Honda - Δουλεύει σε Lane Keep Assist σύστημα για μοτοσυκλέτα

Όχι μόνο θα σε επαναφέρει στη λωρίδα σου, αλλά θα στρίβει το τιμόνι αποφεύγοντας εμπόδια!
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/7/2022
Όπως φαίνεται από πατέντες που κατέθεσε η Honda, οι Ιάπωνες ετοιμάζουν ένα ηλεκτρονικό βοήθημα Lane Keep Assist, σύστημα που έχουμε δει μέχρι σήμερα μόνο στον χώρο του αυτοκινήτου, το οποίο σε περίπτωση που κρίνει πως ο αναβάτης έχει αφαιρεθεί και αλλάζει λωρίδα δίχως να έχει βγάλει φλας, θα παίρνει στιγμιαία τον έλεγχο για να επαναφέρει τη μοτοσυκλέτα στη λωρίδα που κινούνταν προηγουμένως.
 
Πώς θα πετύχουμε τον στόχο του Vision Zero, του οράματος τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Honda, που κάνει λόγο για μηδενικούς (ή σχεδόν μηδενικούς όπως λέει η Ε.Ε.) θανάτους από τροχαία ατυχήματα μέχρι το 2050; Μα φυσικά με το να πάρουμε τον έλεγχο των οχημάτων από τον άνθρωπο. Ενδιάμεσο στάδιο αυτής της μεγάλης αλλαγής, αποτελούν τα ηλεκτρονικά συστήματα που “βοηθούν” τον αναβάτη να καταλάβει το λάθος του και κάποιες φορές του το διορθώνουν. 
 
Σε αυτή τη φιλοσοφία των ABS, Traction Control, Wheelie Control, Rear Lift Control, Adaptive Cruise Control και λοιπών βοηθημάτων ελέγχου, έρχεται τώρα να προστεθεί και το σύστημα Lane Keep Assist (LKAS) της Honda.
Η ιδέα είναι πως όπως και στα αυτοκίνητα, το συγκεκριμένο LKAS θα ελέγχει την κίνηση της μοτοσυκλέτας μέσω καμερών και ραντάρ, αναγνωρίζοντας τη σήμανση του δρόμου ώστε να καταλαβαίνει σε ποια λωρίδα κινείστε.
Αν για κάποιο λόγο αφαιρεθείτε και ξεκινήσετε να αλλάζετε λωρίδα, το σύστημα θα αναγνωρίζει την αθέλητη αυτή κίνηση, δίνοντας εντολή σε μια συσκευή που θυμίζει σταμπιλιζατέρ τιμονιού να επαναφέρει τη μοτοσυκλέτα στη λωρίδα που κινούνταν προηγουμένως. 
 
Πώς θα καταλαβαίνει το LKAS πως ο αναβάτης αλλάζει λωρίδα αθέλητα και όχι ηθελημένα; Μέσω ελέγχου της ροπής που ασκεί στο τιμόνι εκείνος. Αν αυτή είναι έντονη, το σύστημα θα καταλαβαίνει πως η κίνηση είναι εκούσια, αν η ροπή που ασκεί είναι μικρή, τότε η αλλαγή πορείας θα είναι ακούσια.
Το σύστημα θα μπορεί επίσης να ανιχνεύσει αν οι κινήσεις του τιμονιού προκαλούνται από ανωμαλίες του οδοστρώματος, όπου δεν θα επεμβαίνει.
Αντίθετα τώρα από τα αυτοκίνητα, όπου το σύστημα απλώς στρίβει το τιμόνι προς την επιθυμητή κατεύθυνση για να κεντράρει το όχημα πάλι στη λωρίδα, το LKAS της Honda θα χρησιμοποιεί το γυροσκοπικό φαινόμενο (countersteering) ώστε να φέρει πάλι τη μοτοσυκλέτα… στον ίσιο δρόμο.
Επιπλέον, το σύστημα θα συνδέεται και με το γνωστό μας Adaptive Cruise Control, όπου όταν εντοπίζει εμπόδιο στον δρόμο και ο αναβάτης δεν κάνει ελιγμό αποφυγής, το σύστημα θα παίρνει και πάλι τον έλεγχο, ώστε να αποφύγει το εμπόδιο, κρίνοντας μάλιστα αν πρέπει να το αποφύγει από αριστερά ή από δεξιά.
 
Μόλις τώρα το σύστημα καταλάβει πως ο αναβάτης προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο, θα απενεργοποιείται, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο στον ανθρώπινο παράγοντα.
Άλλωστε το συγκεκριμένο σύστημα δεν έχει σχεδιαστεί για να παίρνει τον έλεγχο –τουλάχιστον όχι ακόμα-, αλλά για να “ξυπνά” τον αφηρημένο αναβάτη, αφήνοντας τον κατόπιν να βγάλει εκείνος “το φίδι από την τρύπα”.
 
Φανταστείτε το συγκεκριμένο σύστημα στην Ελλάδα. Με τις σβησμένες λωρίδες στην άσφαλτο και με τον αναβάτη σε μια συνεχή διήθηση. Ναι, δεν έχει νόημα, όμως θα πρέπει πάντα να έχουμε στο μυαλό πως συστήματα όπως το LKAS και το Adaptive Cruise Control έχουν σχεδιαστεί να παίζουν συμβουλευτικό ρόλο στην εποχή μας -όπου μπορούν να τον διαδραματίσουν, όπως πχ. σε έναν σύγχρονο αυτοκινητόδρομο που δεν πήζει στην κίνηση- αλλά αποτελούν στοιχεία του παζλ της υποχρεωτικής αυτόνομης οδήγησης που θα υλοποιηθεί στο μέλλον.
Η Honda πειραματίζεται εδώ και καιρό με την αυτόνομη οδήγηση σε μοτοσυκλέτες, έχοντας παρουσιάσει το Riding Assist το 2017 (βίντεο άνω), μια concept μοτοσυκλέτα που ισορροπεί μόνη της με τη βοήθεια γυροσκοπίων και μπορεί να ακολουθεί τον αναβάτη της σαν... σκυλάκι.
Μάλιστα το συγκεκριμένο concept συνεχίζει να εξελίσσεται, σε ηλεκτρική έκδοση ως Riding Assist-e, ενώ στα τέλη του 2021 η Honda παρουσίασε μια ακόμα πιο  εξελιγμένη μορφή του συστήματος (βίντεο άνω), όπου βλέπουμε ένα Vultus να ισορροπεί με γυροσκόπια, και να κινείται αυτόνομα μπροστά όσο και με όπισθεν, αλλά και να κάνει μανούβρες -η αποφυγή εμποδίου που λέγαμε στο LKAS.
Να θυμίσουμε την υποχρεωτική εφαρμογή ABS & CBS στην Ε.Ε. σε όλα τα δίτροχα και τετράτροχα οχήματα, αλλά και την υποχρεωτική υιοθέτηση από τον Ιούλιο του 2022 του συστήματος Intelligent Speed Assistance (ISA) για την πώληση καινούργιων αυτοκινήτων, το οποίο σε πρώτο στάδιο θα είναι συμβουλευτικό, προειδοποιώντας τους οδηγούς πως υπερβαίνουν τα όρια ταχύτητας τα οποία θα ανιχνεύει με κάμερες ή GPS, αλλά στη δεύτερη φάση αναμένεται να κλείνει αυτόματα το γκάζι, δίχως ο οδηγός να μπορεί να το παρακάμψει. Στην ίδια κατεύθυνση υποχρεωτικό από τον Ιούλιο έγινε και το σύστημα Lane Keep Assist, για την ώρα και πάλι μόνο στα αυτοκίνητα.
Ένα-ένα τα κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους. Το Vision Zero μπορεί να έχει σχετικά μακρινό ορίζοντα (το 2050), όμως τα ηλεκτρονικά βοηθήματα που στοχεύουν στην εξάλειψη των τροχαίων ατυχημάτων είναι ήδη εδώ, και θα συνεχίσουν να αυγατίζουν στο εγγύς μέλλον, με εφαρμογή που παραδοσιακά ξεκινά από τον χώρο των τετράτροχων, και κατόπιν περνά και στις μοτοσυκλέτες.

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.