Ευρωπαϊκή Ένωση: Επιπλέον χρόνος εγγύησης μετά την επισκευή

Ψηφίστηκε επιτέλους το μοναδικό αληθινό οικολογικό νομοσχέδιο
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

23/11/2023

Μέχρι σήμερα όλα τα νομοσχέδια της Ε.Ε. που αφορούν την “Πράσινη Μετάβαση” και την “Κλιματική αλλαγή” είχαν ως τελικό στόχο την υπερκατανώλωση, δηλαδή την εκτόξευση των ρύπων που παράγει ο άνθρωπος. Το βασικό σύνθημα είναι: Πέτα το παλιό και πάρε καινούριο “οικολογικό” ώστε οι εξορύξεις πρώτων υλών να φτάσουν έως το κέντρο της γης, τα πλοία να αλωνίζουν τις θάλασσες και τα τραίνα τις ηπείρους, καταναλώνοντας δισεκατομμύρια τόνους υγρών καυσίμων για να τις μεταφέρουν στα εργοστάσια, τα οποία επίσης καταναλώνοντας τόνους άνθρακα σε στερεή ή υγρή μορφή θα δουλεύουν 24 ώρες την ημέρα για να παράγουν προϊόντα που έχουν σχεδιαστεί για να χαλάνε ως δια μαγείας μόλις λήξει η διετής εγγύηση και να είναι αδύνατον να τα επισκευάσεις με λογικό κόστος – αν βέβαια μπορείς να τα επισκευάσεις, καθώς ο σχεδιασμός και ο τρόπος κατασκευής των περισσότερων δεν προβλέπει επισκευές.

Εξαίρεση σε αυτή την υποκριτική λογική των ψευτο-οικολόγων, αποτελεί η ψήφιση του πιο σημαντικού νόμου της Ε.Ε. υπέρ του περιβάλλοντος, υπέρ της πραγματικής οικονομίας και υπέρ του καταναλωτή.

Μιλάμε για τον νόμο “Δικαίωμα στην Επισκευή” που αφορά κυρίως τις ηλεκτρονικές συσκευές (τηλέφωνα, PC, TV, ηχοσυστήματα, λευκές συσκευές κ.τ.λ.), οι οποίες όμως χρησιμοποιούνται και σε όλα τα σύγχρονα οχήματα, οπότε αφορά άμεσα και εμάς.

Μέχρι τώρα δεν υπήρχε κανένα νομοθετικό πλαίσιο που να ενθαρρύνει τους κατασκευαστές να σχεδιάζουν και να κατασκευάζουν προϊόντα με αντοχή και διάρκεια στο χρόνο. Ίσα-ίσα που πολλές εταιρείες φροντίζουν να τα σχεδιάζουν με τέτοιο τρόπο, ώστε να γίνονται άχρηστα… με το ζόρι! Τηλέφωνα με διαστημικής τεχνολογίας hardware αχρηστεύονται γιατί ο κατασκευαστής δεν παρέχει αναβάθμιση λογισμικού ή γιατί η αναβάθμιση λογισμικού τα κάνει να λειτουργούν κάτω από τις δυνατότητές τους! Τηλεοράσεις, πλυντήρια και κουζίνες δεν επισκευάζονται γιατί έχουν σχεδιαστεί για να μην μπορείς να τους αλλάξεις ούτε λαμπάκι ή ακόμα κι αν μπορέσεις να το αλλάξεις το ανταλλακτικό λαμπάκι να κάνει πιο ακριβά από την ίδια την συσκευή.

Σε όλα αυτά τα κόλπα και τις κουτοπονηριές θέλει να βάλει φρένο ο νέος νόμος, αλλά και να ενθαρρύνει τους κατασκευαστές να σχεδιάζουν και να κατασκευάζουν προϊόντα με δυνατότητα φτηνής επισκευής.

Έτσι προβλέπει επιπλέον εργοστασιακή εγγύηση ενός έτους (πέραν της διετίας) για ολόκληρο το προϊόν και όχι μόνο για το ανταλλακτικό όπως τώρα.     

Συσκευή αντικατάστασης για όσο διάστημα διαρκεί η επισκευή, ανοιχτά σε όλους DATA BASE με τεχνικές πληροφορίες και ειδικά εργαλεία για την επισκευή.

 Απευθείας πρόσβαση στις αποθήκες ανταλλακτικών και τα ειδικά εργαλεία απ’ όλους τους επισκευαστές και όχι μόνο του επίσημου δικτύου.

 

Μάλιστα για να προωθήσουν την λογική της επισκευής στους καταναλωτές, η Ε.Ε. θέλει να δημιουργήσει ένα ειδικό ταμείο που θα επιβραβεύει όποιον επιλέγει την επισκευή του προϊόντος που αγόρασε αντί για την αντικατάστασή του.

Όλα αυτά μένει να δούμε πως θα εφαρμοστούν στην πράξη, διότι το μοντέλο οικονομίας “Built to Last” έρχεται σε αντίθεση με τα ισχυρά οικονομικά συμφέρονται που εκπροσωπούν οι εθνικές Κυβερνήσεις. Είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους κατασκευαστές να μετατοπίσουν το βάρους τους από την αύξηση των εσόδων μέσω των πωλήσεων, στην αύξηση των εσόδων μέσω του after sale service, ειδικά όταν ο νόμους τους απαγορεύει να βάζουν τεχνητούς φραγμούς στους ανεξάρτητους επισκευαστές.

Σε κάθε περίπτωση, το κάθε αυτοκίνητο σήμερα έχει τουλάχιστον δύο οθόνες TFT και πάνω από 10-15 ηλεκτρονικούς επεξεργαστές και το ίδιο πλέον ισχύει για τις μοτοσυκλέτες. Μέχρι και τα scooter των 3000€ έχουν έγχρωμες οθόνες, συστήματα key-less, traction control και ABS.

 

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις