James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Vespa Retrokit - Ηλεκτρική καρδιά για τις κλασικές Vespa

Χωρίς μόνιμες επεμβάσεις στο σασί, διατηρεί την αυθεντική εμφάνιση και τον χαρακτήρα
Retrokit
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

23/7/2026

Ηλεκτροκίνηση χωρίς αλλοίωση της αισθητικής μιας κλασικής Vespa είναι ο στόχος του Retrokit, συστήματος που ανέπτυξε και εξελίσσει η ιταλική Motoveloci, προσφέροντας μια μοντέρνα λύση για όσους θέλουν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν το κλασσικό τους σκούτερ στην καθημερινότητα.

Η ηλεκτροκίνηση έχει δημιουργήσει νέες δυνατότητες για τη διατήρηση ιστορικών οχημάτων στους δρόμους και το Retrokit αποτελεί μια πρόταση για τις κλασικές Vespa. Αναπτύχθηκε από τη Motoveloci στην Ιταλία με στόχο να μετατρέψει παλαιά μοντέλα σε αμιγώς ηλεκτρικά, χωρίς να απαιτούνται μόνιμες μετατροπές στο πλαίσιο ή στο αμάξωμα.

Στην Motoveloci, οι άνθρωποι εξειδικεύονται στις Vespa, προσφέρουν μάλιστα και υπηρεσίες πλήρους αναπαλαίωσης σασί, βαφές και custom projects, ακόμα και την κατασκευή εξαρτημάτων και ανταλλακτικών.

Retrokit

Η λογική του kit είναι απλή, η Vespa διατηρεί την κλασική της εμφάνιση και την αρχιτεκτονική της, αποκτώντας παράλληλα ένα σύγχρονο ηλεκτρικό σύστημα κίνησης που βελτιώνει την αξιοπιστία και μειώνει τις απαιτήσεις συντήρησης.

Η εμφάνιση παραμένει αυθεντική

Η μετατροπή περιλαμβάνει την αφαίρεση του κινητήρα εσωτερικής καύσης και του ρεζερβουάρ καυσίμου, χωρίς όμως να απαιτείται οποιαδήποτε επέμβαση στο πλαίσιο. Ο ηλεκτροκινητήρας βιδώνει στις εργοστασιακές βάσεις, ενώ το περίβλημά του έχει σχεδιαστεί ώστε να θυμίζει το αρχικό κιβώτιο της Vespa.

Retrokit

Παράλληλα διατηρούνται οι ζάντες, οι τροχοί, τα πλαϊνά καπάκια και η σέλα, με αποτέλεσμα το σκούτερ να παραμένει σχεδόν αναλλοίωτο εξωτερικά.

Ηλεκτροκινητήρες 7,2 και 13 kW με τρεις riding modes

Το Retrokit χρησιμοποιεί ηλεκτροκινητήρα ισχύος 7,2 και 13 kW, οι οποίοι αποδίδουν ροπή 12 και 16 κιλών, αντίστοιχα. Η μετάδοση γίνεται μέσω γραναζιών, προσφέροντας άμεση αίσθηση οδήγησης με έμφαση στη ροπή από τις χαμηλές ταχύτητες.

Retrokit

Διατίθενται δύο εκδόσεις του kit, σχεδιασμένες ώστε να προσομοιώνουν την απόδοση μιας Vespa 50 ή μιας Vespa 125. Η έκδοση των 50 περιορίζεται ηλεκτρονικά στα 50 km/h, τα οποία φτάνει σε 4 δευτερόλεπτα, ενώ η ισχυρότερη έκδοση φτάνει τα 110 km/h με την επιτάχυνση από τα 0 έως τα 50 km/h να επιτυγχάνεται σε 2 δευτερόλεπτα.

Ο αναβάτης μπορεί να επιλέξει ανάμεσα στα προγράμματα Eco, Drive και Sport, ανάλογα με τις απαιτήσεις της διαδρομής.

Αποσπώμενη μπαταρία και αυτονομία έως 130 χιλιόμετρα

Η μπαταρία ιόντων λιθίου τοποθετείται κάτω από τη σέλα, στη θέση που παραδοσιακά ανήκει στο ρεζερβουάρ και αφαιρείται εύκολα για φόρτιση, ενώ στις τελευταίες εκδόσεις φορτίζεται και πάνω στο δίκυκλο. Ανάλογα με την έκδοση του κιτ, η φόρτιση ολοκληρώνεται σε τρεις έως τέσσερις ώρες από οικιακό δίκτυο.

Retrokit

Η αυτονομία κυμαίνεται αγγίζει τα 80 χιλιόμετρα στο πρόγραμμα Eco για το μικρό σύνολο κίνησης και τα 130 για το μεγαλύτερο, ενώ υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς δεύτερης μπαταρίας για μεγαλύτερες διαδρομές.

Retrokit

Σύγχρονη τεχνολογία χωρίς να χαθεί ο ρετρό χαρακτήρας

Το Retrokit αντικαθιστά πλήρως την παλιά ηλεκτρική εγκατάσταση της Vespa με νέο σύστημα 12V. Περιλαμβάνει φωτισμό LED, θύρες USB και USB-C, καθώς και σύνδεση Bluetooth με εφαρμογή για smartphone.

Retrokit

Η εφαρμογή επιτρέπει στον αναβάτη να παρακολουθεί στοιχεία όπως η κατάσταση φόρτισης της μπαταρίας, η διαθέσιμη αυτονομία και το επιλεγμένο πρόγραμμα οδήγησης. Παράλληλα, προσφέρεται ψηφιακή οθόνη ειδικά σχεδιασμένη ώστε να ταιριάζει στα διαφορετικά σχέδια κοντέρ των κλασικών Vespa.

Retrokit

Το σύστημα διαθέτει επίσης αναγεννητική πέδηση, η οποία ανακτά ενέργεια κατά την επιβράδυνση και συμβάλλει στην αύξηση της αυτονομίας.

Το kit προσφέρεται με εγγύηση 2 ετών και δυνατότητα επέκτασης της στα 4.

Συμβατό με δεκάδες κλασικές Vespa

Το Retrokit είναι συμβατό με μια μεγάλη γκάμα μοντέλων μικρού πλαισίου, όπως οι Vespa 50N, 50R, 50L, 50 Special, 90, 90SS, Primavera 125, ET3, Nuova 125 και οι περισσότερες εκδόσεις της οικογένειας PK, ενώ υποστηρίζονται και μοντέλα όπως οι Moto Vespa και Acma Vespa.

Η εγκατάσταση ολοκληρώνεται σε περίπου τρεις ώρες, χωρίς μόνιμες επεμβάσεις στο scooter, επιτρέποντας θεωρητικά την επαναφορά του στην αρχική του κατάσταση ανά πάσα στιγμή.

Το Retrokit αποτελεί μία restomod πρόταση στον χώρο των κλασικών scooter, προσφέροντας έναν τρόπο να συνεχίσουν οι ιστορικές Vespa να κυκλοφορούν στις σύγχρονες πόλεις, διατηρώντας την εμβληματική τους εικόνα σχεδιαστικά, την πατίνα του χρόνου και των ιστοριών τους, αλλά και αποκτώντας τα πλεονεκτήματα της ηλεκτροκίνησης, αφήνοντας μετέωρο το ερώτημα, “Tί είναι η Vespa δίχως το διχρονόλαδό της;”

Όσοι δεν προβληματίζονται από την παραπάνω ερώτηση, μπορούν να βρουν περισσότερες πληροφορίες για τα kit εδώ.