EICMA 2023: DNA Filters – Επαναστατικό φίλτρο Rally για την ελληνική συμμετοχή στο DAKAR

Η μοτοσυκλέτα του Βασίλη Μπούδρου με την αγωνιστική τεχνολογία της DNA
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

7/11/2023

Λίγο πριν η Husqvarna 450 Rally Replica με την οποία θα αγωνιστεί ο Βασίλης Μπούδρος στο DAKAR του 2024 και μέγα χορηγό την DNA, ταξιδέψει στην Ιταλία για την διεθνή έκθεση του Μιλάνου, το ΜΟΤΟ βρέθηκε στο εργοστάσιο της DNA, όπου ο Μάριος και Ντίνος Νικολαϊδης μας παρουσίασαν αναλυτικά την πρωτοποριακή τεχνολογία που ανέπτυξαν για το ειδικό φίλτρο Rally του Έλληνα αναβάτη.

Σήμερα, από το περίπτερο της DNA Filters στην EICMA, ήρθε η ώρα για την ελληνική εταιρεία να δείξει στο διεθνές κοινό πως πέρα από την ισχυρή παρουσία της στην κατηγορία των custom μοτοσυκλετών και των αγωνιστικών μοτοσυκλετών δρόμου, αποτελώντας προμηθευτή φίλτρων αέρα για ομάδες της Moto3 και του AMA Superbike μεταξύ άλλων, μπορεί να αλλάξει το τεχνολογικό επίπεδο και στα φίλτρα για της μοτοσυκλέτες Rally.

2

Για να το επιτύχουν αυτό χρειάστηκε να μελετήσουν εις βάθος τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένας ιδιώτης αναβάτης και η μοτοσυκλέτα του στο DAKAR, όπου για δώδεκα ημέρες παλεύουν μέσα στην πούδρα των αμμόλοφων και μάλιστα χωρίς την τεχνική υποστήριξη που έχουν οι εργοστασιακοί αναβάτες.

Ακόμα όμως και αυτοί που έχουν πέντε-δέκα μηχανικούς να τους περιμένουν στο τέλος κάθε ημέρας, οι μοτοσυκλέτες τους έχουν να αντιμετωπίσουν τα ίδια ακριβώς προβλήματα με τους ιδιώτες. Απλώς για εκείνους είναι πιο εύκολο να αντιμετωπίσουν τις βλάβες…

Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και οι πιο οργανωμένες ομάδες, με τους πιο ακριβοπληρωμένους αναβάτες και τους πιο έμπειρους μηχανικούς έχουν εγκαταλείψει τον αγώνα από μηχανικά προβλήματα που έχουν άμεση σχέση με το φίλτρο αέρα.

Καθώς ελάχιστοι από εμάς έχουμε προσωπική εμπειρία από έναν αγώνα DAKAR, είναι δύσκολο να καταλάβουμε πόσα αλυσιδωτά προβλήματα μπορεί να προκαλέσει στον αναβάτη και την μοτοσυκλέτα ένα κοινό φίλτρο αέρα σε αυτόν τον αγώνα.

Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να καταλάβουμε πως η άμμος της ερήμου δεν έχει σχέση με την νωπή αμμουδιά των ελληνικών παραλιών. Μοιάζει περισσότερο με ένα μείγμα λευκής ζάχαρης και ζάχαρης άχνη.

3

Ένα κοινό χάρτινο φίλτρο αέρα θα στουμπώσει μέσα σε λίγα λεπτά, ρίχνοντας κατακόρυφα την απόδοση του κινητήρα, καθώς το μείγμα αέρα/βενζίνης θα γίνεται συνεχώς πιο πλούσιο. Η πτώση της απόδοσης θα έχει ως συνέπεια την αύξηση της κατανάλωσης και την υπερθέρμανση του κινητήρα, κάτι που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη.

Από την άλλη μεριά, ένα κλασσικό off-road φίλτρο από σφουγγάρι με λάδι, έχει το πλεονέκτημα του εύκολου καθαρισμού, όμως δεν μπορεί να κρατήσει την λεπτή πούδρα, αφήνοντας μεγάλες ποσότητες μικροσωματιδίων να περάσουν μέσα στο θάλαμο καύσης του κινητήρα. Αργά ή γρήγορα, αυτά τα μικροσωματίδια μετατρέπουν το λάδι του κινητήρα σε… αλοιφή γυαλίσματος όλων των μετάλλων (τοιχώματα κυλίνδρου, έμβολο, ελατήρια, έδρες βαλβίδων, κουζινέτα στροφάλου κ.τ.λ.) καταστρέφοντας τον κινητήρα πριν προλάβεις να το καταλάβεις. Οι τακτικές αλλαγές λαδιών είναι μια λύση και τα φίλτρα από σφουγγάρι είναι ΟΚ για αγώνες enduro και motocross, αλλά όχι τόσο κατάλληλη για να κάνεις αλλαγές λαδιών στη μέση της ερήμου.

Τα φίλτρα αέρα με ίνες και λάδι, τα οποία επίσης μπορείς να πλύνεις, είναι μακράν η καλύτερη λύση για οποιονδήποτε χρήση που απαιτείς υψηλές επιδόσεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα και ταυτόχρονα μεγάλο ποσοστό φιλτραρίσματος του αέρα.

6

Βέβαια και σε αυτή την κατηγορία φίλτρων, η τεχνολογία και τα υλικά κάθε εταιρείας παίζουν τεράστιο ρόλο στο αποτέλεσμα. Το πιο εύκολο πράγμα για όλους είναι να φτιάξουν ένα φίλτρο με στόχο μόνο την απόδοση. Αν και εδώ θα πρέπει να ξέρεις πώς να ελέγξεις την ροή του αέρα ώστε να επιτύχεις τη σωστή αναλογία μείγματος, τις περισσότερες φορές αρκεί να αφήσεις να περνάνε βατράχια μέσα στο κινητήρα και θα δεις στο δυναμόμετρο κάποια αύξηση της ιπποδύναμης και της ροπής σε κάποιο φάσμα στροφών.

Εκείνο που είναι δύσκολο και απαιτεί πολύ δουλειά και έρευνα, είναι να φτιάξεις ένα φίλτρο που αυξάνει την απόδοση προστατεύοντας τον κινητήρα.

Αυτό το είχε ήδη επιτύχει η DNA από το 2012, στην πρώτη της συμμετοχή στο Rally DAKAR, με την μοτοσυκλέτα να δουλεύει άψογα έως το τέλος του αγώνα.

Αυτή τη φορά, στόχος ήταν να σχεδιάσουνε ένα φίλτρο, το οποίο θα κάνει την ζωή του αναβάτη πιο εύκολη, ειδικά του ιδιώτη αναβάτη που δεν έχει το ίδιο επίπεδο τεχνικής υποστήριξης με τους εργοστασιακούς.

9

Χρειάστηκαν έξι μήνες και τέσσερα διαφορετικά σχέδια για να φτάσουν στο τελικό αποτέλεσμα. Έχοντας στα χέρια τους την λίστα με ένα-ένα τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Βασίλης Μπούδρος από τη συμμετοχή του στο DAKAR, το φίλτρο για της μοτοσυκλέτες Rally της DNA δεν χρειάζεται κανένα εργαλείο για να το αλλάξεις ή να το πλύνεις, ενώ την ίδια στιγμή, καταλαμβάνει τον ελάχιστο δυνατό χώρο, ώστε να μπορεί ο αναβάτης να βάλει περισσότερα εργαλεία κάτω από την σέλα. Φυσικά για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, έχει επανασχεδιαστεί ολόκληρο το “φιλτροκούτι”, αν μπορούμε πλέον να το αποκαλούμε έτσι…

Ένα “έργο τέχνης” όπως το χαρακτήρισε ο Βασίλης Μπούδρος όταν είδε το τελικό πρωτότυπο από κοντά, κάτι σύνηθες για την DNA που μας έχει συνηθίσει στο να συνδυάζει την υψηλή τεχνολογία και την κορυφαία απόδοση με την… γλυπτική!    

8

 

Ετικέτες

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.