James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Η πρώτη μοτοσυκλέτα της KTM που εξοπλίζεται με φρένα WP

Μια νέα εποχή ξεκινά για τις δυο εταιρείες υπό τη διοίκηση της Bajaj
KTM 390 Duke 2026
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

22/1/2026

Η πρώτη μοτοσυκλέτα στον κόσμο που εξοπλίζεται με δαγκάνες φρένων WP είναι πλέον διαθέσιμη στην αγορά, πρόκειται για την KTM 390 Duke του 2026, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας εποχής για τα εργοστάσια KTM & WP, υπό τη νέα διοίκηση της Bajaj.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες σας είχαμε ενημερώσει ότι η πασίγνωστη εταιρεία αναρτήσεων WP, μέλος του ομίλου KTM υπό την ομπρέλα της Bajaj Mobility AG, επεκτείνεται και στον τομέα των συστημάτων πέδησης. Τώρα γνωρίζουμε και το πρώτο μοντέλο που υιοθετεί τα νέα εξαρτήματα. Πρόκειται για την KTM 390 Duke 2026.

Η νέα εταιρεία WP Braking Systems έχει εξελίξει ήδη 19 προϊόντα, από ακτινικές και μονομπλόκ δαγκάνες τεσσάρων και δύο εμβόλων, μέχρι τρόμπες και σωληνώσεις φρένων. Τώρα, η KTM 390 Duke γίνεται το πρώτο μοντέλο που φέρει φρένα με τη σφραγίδα της WP.

KTM 390 Duke

Στον μπροστινό τροχό συναντάμε έναν δίσκο 320 mm με τη νέα ακτινική δαγκάνα τεσσάρων εμβόλων FCR4, ενώ πίσω τοποθετείται η νέα δαγκάνα δύο εμβόλων RCF4 για τον δίσκο των 240 mm.

Η μικρή Duke δεν περιορίζεται στις δαγκάνες, καθώς διαθέτει νέες τρόμπες φρένων WP εμπρός και πίσω, ενώ ακόμη και η μανέτα του συμπλέκτη φέρει το λογότυπο WP.

KTM - WP

Το μοντέλο διατηρεί το Cornering ABS και το Supermoto ABS, προσφέροντας εξοπλισμό πέδησης που συναντάται σε πολύ μεγαλύτερες κατηγορίες.

Σημειώστε πως η έκδοση του 2025 χρησιμοποιούσε εξαρτήματα Bybre, της "budget" θυγατρικής εταιρείας της Brembo.

Η WP δεν έχει ανακοινώσει ακόμη ποια μοτοσυκλέτα θα είναι η επόμενη που θα υιοθετήσει τα νέα φρένα της WP, όμως όλα δείχνουν ότι η ανανεωμένη KTM 790 Duke είναι ο πιθανότερος υποψήφιος -μέχρι σήμερα χρησιμοποιεί δαγκάνες J.Juan.

Η KTM 390 Duke 2026 κυκλοφορεί ήδη, σε δύο χρωματικούς συνδυασμούς: μαύρο/μεταλλικό γκρι και μπλε/μεταλλικό γκρι.