James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Μάθαμε τιμές για Honda Transalp XL750 και CB750 Hornet με E-Clutch

Άμεσα διαθέσιμα στην Ελλάδα – Μικρή η διαφορά έναντι των εκδόσεων χωρίς E-Clutch
Honda Transalp E-Clutch και 750 Hornet E-Clutch τιμές Ελλάδα 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

20/5/2026

Το Transalp XL750 και το CB750 Hornet είναι τα επόμενα μοντέλα στην γκάμα της Honda που εφοδιάζονται με το σύστημα E-Clutch, το οποίο αυτοματοποιεί τη λειτουργία του συμπλέκτη, με τις δύο μοτοσυκλέτες να είναι πλέον διαθέσιμες και στην ελληνική αγορά.

Η Honda δημιούργησε το E-Clutch για να κάνει ακόμη πιο εύκολη την οδήγηση της μοτοσυκλέτας για τη γενιά αναβατών που έχει μεγαλώσει γενικότερα με την αυτοματοποίηση στη ζωή τους, αλλά και για να φέρει περισσότερο κόσμο στη μοτοσυκλέτα από τα σκούτερ, με τον χειρισμό του συμπλέκτη να είναι μία από τις κυριότερες αιτίες που δεν κάνουν ποτέ το επόμενο βήμα, έχοντας βολευτεί στις ευκολίες και τις ανέσεις που προσφέρουν τα συμπαθή αυτόματα δίκυκλα.

Honda E-Cltuch

Το E-Clutch είναι άκρως ελκυστικό και για τους “παλαιάς κοπής” που θέλουν να έχουν τον πλήρη έλεγχο του συμπλέκτη μέσω της αριστερής μανέτας, όμως μέσα στην πόλη και στο συνεχές “σταμάτα-ξεκίνα” το να κουράζεις το αριστερό σου χέρι ιδιαίτερο λόγο δεν έχει κανένα νόημα.

Honda E-Clutch

Το σύστημα που αυτοματοποιεί τον έλεγχο του συμπλέκτη και κάνει τα ακούσια σβησίματα του κινητήρα παρελθόν μπορούμε τώρα να το βρούμε και στις Transalp XL750 και το CB750 Hornet, οι οποίες είναι τώρα διαθέσιμες στην ελληνική αγορά και μάλιστα άμεσα, ενώ η διαφορά στην τιμή έναντι των στάνταρ εκδόσεων που δεν έχουν το σύστημα είναι πολύ μικρή. 

Ειδικότερα η στάνταρ Transalp χωρίς E-Clutch κοστίζει στην Ελλάδα 11.500 ευρώ, ενώ με το σύστημα η τιμή ανεβαίνει μόλις 500 ευρώ στα 12.000 ευρώ. Αντίστοιχα ανεβαίνει και η τιμή του δικύλινδρου Hornet των 750 κυβικών, το οποίο κοστίζει 9.250 και 8.750 ευρώ με και χωρίς το E-Clutch αντίστοιχα.

Honda E-Clutch

Επίσης το CB750 Hornet E-Clutch προσθέτει στον στάνταρ εξοπλισμό του και καρίνα βελτιώνοντας έτσι τη συμπεριφορά του στις υψηλές ταχύτητες, ενώ έξτρα προσθήκη έχουμε και για το Transalp με τον αυτοματοποιημένο συμπλέκτη, η οποία είναι ακόμη πιο σημαντική. Η Honda προσθέτει μαζί με το σύστημα την αλουμινένια προστατευτική ποδιά, την σημασία της οποίας οι αναγνώστες του περιοδικού γνωρίζετε πολύ καλά από την αποστολή του ΜΟΤΟ που δημοσιεύτηκε στο τεύχος #677: δεν προστατεύει απλώς τη μοτοσυκλέτα από χτυπήματα στο συγκεκριμένο σημείο αλλά έχει μελετηθεί έτσι ώστε με την προσθήκη της να αυξάνεται και η στιβαρότητα του πλαισίου και να βελτιώνεται έτσι η συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας!

Μάθετε ό,τι χρειάζεται να ξέρετε για το E-Clutch σε αυτόν εδώ τον σύνδεσμο.