James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Royal Enfield – Πυρετώδες 2027 με νέο κινητήρα, 5 ολοκαίνουργια μοντέλα, ανανεώσεις και νέο εργοστάσιο

Η ερχόμενη χρονιά φέρνει πολλά νέα για την ινδική εταιρεία που συνεχίζει να αναπτύσσεται με πρωτόγνωρο ρυθμό
Royal Enfield Himalayan 750
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

13/5/2026

Για μια εταιρεία που από το 1955 ως το 2017 ζούσε με έναν κινητήρα (γεννημένο το 1932 κατά την αγγλική εποχή της Royal Enfield) σε δύο χωρητικότητες και πρακτικά μία και μόνη μοτοσυκλέτα στη γκάμα της, το Bullet 350/500, η εμφάνιση του μονοκύλινδρου LS410 με το Himalayan ήταν συνταρακτική εξέλιξη.

Ακόμη περισσότερο όμως, ήταν μια νέα αρχή σε μια πορεία που σε λιγότερο από μια δεκαετία έχει φέρει αρκετούς νέους κινητήρες στη γκάμα της εταιρείας: μονοκύλιδροι 350, 411, 440 και 450, δικύλινδρος 650.

Η Royal Enfield δεν μένει εκεί ωστόσο, καθώς ετοιμάζεται για ένα δυναμικό 2027 με πολλά νέα που περιλαμβάνουν πέντε καινούργιες μοτοσυκλέτες, 13 ανανεώσεις σε υπάρχοντα μοντέλα μια σημαντική είδηση για την παραγωγική της βάση.

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Οι νέες μοτοσυκλέτες που αναμένονται να προστεθούν φέτος στη γκάμα είναι λίγο-πολύ γνωστές: Τα Himalayan 440 και Scram 450 πατούν πάνω σε υπάρχοντες κινητήρες δημιουργώντας έτσι δύο ζεύγη Himalayan και Scram με τους δύο μονοκύλινδρους, τον αερόψυκτο 440 και τον υγρόψυκτο 450.

Στο μονοκύλινδρο μέτωπο αναμένεται επίσης μια νέα εκδοχή Classic 350 με κινητήρα που μπορεί να καταναλώνει E85 Flex Fuel, δηλαδή μίγμα βενζίνης με αιθανόλη σε περιεκτικότητα από 51 ως 85%.

Η φαμίλια των δικύλινδρων 650 θα υποδεχτεί το νέο της μέλος, Bullet 650, που έχει ήδη παρουσιαστεί στην EICMA, ενώ διακαώς περιμένουμε να εμφανιστεί και ο νέος δικύλινδρος σε σειρά των 750 κυβικών εκατοστών, ο οποίος πιθανότατα θα ντεμπουτάρει με δύο ταυτόχρονες πρεμιέρες νέων μοντέλων: Himalayan 750 και Continental GT 750.

Αμφότερα τα έχουμε δει σε δοκιμές εξέλιξης εδώ και πολύ καιρό, ενώ το πρώτο επανεπέπλευσε στην επικαιρότητα με νέες εικόνες (κεντρική φωτογραφία), οι οποίες πάντως δεν μας κάνουν σοφότερους σε κάτι, πλην του ότι μας δείχνουν τη μοτοσυκλέτα με χυτές ζάντες αντί των ακτινωτών που είχαμε δει την προηγούμενη φορά. Πιθανότατα η Royal Enfield να διαθέτει το Himalayan 750 με δυνατότητα επιλογής μεταξύ των δύο αυτών σχεδίων.

Οι ανανεώσεις υπαρχόντων μοντέλων αφορούν κυρίως στη γκάμα των 350 και 450 και δεν αναμένεται να φέρουν πολύ δραστικές αλλαγές, αλλά μάλλον μια περιορισμένη ανανέωση σε εμφάνιση και ίσως και σε εξοπλισμό κατά περίπτωση. Βασικός στόχος είναι να παραμείνουν οι μοτοσυκλέτες ανταγωνιστικές σε ένα απαιτητικότατο περιβάλλον με πολλές προτάσεις από εταιρείες όπως οι Bajaj, Harley-Davidson, Hero, Honda, KTM, Triumph και TVS που όλες στοχεύουν στην πρωτιά της εταιρείας στην ινδική αγορά με τη γκάμα των 350 της.

Μια ακόμη σημαντική είδηση αφορά στο νέο εργοστάσιο της Royal Enfield στην Andhra Pradesh που θα μπει σε λειτουργία το νέο έτος, ενισχύοντας την παραγωγική ικανότητα της εταιρείας με επιπλέον 900.000 δίκυκλα ετησίως.

Ετικέτες