James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ινδία: Τέλος τα βενζινοκίνητα δίκυκλα στην πρωτεύουσα από το 2028

Η τοπική κυβέρνηση του Δελχί ανακοίνωσε την πρώτη δέσμη μέτρων προς ενίσχυση της Ηλεκτροκίνησης
india
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

15/4/2026

H ευρύτερη περιοχή της ινδικής πρωτεύουσας, που περιλαμβάνει το Νέο Δελχί αλλά και το ιστορικό κέντρο που είναι γνωστό ως Παλιό Δελχί, είναι μια πυκνοκατοικημένη μητρόπολη περίπου 30 εκατομμυρίων κατοίκων που υποφέρει από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Η τοπική κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ένα πρόγραμμα Ηλεκτροκίνησης των μεταφορών που στην πρώτη του φάση, από το 2026 ως και το 2030, προβλέπει ριζικές απαγορεύσεις απέναντι σε οχήματα που καταναλώνουν βενζίνη και πετρέλαιο για την κίνησή τους.

Η ανακοίνωση του προγράμματος αυτού έχει τώρα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, όντας πολύ επιθετικό απέναντι στα οχήματα “παλαιάς τεχνολογίας”.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές προτάσεις, από 1/1/2027 θα απαγορευτούν οι ταξινομήσεις νέων τρίκυκλων με κινητήρες εσωτερικής καύσης, ενώ από την 1/4/2028, η απαγόρευση αυτή θα επεκταθεί και στα δίκυκλα.

Για τα επαγγελματικά δίκυκλα και τρίκυκλα ωστόσο η απαγόρευση είναι άμεση, καθώς η ημερομηνία απαγόρευσης ταξινόμησης για βενζινοκίνητα και πετρελαιοκίνητα ισχύει ήδη από 1/1/2026. Καθώς αυτή η ημερομηνία έχει ήδη παρέλθει πριν καν ανακοινωθούν τα μέτρα, όλα τα επαγγελματικά δίκυκλα και τρίκυκλα που πληρούν τις προδιαγραφές BS-VI θα μπορούν να χρησιμοποιούνται μέχρι και την τελευταία μέρα του 2026 (31/12).

Τα μέτρα συνοδεύονται από οικονομικά κίνητρα για τη μετάβαση σε ηλεκτρικά οχήματα, με επιδότηση στην τιμή των ηλεκτρικών δικύκλων των οποίων η αρχική τιμή αγοράς δεν ξεπερνά τις 225.000 ρουπίες (περίπου €2.000, με την ισοτιμία της 15/4/2026), μέτρο που αποσκοπεί στην ανανέωση του στόλου του οικονομικά αδύναμου πληθυσμού και όχι την απόκτηση ακριβών ηλεκτρικών μοντέλων.

Επίσης επιδοτούνται αποσύρσεις δικύκλων παλαιότερων προδιαγραφών (έως BS-IV) και οι αγορές νέων ηλεκτρικών πριμοδοτούνται ακόμη με εκπτώσεις ή απαλοιφές φόρων, όπως τα τέλη ταξινόμησης και κυκλοφορίας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση του Δελχί επιδοτεί τη δημιουργία δικτύων φόρτισης και ανταλλαγής μπαταριών, έχοντας μάλιστα ενσωματώσει νομικές διατάξεις που απλοποιούν πολύ την όλη διαδικασία παρακάμπτοντας τη γραφειοκρατία.

Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι αρχές στην Ινδία προβαίνουν σε τόσο δραστικές και αιφνίδιες στρατηγικές, καθώς τα προτεινόμενα μέτρα είναι όντως πολύ ξαφνικά και αυστηρά, ειδικά στους επαγγελματικούς στόλους δίκυκλων και τρίκυκλων που ξαφνικά ανακαλύπτουν πως ήδη τρώνε από την παράταση της προθεσμίας.

Αναλόγως είχε πράξει η ινδική κυβέρνηση και πριν μερικά χρόνια, όταν αποφάσισε ένα ξαφνικό άλμα από τις προδιαγραφές BS-IV στις BS-VI, πηδώντας ουσιαστικά τις BS-V, προκειμένου να επιταχύνει την προσαρμογή στα δεδομένα των ευρωπαϊκών Euro 5. Η κίνηση είχε γίνει για να εκσυγχρονιστεί η ινδική βιομηχανία Μοτοσυκλέτας και να μην απαιτούνται πολλές μετατροπές για τις εξαγωγές δικύκλων, ωστόσο η άμεση μετάβαση στις μεθεπόμενες προδιαγραφές οπωσδήποτε ζόρισε τους εγχώριους κατασκευαστές. Αυτή τη φορά το λάθος άκρο του μαστιγίου αντικρύζουν οι Ινδοί καταναλωτές στην περιοχή της πρωτεύουσας, οι οποίοι πιθανότατα δεν θα έχουν άλλη επιλογή παρά να προσαρμοστούν.

Έτσι κι αλλιώς βέβαια, το μέτρο αφορά τις ταξινομήσεις καινούργιων οχημάτων, οπότε στα επόμενα χρόνια θα υπάρχει μια ελαστικότητα μέσω της αγοράς μεταχειρισμένων, ωστόσο είναι σαφές πως σε βάθος χρόνου ο νομοθέτης του Δελχί έχει μια πολύ ξεκάθαρη εικόνα στο μυαλό: μια μέρα η πρωτεύουσα να έχει απαλλαχθεί από ρύπους οχημάτων στην ατμόσφαιρά της.