James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Isle of Man ΤΤ: Βροχή πρόστιμα και κατασχέσεις στον ναό της ταχύτητας από μοτοσυκλέτες χωρίς διακριτικά

Αρκετοί ξεχνούν ή δεν είναι σωστά ενημερωμένοι
Isle of Man ΤΤ: Βροχή πρόστιμα και κατασχέσεις στον ναό της ταχύτητας από μοτοσυκλέτες χωρίς διακριτικά
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

25/5/2026

Μυστικοί αστυνομικοί χωρίς διακριτικά επιτηρούν τους δρόμους του Isle of Man όπου στην διάσημη διαδρομή του βουνού δεν υπάρχει όριο ταχύτητας. Τις ημέρες πριν τον αγώνα ο δρόμος μονοδρομείται κατά περιόδους ώστε η γρήγορη οδήγηση να γίνει με λίγο περισσότερη ασφάλεια, ωστόσο ακόμη και εκεί τα πρόστιμα καραδοκούν αν γίνονται επικίνδυνες προσπεράσεις στα υπόλοιπα οχήματα ή αν ο αστυνομικός κρίνει εκείνη την στιγμή πως ο αναβάτης δεν είχε τον απόλυτο έλεγχο.

Καμία ωστόσο ελαστικότητα δεν υπάρχει στο υπόλοιπο οδικό δίκτυο του νησιού και ιδιαίτερα μέσα στα χωριά όπου τα όρια ταχύτητας πρέπει να τηρούνται με ευλάβεια.

Κατά μέσο όρο οι μυστικοί αστυνομικοί που επιτηρούν τους δρόμους παράλληλα με τα κανονικά οχήματα της αστυνομίας, καταγράφουν δέκα συλλήψεις την ημέρα καθώς οι παραβιάσεις είναι πάνω από το όριο της απλής κλήσης, πολλές φορές στο διπλάσιο του ορίου.

Πέρσι, το 2025, έγιναν τις ημέρες του TT 36 τροχαία ατυχήματα, όλα τους με τραυματισμό κάποια από αυτά με σοβαρούς τραυματίες που θα χρειαστούν χρόνια αποκατάσταση. Φέτος η Τροχαία του νησιού θέλει να κατεβάσει αυτό το νούμερο πολύ πιο κάτω και προειδοποίησε πως θα υπάρχουν μοτοσυκλέτες χωρίς διακριτικά αναμεμειγμένες στο πλήθος, καθώς έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως μόνο αυτό το μέτρο μπορεί να φέρει την μείωση των παραβιάσεων.

Ήδη όμως από την τρίτη ημέρα εφαρμογής του μέτρου, οι επισκέπτες του νησιού έχουν ενημερωθεί μεταξύ τους σε διάφορες ομάδες που έχουν δημιουργήσει, για τις μοτοσυκλέτες των αστυνομικών, τις πινακίδες τους, ακόμη και τον ρουχισμό τους και στην πράξη δεν διαφέρουν πλέον από τις υπόλοιπες μοτοσυκλέτες της αστυνομίας.

Ευχή όλων, τα λιγότερα ατυχήματα τόσο εντός του TT όσο και γενικά σε όλο το Isle of Man τις ημέρες αυτές που σφύζει από μοτοσυκλέτες!