Η νέα μέθοδος εξελασμένων αλουμινένιων τροχών της Yamaha

Τεχνολογία που θα δούμε σε πολλά νέα μοντέλα

Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

3/12/2021

Εξελιγμένη για το καινούργιο MT-09 του 2021, η μέθοδος για τους εξελασμένους τροχούς της Yamaha, αποτελεί μια καινοτομία στην προσπάθεια μείωσης του βάρους κατά την διάρκεια της κατασκευής. Ένας από τους κύριους παράγοντες που οδήγησαν στην εξέλιξη και την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου για πρώτη φορά στον κόσμο σε μαζικής παραγωγής μοτοσυκέτα, ήταν η δημιουργία ενός ειδικού κράματος αλουμινίου ειδικά για αυτή την μέθοδο, από το τμήμα έρευνας υλικών του εργοστασίου.

Ένα μέλος του τμήματος με εξειδίκευση στο αλουμίνιο, ο οποίος έπαιξε βασικό ρόλο στην εξέλιξη και την δημιουργία των πανάλαφρων τροχών του ΜΤ-09, είναι η Kahori Oshima, η οποία εξηγεί και τις προκλήσεις που αντιμετώπισε στην όλη διαδικασία.

"Η αλλαγή μερικών μόνων παραμέτρων μπορεί να μεταβάλλει εντελώς το πώς αντιδρά το αλουμίνιο ή την "προσωπικότητά" του", λέει η Oshima, η οποία μιλάει προσδίδοντας μια ανθρώπινη προσωπικότητα στο υλικό. "Μπορεί μερικές φορές να είναι ευαίσθητο χωρίς να αφήνει κανένα περιθώριο για μετατροπές". Παρά όμως αυτήν την ιδιαίτερη "προσωπικότητα", το αλουμίνιο είναι ένα από τα βασικά υλικά στην κατασκευή μοτοσυκλετών, και όχι μόνο.

Γι' αυτό το λόγο η Oshima αποτελεί ένα "κεφάλαιο" για την Yamaha, με τον Υπεύθυνο του τμήματος να την παρομοιάζει σαν μία "μπάργουμαν για αλουμίνια", με την Yamaha να εξυμνεί την ικανότητά της να φτιάχνει τέτοιου είδους κοκτέιλ.

Πέρα από αυτό όμως, ενώ αναφερόμαστε στο υλικό γενικά ως αλουμίνιο, οι απαιτήσεις που υπάρχουν από το συγκεκριμένο υλικό μπορεί να διαφέρουν πάρα πολύ, ανάλογα με το προϊόν, το πού θα χρησιμοποιηθεί το κάθε εξάρτημα, αλλά και την μέθοδο μηχανουργικής κατεργασίας που χρησιμοποιείται. Η Yamaha έχει έναν μεγάλο… τσελεμεντέ με ανάλογες "συνταγές" που έχουν δημιουργηθεί όλα αυτά τα χρόνια από το αντίστοιχο τμήμα του εργοστασίου και πάνω σε αυτό χτίζονται και οι νέες.

Όπως αναφέρει η Oshima στις δηλώσεις της, η Yamaha έχει ως αρχή της να είναι πάντα πρωτοπόρος σε ό,τι αφορά το αλουμίνιο και αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλες οι εξιλάσεις γίνονται μέσα στο εργοστάσιο από την απαρχή της δημιουργίας του.

Για να "δουλευτεί" το αλουμίνιο απαιτούνται ο εξαιρετικά προσεκτικός έλεγχος της θερμοκρασίας του λιωμένου υλικού, η μίξη του "μυστικού" χαρμανιού από επιπλέον στοιχεία και η θερμική κατεργασία του διαμορφωμένου κομματιού για το φινίρισμα. Ο ρόλος της Oshima ως ερευνήτρια, είναι να ανατρέξει στην εμπειρία και τις γνώσεις της για να προτείνει νέες ιδέες που θα αφορούν την ισορροπία ανάμεσα στην ακαμψία και τις ελαστικότητες, η οποία θα πρέπει να συνδυαστεί με την συνολική αντοχή, αλλά και την ωραία εξωτερική εμφάνιση…

Οι νέοι αλουμινένιοι τροχοί που έχουν τοποθετηθεί στο πιο πρόσφατο ΜΤ-09, έχουν κατασκευαστεί με την μέθοδο που αποτελεί την τελευταία ανακάλυψη της Oshima. Ένας από τους στόχους που έθεσαν στην Yamaha κατά την διάρκεια εξέλιξης του μοντέλου, ήταν η θεαματική μείωση του βάρους, βασιζόμενοι στην ιδέα πως αν αυξήσεις τα βασικά χαρακτηριστικά του αλουμινίου, θα προκύψουν νέες καινοτομίες.

Το τμήμα των μηχανολόγων και το τμήμα κατασκευής συμμετείχαν ενεργά στο project και δημιούργησαν ένα ειδικό κράμα αλουμινίου και μια ειδική διαδικασία θερμικής επεξεργασίας. Αυτός ο συνδυασμός έδωσε την δυνατότητα στο εργοστάσιο να προσφέρει τους πρώτους τροχούς μοτοσυκλέτας μαζικής παραγωγής με την μέθοδο της εξέλασης με ροή. Η Yamaha τους ονόμασε SinForged Wheels, όπου το πάχος της ζάντας είναι μόλις στα 2mm (σε σχέση με τα 3,5mm του προηγούμενου μοντέλου), ενώ η μείωση του βάρους και από τους δύο τροχούς (εμπρός-πίσω) είναι 700 γραμμάρια.

Για να δώσουμε μια εικόνα πως λειτουργεί η μέθοδος αυτή, φανταστείτε πως ξεκινάμε αρχικά από ένα χυτό κομμάτι που έχει τα βασικά χαρακτηριστικά (σχήμα και μπράτσα.) Στη συνέχεια το κομμάτι τοποθετείται πάνω σε έναν επίπεδο τροχό που γυρίζει πολύ γρήγορα, σαν να ήταν τόρνος. Όσο γυρίζει, μια πολύ δυνατή φλόγα ζεσταίνει το υλικό για να αποκτήσει ευκαμψία και ένας τύπου ρουλεμάν που βρίσκεται στο εσωτερικό του τροχού παίζει το ρόλο που θα έπαιζε το χέρι ενός αγγειοπλάστη στο κομμάτι του πηλού που περιστρέφεται, για να του δώσει το τελικό σχήμα. Αυτή η διαδικασία συμπιέζει και την δομή του υλικού για να αποκτήσει μεγαλύτερη αντοχή. Στο τέλος γίνεται το φινίρισμα και η τελική επεξεργασία, αλλά με πολύ λιγότερη πολυπλοκότητα σε σχέση με τους υπόλοιπους εξελασμένους τροχούς.

"Η πιο μεγάλη δυσκολία ήταν ότι δεν είχαμε σημείο αναφοράς για να συνεχίσουμε από εκεί. Χωρίς αυτό, δεν μπορούσαμε να καθορίσουμε τον στόχο μας, οπότε ήταν δύσκολο να φτιάξουμε ένα υλικό και παράλληλα να δημιουργήσουμε την κατάλληλη μέθοδο αξιολόγησης", λέει η Oshima. "Για παράδειγμα, αν λάβουμε υπόψιν μας μόνο την αντοχή, το αλουμίνιο δεν μπορεί να νικήσει το σίδερο. Αλλά από την άλλη, το αλουμίνιο έχει πλεονεκτήματα όπως το χαμηλότερο βάρος, δεν σκουριάζει, είναι εύκολη η κατεργασία του και είναι πιο όμορφο. Ακόμη και το "Monozukuri" μας (σ.σ. η ιαπωνική λέξη για την παραγωγή και τον τρόπο που γίνονται τα πράγματα) αλλάξει στο μέλλον, το αλουμίνιο θα παραμείνει μέσα στις επιλογές μας."

Το βέβαιο είναι πως η αρχή που έγινε με το ΜΤ-09 θα έχει και συνέχεια και σε άλλα μοντέλα της Yamaha. Τα οφέλη από το μικρότερο μη αναρτώμενο βάρος στην δημιουργία του γυροσκοπικού φαινομένου και κατ' επέκταση στην συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας, αλλά και στην διατήρηση του κόστους χαμηλά καθώς είναι μια πιο φτηνή παραγωγική διαδικασία, αποτελεί ουσιαστικά μονόδρομο για την Yamaha.

H Yamaha έχει μεγάλη παράδοση στην χύτευση, από τα πλαίσια των πιάνων της Nippon Gakki Co. Ltd (η σημερινή Yamaha Corporation). Σε εκείνες τις τεχνικές βασίστηκε για να φτιάξει εξαρτήματα και τον κινητήρα για την πρώτη μοτοσυκλέτα της η Yamaha το 1955, το ΥΑ-1. Από τότε, η Yamaha έχει προχωρήσει με την χύτευση πάρα πολλών εξαρτημάτων, όχι μόνο για κινητήρες, αλλά για πλαίσια, για προϊόντα θαλάσσης, κινητήρες αυτοκινήτων κ.α. Είναι μάλιστα από τους λίγους κατασκευαστές μοτοσυκλετών στον κόσμο που κάνουν χύτευση μεγάλων και μικρών εξαρτημάτων μέσα στο ίδιο το εργοστάσιο.

Πέρα από την χύτευση αλουμινένιων τροχών σε κενό αέρα, η Yamaha έχει καταφέρει την χύτευση τροχών από μαγνήσιο σε μαζική παραγωγή για το YZF-R1 το 2015. Η διαδικασία της εξέλασης με ροή για την δημιουργία των SpinForged τροχών, χρησιμοποιείται ήδη στην κατασκευή τροχών για αυτοκίνητα, αλλά οι τροχοί των μοτοσυκλετών απαιτούν μια ωραία εμφάνιση και από τις δύο όψεις τους, γι' αυτό και η χρήση της συγκεκριμένης μεθόδου είχε αρκετά μεγάλες δυσκολίες.

Προκειμένου να ξεπεραστούν αυτές, η Yamaha επέλεξε με προσοχή το είδος του αλουμινίου, έκανε διαρκείς δοκιμές με διαφορετικούς συνδυασμούς κραμάτων, έτσι ώστε να πετύχει την σωστή αντοχή, ενώ μεγάλη μελέτη έγινε και για την θερμική κατεργασία.

Να θυμίσουμε ότι το συγκεκριμένο τμήμα του εργοστασίου της Yamaha έχει φέρει πολλές πρωτιές και καινοτομίες στην μοτοσυκλέτα, όπως η ελεγχόμενης πλήρωσης χύτευση (CF die-casting), μια τεχνολογία που δίνει την δυνατότητα μαζικής παραγωγής εξαρτημάτων με μεγάλο μέγεθος και λεπτού πάχους, όπως στους DiASil κυλίνδρους της εταιρείας.

https://bit.ly/MOTO_680

Επικαιρότητα

Γερμανοί οικολόγοι κάνουν επίθεση σε όλα τα Enduro εντός Ε.Ε.! Πρώτος στόχος η KTM!

Προσπαθούν να αναδείξουν το ζήτημα σε επίπεδο “dieselgate”

Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

8/6/2026

Μερίδα μέσων ενημέρωσης κυρίως σε γερμανόφωνες χώρες (αν και βλέπουμε να εξαπλώνεται και σε άλλες γλώσσες) αναπαράγουν χωρίς κανένα έλεγχο της πληροφορίας ή εμβαθύνοντας στο ζήτημα, την καταγγελία πως η KTM παραποιεί την ιπποδύναμη των δίχρονων Enduro μοτοσυκλετών της οικογένειας EXC που θα έπρεπε να είναι μόλις 15 ίππους σύμφωνα με τους Euro 4 και Euro 5 κανονισμούς. Το ζήτημα των ρύπων και κατά συνέπεια της ιπποδύναμης είναι ένα φυσικά, και είναι βέβαια το πιο βασικό αλλά δεν είναι το μόνο, οι Γερμανοί ζητούν καθρέφτες, φλας κτλ στις Enduro μοτοσυκλέτες που προορίζονται για εκτός δρόμου χρήση.

Πριν εξετάσουμε πολύ γρήγορα την καταγγελία κατά της KTM ας ξεκαθαρίσουμε ορισμένα σημεία της είδησης:

Ο στόχος μπορεί να είναι η KTM αλλά ομοίως επεκτείνεται προς όλες τις μάρκες που κάνουν ακριβώς το ίδιο.
Τα άρθρα των ZDF και Der Spiegel είναι κατάπτυστα ως προς τον τρόπο γραφής και την επιχειρηματολογία τους.

Αρκεί κανείς να διαβάσει την παράγραφο που λέει πως «η KTM έβαλε μέσα στην καθημερινή κίνηση των Γερμανικών δρόμων 27.000 παράνομες μοτοσυκλέτες το 2025», για να καταλάβει πως η αρθρογραφία αυτή είναι κατευθυνόμενη και κάπου αποσκοπεί. Κανείς, πουθενά, δεν είδε στην Γερμανία να κυκλοφορούν σωρηδόν τα EXC καθημερινά στους δρόμους, ανάμεσα στα υπόλοιπα αυτοκίνητα.

Στο μεταξύ το νούμερο αυτό, των 27.000 Enduro δεν απέχει απλά από την πραγματικότητα, αλλά είναι τόσο χοντρό ψέμα που φαίνεται σαν να έδωσαν την δουλειά αυτή της λασπολογίας στον νεότερο συντάκτη που είχαν και δεν τον έλεγξαν κιόλας.

Αν αθροίσει κανείς τα KTM EXC 250/300, 350/450/500 EXC-F και όλες τις special εκδόσεις που πωλούνται στην Γερμανία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Πολιτείας εκεί, τότε έχουμε 2,378 πωλήσεις το 2024 και μόλις 332 το 2025.

Από Husqvarna TE 150/250/300 και FE 250/350/450/501 μαζεύουμε 1,083 μονάδες το 2024 και 90 το 2025 ενώ από Gasgas EC έχουμε 800 το 2024 και 42 το 2025.

Φαντάζομαι πως δεν χρειάζεται να εξηγήσει κανείς την τεράστια διαφορά πωλήσεων της KTM μεταξύ 2024 και 2025 και πως όλοι θυμόμαστε το πώς δικαιολογείται κάτι τέτοιο.

Σε κάθε περίπτωση αυτό μας κάνει 4,261 Enduro το 2024 και 464 Enduro το 2025 την ίδια ώρα που τα γερμανικά δημοσιεύματα αναφέρουν 27.000 προβληματικές μοτοσυκλέτες. Δεν έχει νόημα να υποθέσει κανείς πως μπορεί να πωλούνται άλλες τόσες μοτοσυκλέτες Enduro χωρίς πινακίδα που δεν φαίνονται στο παραπάνω νούμερο, γιατί αυτές έτσι και αλλιώς δεν κυκλοφορούν «στους Γερμανικούς δρόμους καθημερινά». Το νούμερο αυτό είναι ένα τεράστιο ψέμα και δυστυχώς αναπαράγεται στην γερμανική τηλεόραση και έτσι, δίχως κανένα φιλτράρισμα, καταλήγουν όλα τα παραπάνω και σε άλλες σελίδες των copy-paste άρθρων, διογκώνοντας το πρόβλημα.

Σημειώστε τώρα πως πουθενά δεν γίνεται λόγος για Beta, Sherco κτλ, αλλά μόνο για την KTM, λες και τα υπόλοιπα Enduro περνούν τις προδιαγραφές ρύπων και ήχου.

Προφανώς στοχεύουν σε ανάδειξη του ζητήματος σε σκάνδαλο για να αξιώσουν κάποιου είδους αποζημίωσης, κατέληξαν όμως να γίνουν περίγελος στο ίδιο το κοινό τους. Το γεγονός πως γελά κανείς με τέτοια αρθρογραφία, δεν σημαίνει απαραίτητα πως δεν αποτελεί και πραγματικό πρόβλημα καθώς η μοτοσυκλέτα ως όχημα έχει ελλιπέστατη εκπροσώπηση εντός της Ε.Ε., την ίδια στιγμή που το κυνήγι των ρύπων γίνεται ολοένα και αυστηρότερο. Το γεγονός επίσης πως υπάρχει ξεκάθαρη στόχευση στην KTM, ξεπερνά το στάδιο του «ύποπτου» είναι μία κανονική δήλωση σε αυτό το σημείο.

Η KTM μπήκε στην διαδικασία να σχολιάσει το γεγονός, όταν είδε πως πέρα από τα συγκεκριμένα γερμανικά μέσα, το ζήτημα προχωρούσε με την μορφή copy-paste. Εμείς με την σειρά μας το παρακολουθούμε από την πρώτη στιγμή, και αποφασίσαμε να έχουμε σχετική αρθρογραφία μόνο όταν είδαμε να γίνεται ζήτημα και στην Ελλάδα παίρνοντας την λάθος κατεύθυνση. Η ανακοίνωση της KTM AG, είναι η εξής:

Η τοποθέτηση της KTM AG σχετικά με τα τρέχοντα δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης για τα μοντέλα Enduro

Η KTM AG απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς που διατυπώθηκαν σε πρόσφατα δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης (γερμανικών τότε) ότι η KTM διαθέτει παράνομες μοτοσυκλέτες στην αγορά. Ο Όμιλος KTM πουλά τις μοτοσυκλέτες του αποκλειστικά σε πλήρη συμμόρφωση με τους ισχύοντες ευρωπαϊκούς κανονισμούς.

Τα δημοσιεύματα βασίζονται σε μια θεμελιώδη παρανόηση: Κατά βάση τα μοντέλα enduro είναι μοτοσυκλέτες κατασκευασμένες για μία συγκεκριμένη αθλητική δραστηριότητα και οι οποίες, στην ομολογκαρισμένη κατάσταση την στιγμή της παράδοσής τους, επιτρέπεται κανονικά να κυκλοφορούν σε δημόσιους δρόμους. Αυτή η δυνατότητα διπλής χρήσης είναι προβλεπόμενη, είναι αναγκαία και αποτελεί το πρότυπο εργασίας ολόκληρης της βιομηχανίας. Προκειμένου οι μοτοσυκλέτες enduro να συμμετέχουν σε επίσημους αγώνες, πρέπει να παραδίδονται σε εγκεκριμένη κατάσταση σύμφωνα με τους κανονισμούς της Διεθνούς Ομοσπονδίας Μοτοσυκλετισμού (FIM). Αυτό δεν αποτελεί ούτε μια πρακτική που αφορά αποκλειστικά την KTM ούτε μια διαδικασία που θα έδινε στην KTM οποιοδήποτε αθέμιτο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της. Όλα τα μοντέλα enduro με τις επωνυμίες KTM, Husqvarna και GASGAS φεύγουν από το εργοστάσιό μας αποκλειστικά σε εγκεκριμένη κατάσταση, απολύτως νόμιμη για κυκλοφορία στον δρόμο.

Κατόπιν αιτήματος του πελάτη, οι μοτοσυκλέτες διαμορφώνονται από τον εξουσιοδοτημένο αντιπρόσωπο για αγωνιστική και εκτός δρόμου χρήση μετά την αγορά. Οι ιδιοκτήτες των μοτοσυκλετών enduro ενημερώνονται ρητά ότι η άδεια κυκλοφορίας στον δρόμο λήγει με τη μετατροπή τους για εκτός δρόμου χρήση και ότι το όχημα δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί σε δημόσιους δρόμους.

Τα μοντέλα enduro που πωλούνται στην Ευρώπη αντιπροσωπεύουν περίπου το 3% των παγκόσμιων πωλήσεων της KTM.

Τα ζητήματα εκπομπών ρύπων που εγείρονται στα δημοσιεύματα χρήζουν επίσης μιας αντικειμενικής αξιολόγησης: Σύμφωνα με τη Γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος, οι μοτοσυκλέτες ευθύνονται για περίπου το 0,3% των συνολικών εκπομπών CO₂ στη Γερμανία. Τα αγωνιστικά μοντέλα Enduro αντιπροσωπεύουν μόνο ένα πολύ μικρό κλάσμα αυτού του ποσοστού. Η ετήσια χιλιομετρική τους απόσταση είναι πολλαπλάσια μικρότερη από αυτή των μοτοσυκλετών δρόμου, καθώς χρησιμοποιούνται μόνο για λίγες ώρες τον χρόνο σε αθλητικές και προπονητικές δραστηριότητες.

Οπότε ναι, όλοι γνωρίζουν χρόνια τώρα, πως οι Enduro μοτοσυκλέτες έχουν φτιαχτεί για το βουνό και πως εκεί και μόνο χρησιμοποιούνται, δεν πηγαίνει κανείς με αυτές στο γραφείο του το πρωί μυρίζοντας διχρονίλα και αλλάζοντας πιστόνι κάθε τρεις και λίγο από την χρήση αυτή. Λογικά το ζήτημα αυτό θα ξεχαστεί άμεσα και στον Γερμανικό τύπο από όπου ξεκίνησε και δεν θα επιφέρει προβλήματα σε όλη την Enduro οικογένεια, όλων των μαρκών συμπεριλαμβανομένων.