James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

BMW R 1300 GS Adventure Dark Edition: Νέα έκδοση περιορισμένης παραγωγής, για λίγους

Βασισμένη στην Triple Black, ακόμη πιο μαύρη – Μόνο για τη γαλλική αγορά
BMW R 1300 GS Adventure Dark Edition 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

8/5/2026

Με έκπτωση 2.700 ευρώ προσφέρει η BMW Motorrad Γαλλίας την έκδοση Dark που διαθέτει για πρώτη φορά στο R 1300 GS Adventure, για όσους το παραγγείλουν έως το τέλος Ιουνίου.

“Όποιο χρώμα αρέσει στο πελάτη αρκεί να είναι μαύρο”, έλεγε ο Henry Ford για το Model T, καθώς ήθελε να συμπιέσει το κόστος όσο περισσότερο γίνεται για το πρώτο προσιτό αυτοκίνητο μαζικής παραγωγής στην ιστορία, όμως το μαύρο δεν είναι μόνο το χρώμα του λαού, αλλά σχετίζεται στους τέσσερεις και δύο τροχούς και με την πολυτέλεια.

Από τα πιο επιτυχημένα εμπορικά παραδείγματα είναι οι Triple Black εκδόσεις της BMW για τα GS και ακόμη περισσότερο για τον κορυφαίο boxer εκπρόσωπό της με την BMW Motorrad Γαλλίας να εκμεταλλεύεται τη δημοφιλία του με το κοινό και να λανσάρει αποκλειστικά για την εγχώρια αγορά της το BMW R 1300 GS Adventure Dark Edition. 

BMW R 1300 GS Adventure Dark Edition 2026

Οι Γάλλοι της BMW το έχουν παρουσιάσει ξανά στο παρελθόν έκδοση Dark για της F 900 GS και R 1300 GS και γνωρίζουν ότι βαδίζουν σε σίγουρο εμπορικό μονοπάτι δίνοντας αυτή την επιλογή και για το Adventure R/GS.

Το μαύρο είναι φυσικά και το κυρίαρχο χρώμα στην έκδοση R 1300 GS Adventure Dark που δείχνει να βασίζεται στις Triple Black εκδόσεις των Βαυαρών, με τις στεφάνες των ακτινωτών τροχών να είναι επίσης βαμμένες μαύρες. Σκουρόχρωμη φιμέ είναι επίσης η ζελατίνα και οι εκατέρωθεν εκτροπείς αέρα, ενώ μαύροι είναι και οι αεραγωγοί στα πλαϊνά του ρεζερβουάρ και τα προστατευτικά κάγκελα. 

Στον εξοπλισμό και έναντι του στάνταρ Adventure περιλαμβάνονται επίσης  θερμαινόμενες σέλες Comfort για αναβάτη και συνεπιβάτη, όπως και συναγερμός. Η έκδοση θα είναι διαθέσιμη αποκλειστικά στη γαλλική αγορά έως και το τέλος Ιουνίου με την τιμή της να ανέρχεται στα 22.900 ευρώ, από 25.600 ευρώ που κοστίζει κανονικά.