James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Σπάνια Kawasaki Ζ1 με υπογραφή Moriwaki σε δημοπρασία

Αγωνιστική Endurance του 1977 με πλαίσιο - Ανήκε στον Mike Trimby
Auction 1977 Moriwaki Kawasaki
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

21/1/2026

Μια αγωνιστική Kawasaki του 1977 με κινητήρα Moriwaki, γεμάτη αγωνιστική ιστορία, ετοιμάζεται να αλλάξει χέρια στο Ηνωμένο Βασίλειο, και μάλιστα σε πολύ λογική τιμή, καθώς η τιμή που θα πιάσει προβλέπεται μεταξύ 9 και 11.500 ευρώ.

Η συγκεκριμένη καταπράσινη μοτοσυκλέτα, εξοπλισμένη με κινητήρα Z1 βελτιωμένο από τη Moriwaki και με διαφορετικό πλαίσιο από την Ζ1 παραγωγής, πρόκειται να βγει στο σφυρί, κουβαλώντας μαζί της ένα μοναδικό κομμάτι αγωνιστικής ιστορίας. Σύμφωνα με τους διοργανωτές της δημοπρασίας, Iconic Auctioneers η μοτοσυκλέτα χρησιμοποιήθηκε στην εποχή της από τον ίδιο τον Mike Trimby, ιδρυτή της IRTA.

Auction 1977 Moriwaki Kawasaki

Η μοτοσυκλέτα θα δημοπρατηθεί στο πλαίσιο της εκδήλωσης “The Iconic Sales at Race Retro” την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου, με την παρουσίαση να γίνεται από την Iconic Auctioneers. Ο οίκος αναφέρει με τη μοτοσυκλέτα είχαν αγωνιστεί οι Marty Lunde, Mike Trimby, και αργότερα οι Jim Wells και Asa Moyce.

Auction 1977 Moriwaki Kawasaki

Ο Trimby υπήρξε μηχανικός και αγωνιζόμενος τη δεκαετία του ’60 και στις αρχές του ’70, πριν εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία του MotoGP. Μαζί με τη σύζυγό του, Irene, εκπροσώπησαν τις ομάδες στο paddock των Grand Prix για περισσότερο από 30 χρόνια. Η IRTA ιδρύθηκε το 1986 και σύντομα καθιερώθηκε ως βασικός πυλώνας του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος, πλάι στη FIM, και την Dorna.

Auction 1977 Moriwaki Kawasaki

Κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής του καριέρας, ο Trimby συμμετείχε σε μερικούς από τους πιο εμβληματικούς αγώνες στον κόσμο, όπως το Isle of Man TT, το Macau Grand Prix, το Bol d’Or και τις 8 ώρες της Suzuka.

Η συγκεκριμένη 1977 Kawasaki Endurance αγωνίστηκε σε κάποιες από αυτές τις διοργανώσεις, αλλά και στη Daytona, στα τέλη της δεκαετίας του ’70 και στις αρχές του ’80. Τα τελευταία 19 χρόνια ανήκε στον ίδιο ιδιοκτήτη, ο οποίος την αποκατέστησε πλήρως και τη χρησιμοποίησε σε πολλά αγωνιστικά events.

Auction 1977 Moriwaki Kawasaki

Στον εξοπλισμό της περιλαμβάνονται πλαίσιο της γαλλικής PEM, αγωνιστικά καρμπυρατέρ Keihin CR, ενώ ο νέος ιδιοκτήτης θα παραλάβει και φάκελο ιστορικού με αποδείξεις, έγγραφα και αρχείο ρυθμίσεων πίστας.

Περισσότερες πληροφορίες για τη συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα είναι διαθέσιμες στην σελίδα της δημοπρασίας.