Χτύπησε μοτοσυκλετιστή και αθωώθηκε

Τα αυτόνομα αυτοκίνητα έχουν τον νόμο με το μέρος τους;
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

22/12/2017

Όπως ίσως γνωρίζετε, στην Καλιφόρνια κυκλοφορούν πλέον πολλά πλήρως αυτόνομα αυτοκίνητα και οι περισσότεροι κατασκευαστές αυτοκινήτων έχουν μόνιμη βάση εκεί, με σκοπό την εξέλιξη της τεχνολογίας αυτόνομης οδήγησης. Τα ατυχήματα με αυτοκίνητα που κινούνται αυτόνομα δεν είναι καινούρια είδηση. Τα περισσότερα από αυτά αφορούσαν πρωτότυπα των εταιρειών, κατά τη διάρκεια δοκιμών κι αρκετές φορές η ευθύνη ξεκάθαρα δεν ήταν της τεχνολογίας. Όμως το ατύχημα που έγινε πρόσφατα σε έναν μποτιλιαρισμένο δρόμο τριών λωρίδων, ανάμεσα σε ένα τέτοιο αυτοκίνητο και έναν μοτοσυκλετιστή, μας βάζει σε σοβαρή ανησυχία σχετικά με το νομικό πλαίσιο που υπάρχει και βάσει του οποίου η αστυνομία και τα δικαστήρια θα αποφασίζουν ποιος είναι υπεύθυνος για το ατύχημα.

Στο συγκεκριμένο περιστατικό, το αυτόνομο αυτοκίνητο ήταν στη μεσαία από τις τρεις λωρίδες (με ταχύτητα 20km/h) και ο μοτοσυκλετιστής βρισκόταν πίσω του και δεξιά (με ταχύτητα 24 km/h), κινούμενος ανάμεσα στα αυτοκίνητα (νόμιμο στην πολιτεία της Καλιφόρνια). Κάποια στιγμή τα ραντάρ του αυτόνομου αυτοκινήτου ανίχνευσαν ένα κενό στις αριστερή λωρίδα και έστριψε το τιμόνι με πρόθεση να αλλάξει λωρίδα.

Πριν ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας, το κενό στα αριστερά του που ήθελε να συμπληρώθει μειώθηκε εξαιτίας φρεναρίσματος των προπορευόμενων με αποτέλεσμα να αποφασίσει να επιστρέψει στην μεσαία λωρίδα όπου βρισκόταν αρχικά.

Εκείνη τη στιγμή ο αναβάτης της μοτοσυκλέτας βρισκόταν στην άκρη της μεσαίας λωρίδας, αλλά μέσα σε αυτή, δηλαδή στο κενό που είχε δημιουργηθεί από την αρχική κίνηση του αυτοκινήτου να αλλάξει λωρίδα προς τα αριστερά. Επιστρέφοντας το αυτόνομο αυτοκίνητο στην αρχική του θέση χτύπησε στο πλάι τη μοτοσυκλέτα με αποτέλεσμα την πτώση.

Το πόρισμα της αστυνομίας έριξε το φταίξιμο στον μοτοσυκλετιστή, με το σκεπτικό ότι έπρεπε να περιμένει το αυτοκίνητο να ολοκληρώσει την αλλαγή λωρίδας και μετά να μπει αυτός στη μεσαία λωρίδα. Έχει λογική το σκεπτικό τους, όμως υποτίθεται ότι τα ραντάρ και η τεχνολογία των αυτόνομων αυτοκινήτων θα έπρεπε να είχε ανιχνεύσει την ύπαρξη της μοτοσυκλέτας. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι στην περίπτωση που όντως τα ραντάρ είχαν “δει” την μοτοσυκλέτα να κινείται δίπλα στο αυτοκίνητο, αλλά παρ΄όλα αυτά αποφάσισαν να χτυπήσουν τον μοτοσυκλετιστή στη δεξιά λωρίδα, αντί για να χτυπήσουν τα αυτοκίνητα στην αριστερή λωρίδα. Με άλλα λόγια, με ποια κριτήρια τα αυτόνομα αυτοκίνητα αποφασίζουν ποιον θα χτυπήσουν σε περίπτωση που οι συνθήκες τα φέρουν σε δίλλημα;

Τέτοιου είδους ατυχήματα είναι αυτή την στιγμή η αχίλλειος πτέρνα των αυτόνομων οχημάτων καθώς ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστούν είναι η διάγνωση της κίνησης αρκετών προπορευόμενων οχημάτων - που ο οδηγός ενός αυτοκινήτου έχει την δυνατότητα να πραγματοποιεί αυτή την στιγμή πιο εύστοχα. Για αυτό και προωθείται έντονα η διασύνδεση των οχημάτων, καθώς σε αυτή την περίπτωση το αυτόνομο όχημα θα γνώριζε ότι το κενό στην αριστερή λωρίδα θα μειωνόταν πολύ πριν κάνει την κίνηση να το καλύψει.

Όσο για το δίλλημα πάνω σε πιο όχημα θα πέσει, αν δεν μπορεί να αποφύγει κανένα από τα δύο, είναι αυτό που παραμένει ανοικτό και δυστυχώς θα παραμείνει για μεγάλο διάστημα, μέχρι να αποκαλυφθεί ο τρόπος των αποφάσεων του λογισμικού.

Δύο είναι τα ισχυρά λόμπι εκεί έξω, εκείνα που θέλουν όλα τα οχήματα να είναι αυτόνομα και διασυνδεδεμένα, μαζί με τις μοτοσυκλέτες, στερώντας ελευθερία κινήσεων, τομέας που όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές εργάζονται. Δύο τέτοια παραδείγματα είναι το Motobot της Yamaha ή τα Concept της Honda.

Το άλλο είναι να δοκιμαστούν τα αυτόνομα σε δρόμους της Ινδίας (δεν κατανομάζεται, αλλά φωτογραφίζεται) και γενικότερα στο χάος της Ασίας. Αν μπορούν να προβλέψουν τις κινήσεις τους εκεί, τότε θα έχουν υπερκαλύψει τις περιπτώσεις ατυχημάτων στις ΗΠΑ και τις Ευρωπαϊκές χώρες. Φυσικά, κι ευτυχώς, η λύση αυτή έχει προσκρούσει σε σοβαρές ηθικές αντιστάσεις, καθώς μέχρι να "μάθουν" θα έχουν προκαλέσει αμέτρητα ατυχήματα.

Η δική μας θέση, είναι πως η αυτόνομη κίνηση είναι κομμάτι ενός μέλλοντος μη αναστρέψιμου. Θα γίνει όσο κι αν την παλέψει κανείς. Ζητάμε και επιδιώκουμε όμως να μην επεκταθεί στις μοτοσυκλέτες, και τα αυτόνομα αυτοκίνητα να σέβονται τους κανόνες κίνησης των μοτοσυκλετών, μέσα στους οποίους είναι και η παράνομη (προς το παρόν) αλλά μη διωκόμενη (αυτή την στιγμή) διήθηση. Σε ένα διασυνδεδεμένο μέλλον αυτό μπορεί να γίνει με μεγαλύτερη ασφάλεια από ότι τώρα. Γιατί τα αυτοκίνητα θα γνωρίζουν από χιλιόμετρα πριν, πως πλησιάζει μοτοσυκλέτα που κινείται ανάμεσα στις λωρίδες!

ΕΕ: Μια πόλη χάθηκε στους δρόμους και το 2025 - Μείωση θανατηφόρων τροχαίων, όμως εκτός στόχων

Στο 3% η μείωση έναντι 2024 - Βελτίωση για Ελλάδα, έχουμε όμως πολύ δρόμο ακόμη
Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

6/4/2026

Με λιγότερα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε η χρονιά που μας πέρασε έναντι του 2024, ωστόσο ο ρυθμός μείωσης είναι μικρότερος από εκείνον που έχει θέσει σαν στόχο η ΕΕ έως το 2030.

Ειδικότερα και σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Κομισιόν, το 2025 έχασαν τη ζωή τους στους δρόμους της ΕΕ 19.400 άνθρωποι. Ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώνονται στους δρόμους κάθε χρόνο εξακολουθεί να είναι τραγικός, αν και έναντι του 2025 χάθηκαν 580 λιγότερες ζωές. 

Αυτοί οι 19.400 συμπολίτες μας και πέρσι δεν βρίσκονταν σε κάποια εμπόλεμη ζώνη, είχαν άμεση πρόσβαση σε τρόφιμα και νερό, οπότε δεν κινδύνευαν από πείνα ή δίψα και δεν κινδύνευαν να πεθάνουν από το κρύο ή τη ζέστη σε καμία περίπτωση. Τη στιγμή που έχασαν τη ζωή τους απλά κινούνταν σε κάποιον δρόμο είτε με όχημα είτε με τα πόδια.

Τα δεδομένα της Κομισιόν προκαλούν προβληματισμό καθώς τα σχέδια της ΕΕ για μείωση των θανάτων από τροχαία κατά 50% έως το 2030, πέφτουν στο κενό -απώτερος στόχος η πλήρη εξάλειψη των θανάτων έως το 2050. Ο μεσοπρόθεσμος στόχος της Ένωσης έχει σαν έτος αναφοράς το 2019 και τους 22.800 θανάτους που είχαν σημειωθεί τότε και όπως δείχνουν όλα η αποτυχία για επίτευξη αυτού του στόχου θα είναι παταγώδης.

Η Ελλάδα ήταν μεταξύ των κρατών-μελών που πέτυχαν μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις σε ποσοστό στα θανατηφόρα τροχαία ανά εκατομμύριο κατοίκων μεταξύ 2025 και 2025. Συγκεκριμένα το ποσοστό έφτασε στο -22%, το δεύτερο υψηλότερο στην ΕΕ, και ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων ανά εκατ. κατοίκων έπεσε από τους 64 στους 50. 

Ωστόσο θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας ότι η Ελλάδα έχει σταθερά από τα πλέον τραγικά σε αυτόν τον τομέα νούμερα με πάνω από 50+ θανάτους ανά εκατομμύριο, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 43 τη χρονιά που μας πέρασε. Το 2025 η Ελλάδα ήταν 6η από το τέλος στη σχετική λίστα των 30 χωρών μπροστά μόνο τις Πορτογαλία (55), Λετονία (63), Κροατία (67), Ρουμανία (68) και Βουλγαρία (71).

Ευρωπαϊκή Ένωση - Θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα 2025

Το μεγαλύτερο ποσοστό σε μείωση είχε η Εσθονία που πέτυχε το εντυπωσιακό -38% για να πέσει πολύ πιο κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ με 31 θανάτους ανά εκατομμύριο το 2025 έναντι 50 το 2024. Στην κορυφή παραμένουν η Σουηδία και η εκτός ΕΕ Νορβηγία (ως μέλος της EFTA), οι οποίες για το 2025 είχαν 20 θανάτους από τροχαίο ατύχημα ανά εκατομμύριο κατοίκων. Αυτές οι δύο χώρες έχουν και έναν σχετικά σύγχρονο στόλο επιβατικών με μέσο όρο ηλικίας τα 11,8 και 11,4 χρόνια αντίστοιχα. 

Η Ελλάδα είναι επί σειρά ετών η πρωταθλήτρια της Ευρώπης έχοντας τον πιο γερασμένο στόλο επιβατικών αυτοκινήτων με μέσο όρο τα 17,8 έτη και αυτό παίζει τεράστιο ρόλο στην αδυναμία μείωσης των θανατηφόρων τροχαίων, αν και η Εσθονία που πέτυχε την πιο εντυπωσιακή μείωση πέρσι έχει επιβατικά με μέσο όρο ηλικίας τα 17,5 έτη!

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν για κάθε θανατηφόρο τροχαίο υπολογίζεται ότι τραυματίζονται και άλλοι πέντε άνθρωποι. Ο αριθμός θανάτων των ανδρών παραμένει σημαντικά υψηλότερος έναντι των γυναικών με 77% και 23% αντίστοιχα, ενώ τα σημαντικότερα νούμερα συγκεντρώνονται στις ηλικίες 18-24 και 65+.

Στην ΕΕ, οι οδηγοί και συνοδηγοί αυτοκινήτου αντιστοιχούν στο 44% όλων των θανάτων σε τροχαίο ατύχημα, ενώ οι μοτοσυκλετιστές στο 21%, οι πεζοί στο 18% και οι ποδηλάτες στο 9%.

Αναφορικά με τις περιοχές τα περισσότερα ατυχήματα με 53% γίνονται σε δευτερεύοντες/επαρχιακούς δρόμους, το 38% των ατυχημάτων γίνεται σε αστικές περιοχές και μόλις το 8% αφορά θανατηφόρα σε περιβάλλον αυτοκινητόδρομου. Εντός αστικού ιστού, το 70% των θανατηφόρων τροχαίων αντιστοιχεί σε ευάλωτους χρήστες των δρόμων (μοτοσυκλετιστές, πεζοί, ποδηλάτες).