλοποίηση του συστήματος αφού καταργείται και το υδραυλικό κύκλωμα που μεταφέρει τη δύναμη από την τρόμπα που βρίσκεται έπειτα από το πεντάλ του φρένου στις δαγκάνες και τα τακάκια - μην ξεχνάτε ότι προς το παρόν μιλάμε για αυτοκίνητα. Η Brembo αναφέρει και τα περιβαλλοντικά οφέλη που προκύπτουν από αυτήν την κατάργηση αφού η αλλαγή των υγρών των φρένων και τα σωληνάκια του κυκλώματος περνάνε στην ιστορία, κάτι που μειώνει και το κόστος συντήρησης. Οφέλη προκύπτουν και στην ασφάλεια σύμφωνα με τους Ιταλούς αφού δεν υπάρχουν υγρά στο σύστημα που μπορεί να βράσουν σε σκληρή χρήση και να μείνει το αυτοκίνητο από φρένα, δεν υπάρχουν σωληνάκια που μπορεί να διαβρωθούν και να σπάσουν, ενώ μειώνεται και η φθορά στα τακάκια αφού δεν ακουμπάνε διαρκώς πάνω στη δισκόπλακα και έτσι φθείρονται λιγότερο.

Brembo Sensify

Στο Sensify ένα ποτενσιόμετρο αναλαμβάνει να μεταφέρει την επιθυμία του οδηγού στα φρένα με τις δαγκάνες να ενεργοποιούνται ηλεκτρομηχανικά μέσω ενεργοποιητών, ενώ αισθητήρες καταγράφουν σε πραγματικό χρόνο τις συνθήκες και τα δεδομένα -όπως κάνει για παράδειγμα μια IMU στις μοτοσυκλέτεςς. 

Στα αρχικά της σχέδια πριν από πέντε χρόνια η Brembo έδειχνε ότι το κύκλωμα δεν καταργείται εντελώς, με τους ενεργοποιητές να βρίσκονται κοντά στις δαγκάνες και όχι πάνω σε αυτές, ενώ στις τελευταίες εικόνες που έχει δώσει στη δημοσιότητα, απουσιάζει αυτή η "λεπτομέρεια". Εδώ πρέπει να αναφέρει ότι το σύστημα της Brembo είναι προσαρμόσιμο ως προς την κλίμακα/μέγεθος και την εφαρμογή του όντας σχεδιασμένο και για μελλοντικά αυτοκίνητα που θα φέρουν αμιγώς ηλεκτρομηχανικά φρένα με συστήματα αυτόνομης οδήγησης. Παρόλο που έχει σχεδιαστεί κυρίως για αυτά τα μοντέλα που καθορίζονται από το λογισμικό τους (Software Defined Vehicles), ήτοι οχήματα που βελτιώνονται ποικιλοτρόπως μόνο με αναβάθμιση του λογισμικού τους (ηλεκτρικά κυρίως), είναι σε θέση να προσαρμοστεί και σε συμβατικά συστήματα πέδησης. Για αυτό σε κάποιες εκδόσεις του διατηρεί και μικρά σωληνάκια με υγρό φρένων που παρεμβάλλονται μεταξύ ενεργοποιητή και δισκόφρενου, κάτι που ωστόσο αναιρεί σε ένα βαθμό το περιβαλλοντικό όφελος και το όφελος που προκύπτει στον τομέα της ασφάλειας. Από αυτά που καταλαβαίνουμε στα ηλεκτρικά μοντέλα μπορεί ακόμη και να χρησιμοποιήσει τους ηλεκτροκινητήρες που βρίσκονται σε κάθε άξονα για να επιβραδύνει τους τροχούς μέσω του συστήματος ανάκτησης ενέργειας. Στο βίντεο που ακολουθεί φαίνεται καλύτερα η λειτουργία του συστήματος που μπορεί να είναι και μικτή, "υβριδική", με ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες στους πίσω τροχούς, και υδραυλικούς ενεργοποιητές μπροστά.

Ένα όφελος που προκύπτει ακόμη αφορά την εξάλειψη της ανάδρασης στο πεντάλ από την εξάλειψη του ABS αλλά και τον σημαντικά μικρότερο χρόνο που χρειάζεται για να πιάσουν δουλειά οι δαγκάνες που ενεργοποιούνται από ηλεκτρικά μοτέρ. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα αυτοματοποιημένα συστήματα πέδησης που φέρουν τα σύγχρονα αυτοκίνητα τα οποία επεμβαίνουν αυτόνομα στα φρένα αν ανιχνεύσουν επικείμενη σύγκρουση με ζώο, πεζό, ποδηλάτη ή μοτοσυκλετιστή σε ταχύτητες πόλης. Κάθε χιλιοστό του δευτερολέπτου μετρά στην αποφυγή μιας σύγκρουσης.

Τα οφέλη δεν τελειώνουν εδώ αφού ειδικά στο αυτοκίνητο το Sensify μπορεί να επηρεάσει θετικά και τη δυναμική συμπεριφορά με το φρένο που βρίσκεται σε κάθε τροχό να λειτουργεί ανεξάρτητα. Αυτό γίνεται ήδη στα συμβατικά συστήματα πέδησης μέσω του συστήματος δυναμικής ευστάθειας ESP που φέρουν τα αυτοκίνητα (και αυτό ενσωματώνεται ως λογισμικό στην κεντρική μονάδα), όμως εδώ ο βαθμός ανεξαρτησίας είναι ακόμη μεγαλύτερος και όπως είπαμε νωρίτερα σημαντικά μικρότερος είναι και ο χρόνος. Ανάλογα με τον τροχό που φρενάρει σε ένα αυτοκίνητο μπορεί να μεταβληθεί η ταχύτητα που μπαίνει σε μια στροφή, να σταθεροποιηθεί το αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια της στροφής αλλά και να μειωθεί η πιθανότητα να γλιστρήσει με τα τέσσερα, να υποστρέψει ή να υπερστρέψει.

Με μία μόνο κεντρική μονάδα για το σύστημα που ενσωματώνει στο λογισμικό της και τεχνητή νοημοσύνη το Sensify μαθαίνει επίσης τις συνήθειες του οδηγού και προσαρμόζει το φρενάρισμα ανάλογα με το πάτημα στο πεντάλ -πότε, πού, πώς γίνεται αυτό και με ποια συχνότητα-, ενώ παρέχει και τη δυνατότητα παραμετροποίησης της αίσθησης ανάλογα με τα κέφια του οδηγού: στη σπορ οδήγηση για παράδειγμα το πεντάλ γίνεται πιο σκληρό και άμεσο και το αντίθετο σε πιο "τουριστική" χρήση. Μπορεί επίσης να προσαρμόσει την απόδοσή του ανάλογα με το αποθηκευμένο προφίλ του χρήστη του οχήματος για πλήρη εξατομίκευση.

Εξίσου σημαντικό είναι ότι το Sensify διενεργεί διαρκώς έλεγχο για την κατάστασή του και έτσι μπορεί να προβλέψει ακόμη και βλάβη πριν αυτή γίνει πραγματικότητα, ενώ σε περίπτωση δυσλειτουργίας υπάρχει και δευτερεύον σύστημα που αναλαμβάνει δράση άμεσα, αν το κυρίως αποτύχει. Τέλος, ακόμη και κάποιος από τους τέσσερεις ενεργοποιητές (ένας για κάθε τροχό) σταματήσει να λειτουργεί, υπάρχουν οι υπόλοιποι για να σταματήσει το αυτοκίνητο με ασφάλεια με τη δύναμη της πέδησης ακόμη και σε αυτή την περίπτωση να κατανέμεται ελεγχόμενα και ανάλογα με την ανάγκη σε κάθε τροχό.

Για τη μοτοσυκλέτα η Brembo δεν κάνει φυσικά κανένα λόγο σε αυτό το σημείο, ίσως γιατί απαιτείται ακόμη μπόλικη εξέλιξη για να προκύψουν οφέλη για τους δύο τροχούς. Από τη στιγμή πάντως που με το σύστημα ασχολείται η Brembo, η ανακοίνωση του και για τον κόσμο της μοτοσυκλέτας είναι μάλλον θέμα χρόνου, εφόσον και το βάρος του συστήματος είναι τέτοιο που δεν επηρεάζει αρνητικά τη συμπεριφορά. Μιλάμε φυσικά για τις ηλεκτρομηχανικές δαγκάνες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται με γοργό ρυθμό και όχι για την έκδοση με το υδραυλικό κύκλωμα, οι οποίες ενσωματώνουν και όλα τα οφέλη του Sensify. Οψόμεθα!