James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Honda V3R: Ο ηλεκτρικός κομπρέσορας δουλεύει μόνο όταν χρειάζεται – Μπαίνει σε κινητήρες από V2 ως και V6!

Νέα ευρεσιτεχνία της Honda μας προσφέρει μια αποκαλυπτική ματιά στον νέο υπερτροδοφοτούμενο V3 που έρχεται το 2027
honda-v3
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

30/6/2026

Η Honda παρουσίασε για πρώτη φορά τον πρωτότυπο V3 κινητήρα με υπερσυμπιεστή στην EICMA 2024 και έναν χρόνο μετά επέτρεψε στην έκθεση του Μιλάνου με μια πρωτότυπη γυμνή μοτοσυκλέτα που φορά αυτόν τον κινητήρα, τη V3R 900 E-Compressor.

Χωρίς να έχει δώσει στη δημοσιότητα ακόμη αναλυτικά τεχνικά στοιχεία για τον νέο της κινητήρα, έχει αποκαλύψει την πρόθεσή της να φέρει το πρώτο μοντέλο παραγωγής με αυτόν σύντομα, οπότε δεν αποκλείουμε αποκαλυπτήρια μέσα στη φετινή χρονιά – η EICMA 2026 λ.χ. θα ήταν το ιδανικό μέρος για να τριτώσει το καλό.

Στο μεταξύ ωστόσο, μια ευρεσιτεχνία που κατοχύρωσε η Honda για τον συγκεκριμένο υπερτροφοδοτούμενο κινητήρα αποκαλύπτει για πρώτη φορά μερικές πτυχές της λογικής του.

honda-v3

Ως γνωστόν, ο συγκεκριμένος V3 φορά έναν υπερσυμπιεστή, δηλαδή μια διάταξη που συμπιέζει τον αέρα, αυξάνοντας την ταχύτητα της ροής καθώς εισέρχεται στο φιλτροκούτι για να ενισχύσει την απόδοση, όπως ακριβώς είναι και η αρχή λειτουργίας του ανάλογου συστήματος της Kawasaki στα μοντέλα της σειράς H2. Η ειδοποιός διαφορά στο σχέδιο της Honda είναι πως ο κομπρέσορας δεν παίρνει κίνηση μηχανικώς από τον στρόφαλο, όπως στην Kawasaki, αλλά είναι ηλεκτρικός και αυτόνομος, χωρίς να συνδέεται με τα υπόλοιπα περιστρεφόμενα μέρη του κινητήρα – εξ ου και το όνομα E-Compressor.

Αυτό είναι το σημείο που κάνει τη διαφορά στο σύστημα της Honda, καθώς του επιτρέπει να δουλεύει μόνο όταν χρειάζεται, σε αντίθεση με ένα μηχανικό σύστημα που λειτουργεί μονίμως περιστρεφόμενο από τον στρόφαλο μέσω ιμάντα.

​  honda-v3

Το πότε αυτό θα ενεργοποιείται είναι προφανώς ζήτημα που ρυθμίζεται από την ηλεκτρονική διαχείριση του κινητήρα, οργανώνοντας τη λειτουργία του ανάλογα με την επιλεγμένη χαρτογράφηση για την ποθητή απόδοση.

Το πρώτο καθαρό όφελος από αυτή την ικανότητα είναι πως, όταν δεν χρειάζεται ο κομπρέσορας (λ.χ. όταν σέρνεσαι στο μποτιλιάρισμα με μικρές ταχύτητες), δεν επιβαρύνει τον κινητήρα αντλώντας ισχύ και ανεβάζοντας ανώφελα την κατανάλωση.

​  honda-v3

Για τον ίδιο λόγο, οι εισαγωγές του E-Compressor οδηγούν σε έναν ειδικό θάλαμο πλήρωσης (plenum chamber) προορισμένο να δημιουργήσει ομαλότερη ροή για τον αέρα καθώς οδηγείται προς τα μπεκ του ψεκασμού και ο οποίος θα σφραγίζει με μια ηλεκτρονική βαλβίδα. Όταν ο υπερσυμπιεστής δεν λειτουργεί, η βαλβίδα θα απομονώνει τον θάλαμο αυτόν, έτσι ώστε ο κινητήρας να δουλεύει καθαρά ως ατμοσφαιρικός, χωρίς απώλειες από το σύστημα που δεν χρειάζεται την παρούσα στιγμή.

Αυτό δίνει ένα θεωρητικό πλεονέκτημα στο πακέτο της Honda, καθώς φροντίζει ώστε η ύπαρξη και λειτουργία του E-Compressor να είναι πιο αποδοτική συνολικά για τον κινητήρα, προσφέροντας μόνο όταν χρειάζεται και χωρίς να επιβαρύνει απόδοση και κατανάλωση όταν δεν λειτουργεί.

​  honda-v3

Σύμφωνα με όσα έχει ήδη αποκαλύψει η Honda, στον V3 κινητήρα των 900 κυβικών εκατοστών η προσθήκη του E-Compressor του δίνει απόδοση ανάλογη με κινητήρα 1200 κυβικών, χωρίς να ανεβάζει ανάλογα την κατανάλωση καυσίμου.

Αυτά αφορούν στην παρούσα περίπτωση του 900άρη V3 κινητήρα, ωστόσο η Honda φαίνεται πως έχει μεγαλύτερα σχέδια για το E-Compressor. Όπως αναφέρει στην ευρεσιτεχνία της, η V3R είναι μια αφετηρία, καθώς η ίδια τεχνολογία μπορεί να εφαρμοστεί σε πληθώρα κινητήρων με V διάταξη και το καλύτερο είναι πως αναφέρει πολύ συγκεκριμένα παραδείγματα: V2, V4, V5 και V6!

​  honda-v3

Αφήνουμε λοιπόν τη φαντασία μας να οργιάσει και οραματιζόμαστε μια νέα γκάμα μοντέλων σε διάφορους κυβισμούς, όλα με ηλεκτρικούς υπερσυμπιεστές και αποδόσεις που υπερβαίνουν τα δεδομένα των κατηγοριών τους.

Ετικέτες