James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ποινή χάδι στον νταλικέρη - Αθώοι οι 3 κουμανταδόροι για τον θάνατο 29χρονου μοτοσυκλετιστή

5 χρόνια με αναστολή για το δυστύχημα στην Λ. Γεωργικής σχολής
Ποινή χάδι στον νταλικέρη - Αθώοι οι 3 κουμανταδόροι για τον θάνατο 29χρονου μοτοσυκλετιστή
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

19/5/2026

Το δυστύχημα είχε απασχολήσει την κοινή γνώμη τον περασμένο Σεπτέμβριο, για όλες τις λάθος κινήσεις που έγιναν από όλους τους εμπλεκόμενους, συμπεριλαμβανομένου και του αναβάτη της μοτοσυκλέτας.

Θυμίζουμε πως αρχικά ο 54χρονος Βούλγαρος οδηγός της νταλίκας είχε προφυλακιστεί. Ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους έμειναν οι τρεις κουμανταδόροι, δύο Έλληνες και ένας Αλβανός, ηλικίας 66, 55 και 35 ετών με την υποχρεώση εμφάνισης σε αστυνομικό τμήμα για τους δύο Έλληνες και επιπρόσθετα της της απαγόρευσης εξόδου από την χώρα για τον τρίτο κουμανταδόρο.

Ο 29χρονος αναβάτης είχε αρχικά μεταφερθεί στο νοσοκομείο Γεννηματάς και ήταν σε σοβαρή κατάσταση όμως είχε διατηρήσει τις αισθήσεις του αμέσως μετά το ατύχημα και σύμφωνα με μαρτυρίες είχε επικοινωνία μέχρι την έλευση του ΕΚΑΒ.

Δυστυχώς εξέπνευσε αργότερα στο νοσοκομείο.

Στο Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων, ο οδηγός της νταλίκας απέδωσε τις ευθύνες στους κουμανταδόρους, ένας από τους οποίους ήταν και ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης που προσπαθούσε να προσεγγίσει για να ξεφορτώσει.

Το τροχαίο δυστύχημα όπως καταγράφθηκε από κάμερα ασφαλείας:

Σύμφωνα με την απολογία που είχε δώσει όταν προφυλακίστηκε, δεν είχε προσεγγίσει ξανά το σημείο αυτό, ούτε και είχε ξεφορτώσει ποτέ στην συγκεκριμένη επιχείρηση. Πάρκαρε στην αλάνα απέναντι τα ξημερώματα και κοιμήθηκε περιμένοντας να έρθει η ώρα για την παράδοση. Τον διαβεβαίωσαν πως όλες οι νταλίκες ξεφορτώνουν με τον ίδιο τρόπο, κόβοντας την κυκλοφορία. Θα περίμεναν να γίνει πράσινο για εκείνους και έπειτα θα παρέμεναν στο οδόστρωμα για όση ώρα χρειαζόταν να ολοκληρωθούν οι μανούβρες κόβοντας την κυκλοφορία.

Στο συγκεκριμένο σημείο το φανάρι που κόβει την Λεωφόρο Γεωργικής Σχολής αφήνει ελάχιστο χρόνο που μετά βίας αρκεί για τρία αυτοκίνητα, οπότε την στιγμή που η νταλίκα μπαίνει κάθετα στην Λεωφόρο και μέχρι να κάνει όπισθεν, έχει ήδη δωθεί το πράσινο για τα αυτοκίνητα και την μοιραία μοτοσυκλέτα.

Δυστυχώς ο αναβάτης της μοτοσυκλέτας δεν πρόλαβε να αντιδράσει.

Η ποινή του οδηγού της νταλίκας έχει ανασταλτικό χαρακτήρα οπότε θα αφεθεί ελεύθερος.

Αθωώθηκαν και οι τρεις κουμανταδόροι που σύμφωνα με τον οδηγό της νταλίκας, τον προέτρεψαν στην κίνησή του αυτή.