EICMA 2023: DNA Filters – Επαναστατικό φίλτρο Rally για την ελληνική συμμετοχή στο DAKAR

Η μοτοσυκλέτα του Βασίλη Μπούδρου με την αγωνιστική τεχνολογία της DNA
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

7/11/2023

Λίγο πριν η Husqvarna 450 Rally Replica με την οποία θα αγωνιστεί ο Βασίλης Μπούδρος στο DAKAR του 2024 και μέγα χορηγό την DNA, ταξιδέψει στην Ιταλία για την διεθνή έκθεση του Μιλάνου, το ΜΟΤΟ βρέθηκε στο εργοστάσιο της DNA, όπου ο Μάριος και Ντίνος Νικολαϊδης μας παρουσίασαν αναλυτικά την πρωτοποριακή τεχνολογία που ανέπτυξαν για το ειδικό φίλτρο Rally του Έλληνα αναβάτη.

Σήμερα, από το περίπτερο της DNA Filters στην EICMA, ήρθε η ώρα για την ελληνική εταιρεία να δείξει στο διεθνές κοινό πως πέρα από την ισχυρή παρουσία της στην κατηγορία των custom μοτοσυκλετών και των αγωνιστικών μοτοσυκλετών δρόμου, αποτελώντας προμηθευτή φίλτρων αέρα για ομάδες της Moto3 και του AMA Superbike μεταξύ άλλων, μπορεί να αλλάξει το τεχνολογικό επίπεδο και στα φίλτρα για της μοτοσυκλέτες Rally.

2

Για να το επιτύχουν αυτό χρειάστηκε να μελετήσουν εις βάθος τα προβλήματα που έχει να αντιμετωπίσει ένας ιδιώτης αναβάτης και η μοτοσυκλέτα του στο DAKAR, όπου για δώδεκα ημέρες παλεύουν μέσα στην πούδρα των αμμόλοφων και μάλιστα χωρίς την τεχνική υποστήριξη που έχουν οι εργοστασιακοί αναβάτες.

Ακόμα όμως και αυτοί που έχουν πέντε-δέκα μηχανικούς να τους περιμένουν στο τέλος κάθε ημέρας, οι μοτοσυκλέτες τους έχουν να αντιμετωπίσουν τα ίδια ακριβώς προβλήματα με τους ιδιώτες. Απλώς για εκείνους είναι πιο εύκολο να αντιμετωπίσουν τις βλάβες…

Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και οι πιο οργανωμένες ομάδες, με τους πιο ακριβοπληρωμένους αναβάτες και τους πιο έμπειρους μηχανικούς έχουν εγκαταλείψει τον αγώνα από μηχανικά προβλήματα που έχουν άμεση σχέση με το φίλτρο αέρα.

Καθώς ελάχιστοι από εμάς έχουμε προσωπική εμπειρία από έναν αγώνα DAKAR, είναι δύσκολο να καταλάβουμε πόσα αλυσιδωτά προβλήματα μπορεί να προκαλέσει στον αναβάτη και την μοτοσυκλέτα ένα κοινό φίλτρο αέρα σε αυτόν τον αγώνα.

Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να καταλάβουμε πως η άμμος της ερήμου δεν έχει σχέση με την νωπή αμμουδιά των ελληνικών παραλιών. Μοιάζει περισσότερο με ένα μείγμα λευκής ζάχαρης και ζάχαρης άχνη.

3

Ένα κοινό χάρτινο φίλτρο αέρα θα στουμπώσει μέσα σε λίγα λεπτά, ρίχνοντας κατακόρυφα την απόδοση του κινητήρα, καθώς το μείγμα αέρα/βενζίνης θα γίνεται συνεχώς πιο πλούσιο. Η πτώση της απόδοσης θα έχει ως συνέπεια την αύξηση της κατανάλωσης και την υπερθέρμανση του κινητήρα, κάτι που με μαθηματική ακρίβεια θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη.

Από την άλλη μεριά, ένα κλασσικό off-road φίλτρο από σφουγγάρι με λάδι, έχει το πλεονέκτημα του εύκολου καθαρισμού, όμως δεν μπορεί να κρατήσει την λεπτή πούδρα, αφήνοντας μεγάλες ποσότητες μικροσωματιδίων να περάσουν μέσα στο θάλαμο καύσης του κινητήρα. Αργά ή γρήγορα, αυτά τα μικροσωματίδια μετατρέπουν το λάδι του κινητήρα σε… αλοιφή γυαλίσματος όλων των μετάλλων (τοιχώματα κυλίνδρου, έμβολο, ελατήρια, έδρες βαλβίδων, κουζινέτα στροφάλου κ.τ.λ.) καταστρέφοντας τον κινητήρα πριν προλάβεις να το καταλάβεις. Οι τακτικές αλλαγές λαδιών είναι μια λύση και τα φίλτρα από σφουγγάρι είναι ΟΚ για αγώνες enduro και motocross, αλλά όχι τόσο κατάλληλη για να κάνεις αλλαγές λαδιών στη μέση της ερήμου.

Τα φίλτρα αέρα με ίνες και λάδι, τα οποία επίσης μπορείς να πλύνεις, είναι μακράν η καλύτερη λύση για οποιονδήποτε χρήση που απαιτείς υψηλές επιδόσεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα και ταυτόχρονα μεγάλο ποσοστό φιλτραρίσματος του αέρα.

6

Βέβαια και σε αυτή την κατηγορία φίλτρων, η τεχνολογία και τα υλικά κάθε εταιρείας παίζουν τεράστιο ρόλο στο αποτέλεσμα. Το πιο εύκολο πράγμα για όλους είναι να φτιάξουν ένα φίλτρο με στόχο μόνο την απόδοση. Αν και εδώ θα πρέπει να ξέρεις πώς να ελέγξεις την ροή του αέρα ώστε να επιτύχεις τη σωστή αναλογία μείγματος, τις περισσότερες φορές αρκεί να αφήσεις να περνάνε βατράχια μέσα στο κινητήρα και θα δεις στο δυναμόμετρο κάποια αύξηση της ιπποδύναμης και της ροπής σε κάποιο φάσμα στροφών.

Εκείνο που είναι δύσκολο και απαιτεί πολύ δουλειά και έρευνα, είναι να φτιάξεις ένα φίλτρο που αυξάνει την απόδοση προστατεύοντας τον κινητήρα.

Αυτό το είχε ήδη επιτύχει η DNA από το 2012, στην πρώτη της συμμετοχή στο Rally DAKAR, με την μοτοσυκλέτα να δουλεύει άψογα έως το τέλος του αγώνα.

Αυτή τη φορά, στόχος ήταν να σχεδιάσουνε ένα φίλτρο, το οποίο θα κάνει την ζωή του αναβάτη πιο εύκολη, ειδικά του ιδιώτη αναβάτη που δεν έχει το ίδιο επίπεδο τεχνικής υποστήριξης με τους εργοστασιακούς.

9

Χρειάστηκαν έξι μήνες και τέσσερα διαφορετικά σχέδια για να φτάσουν στο τελικό αποτέλεσμα. Έχοντας στα χέρια τους την λίστα με ένα-ένα τα προβλήματα που αντιμετώπισε ο Βασίλης Μπούδρος από τη συμμετοχή του στο DAKAR, το φίλτρο για της μοτοσυκλέτες Rally της DNA δεν χρειάζεται κανένα εργαλείο για να το αλλάξεις ή να το πλύνεις, ενώ την ίδια στιγμή, καταλαμβάνει τον ελάχιστο δυνατό χώρο, ώστε να μπορεί ο αναβάτης να βάλει περισσότερα εργαλεία κάτω από την σέλα. Φυσικά για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, έχει επανασχεδιαστεί ολόκληρο το “φιλτροκούτι”, αν μπορούμε πλέον να το αποκαλούμε έτσι…

Ένα “έργο τέχνης” όπως το χαρακτήρισε ο Βασίλης Μπούδρος όταν είδε το τελικό πρωτότυπο από κοντά, κάτι σύνηθες για την DNA που μας έχει συνηθίσει στο να συνδυάζει την υψηλή τεχνολογία και την κορυφαία απόδοση με την… γλυπτική!    

8

 

Ετικέτες

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις