Ευρωπαϊκή Ένωση - Προτάσεις για -πολλές- αλλαγές στις νέες άδειες οδήγησης

Διαφορετικά όρια ταχύτητας για Α1, Α2 και Α κατηγορίες, δεκαπενταετή ισχύ άδειας, ψηφιακή άδεια, κ.α.
Πολλές αλλαγές στο σύστημα έκδοσης αδειών οδήγησης στην Ε.Ε.
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

15/9/2023

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φέρνει στο τραπέζι πολλές αλλαγές όσον αφορά στις άδειες οδήγησης, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καλείται να αποφασίσει σε προτάσεις όπως τα… διαφορετικά όρια ταχύτητας για αναβάτες Α1, Α2 και Α αδειών οδήγησης μοτοσυκλέτας, τη δεκαπενταετή μόλις ισχύ των αδειών, την κατάργηση της μετατροπής της άδειας Α2 σε Α στα 24 έτη χωρίς εξετάσεις, κ.α.

Η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μοτοσυκλέτας FEMA έχει ήδη δημοσιεύσει την αντίθεση της σε πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα αλλαγής στις άδειες οδήγησης, με τα σημαντικότερα από αυτά να είναι τα κάτωθι:

Πρόταση για ενιαία ηλικιακά όρια

Σήμερα, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν το δικαίωμα να δίνουν πρόσβαση σε οχήματα της κατηγορίας L (δίκυκλα ή τρίκυκλα οχήματα και γουρούνες) σε αναβάτες με χαμηλότερα ηλικιακά όρια από τα προτεινόμενα. Έτσι δίνεται η δυνατότητα σε νεαρούς αναβάτες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές και δεν έχουν πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς να μπορούν να μεταβαίνουν στο σχολείο, τη δουλειά, τους φίλους και την οικογένεια τους. Η νέα πρόταση του εισηγητή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θέλει την κατάργηση του παραπάνω δικαιώματος, με αυστηρά ίδια ηλικιακά όρια για όλα τα κράτη μέλη.

Κατάργηση της "αυτόματης" μετατροπής της Α2 άδειας σε Α στα 24 έτη

Με την παρούσα νομοθεσία, η Α2 άδεια μετατρέπεται σε Α όταν ο κάτοχος φτάσει τα 24 έτη, με την προσκόμιση κάποιων δικαιολογητικών, βάσει της υπόθεσης πως σε αυτή την ηλικία ο αναβάτης έχει ήδη αρκετή εμπειρία, ώστε να μπορεί να οδηγήσει και μεγαλύτερα δίκυκλα. Τη δυνατότητα αυτή έχουν υιοθετήσει 23 κράτη μέλη της Ε.Ε., ενώ η νέα πρόταση θέλει την κατάργηση της παραπάνω αυτόματης μετατροπής, προτείνοντας έτσι υποχρεωτικές εξετάσεις για την Α κατηγορία από τους κατόχους Α2 αδειών.

Διαφορετικά όρια ταχυτήτων

Εδώ εισερχόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά, καθώς για πρώτη φορά γίνεται εισήγηση για διαφορετικά όρια ταχυτήτων ανάλογα την άδεια οδήγησης. Διαφορετικά για κατόχους Α1 αδειών, διαφορετικά για κατόχους Α2 και διαφορετικά για κατόχους Α! Μάλιστα το σκεπτικό είναι να μειωθούν τα όρια ταχυτήτων στις κατηγορίες οχημάτων που στατιστικά έχουν περισσότερα ατυχήματα, βλ. μοτοσυκλέτες. Αυτό θα μπορούσε να γίνει επικίνδυνο για τους αναβάτες μοτοσυκλέτας, που είναι ήδη ευάλωτοι χρήστες του δρόμου, καθώς θα φέρει τα όρια ταχυτήτων κάποιων εξ αυτών κοντά σε εκείνα των βαρέων οχημάτων.

Αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις και δεκαπενταετή ανανέωση των αδειών

H FEMA αντιτίθεται και στις αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις, αν και δεν μπορούμε να πούμε πως συμφωνούμε απόλυτα μαζί της. Η εισήγηση της Επιτροπής αναφέρει πως το κριτήριο της μεγάλης ηλικίας δεν είναι πια το απόλυτο κριτήριο. Παρόλο που η ηλικία παίζει τον ρόλο της στις ικανότητες οδήγησης του ατόμου, μελέτες δείχνουν πως συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις και κατααστάσεις, όπως η κατάχρηση ουσιών, η ψυχική υγεία, η επιληψία, ο διαβήτης, οι παθήσεις της καρδιάς και η άπνοια στον ύπνο δεν συνδέονται απαραίτητα με τη μεγάλη ηλικία. Η εισήγηση θέλει αυστηρότερες ιατρικές εξετάσεις και για τις παραπάνω παθήσεις και συνθήκες, ενώ παράλληλα κάνει λόγο για δεκαπενταετή ισχύ των αδειών οδήγησης AM, A1, A2, A, B1 (νέα κατηγορία) και B (σς. Η FΕΜΑ κάνει λόγο για πρόταση δεκαετή ανανέωση, κάτι το οποίο δεν μπορέσαμε να διασταυρώσουμε μετά από την ανάγνωση του δαιδαλώδους κειμένου) και συχνότερους ιατρικούς ελέγχους στους υπερήλικες -έως και κάθε 2 έτη σε ορισμένες περιπτώσεις.

Όπως καταλαβαίνουμε διαβάζοντας το κείμενο της εισήγησης, πέρα από τον στόχο για περαιτέρω μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, μεγάλο μέρος των αλλαγών στόχο έχουν να οδηγήσουν σε μια ομογενοποίηση των κανόνων έκδοσης αδειών για όλη την Ε.Ε., ώστε να γίνει ευκολότερα πράξη ο στόχος για μια ψηφιακή άδεια οδήγησης που θα έχει ισχύ σε όλα τα κράτη της Ένωσης.

Παράλληλα, οι προτάσεις κάνουν λόγο για μηδενική ανοχή στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ και ουσιών -ειδικά από τους νέους οδηγούς-, οδήγηση με τη συνοδεία ενηλίκου για τους νέους οδηγούς αυτοκινήτου, τιμωρία των τουριστών-παραβατών του Κ.Ο.Κ. που θα ισχύει και για τη χώρα προέλευσης τους, και εισαγωγή νέων θεμάτων στα κείμενα εξέτασης, όπως τη συμπεριφορά των οδηγών απέναντι στα micro-mobility οχήματα, στην αλλαγή ταχυτήτων στις ιδανικές στροφές για μικρότερη μόλυνση του περιβάλλοντος, κ.α.

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις