James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Η Harley-Davidson του εμπνευστή του Sons of Anarchy στο σφυρί

H FXRT του Sonny Barger, ιδρυτικού μέλους των Hells Angels πωλήθηκε σε δημοπρασία
Barger
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

5/2/2026

Η προσωπική μοτοσυκλέτα του ανθρώπου που ταύτισε το όνομά του με το club των Hells Angels, την κουλτούρα των συμμοριών μοτοσυκλέτας και ενέπνευσε την σειρά Sons of Anarchy δημοπρατήθηκε από τον οίκο Mecum.

Στο πλαίσιο της δημοπρασίας Mecum Las Vegas Motorcycles 2026, ένα κομμάτι της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας βγήκε στο σφυρί. Δεν πρόκειται για μια ακόμα custom κατασκευή με υπερβολική δόση χρωμίου, αλλά για την προσωπική Harley-Davidson FXRT Sport Glide του 1992 που ανήκε στον Ralph "Sonny" Barger Jr., τον ιδρυτή του παραρτήματος των Hells Angels στο Oakland.

FXRT

Γεννημένος το 1938 στο Modesto της Καλιφόρνια, ο Barger μεγάλωσε στις γειτονιές του Oakland. Aποβλήθηκε αρχικά από το σχολείο και αργότερα από τον στρατό όταν ανακαλύφθηκε ότι είχε πλαστογραφήσει το πιστοποιητικό γέννησής του για να καταταγεί στα 16 του. Το 1957 ίδρυσε το παράρτημα των Hells Angels στο Oakland, και σύντομα έγινε κεντρική φυσιογνωμία της λέσχης, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος αρνιόταν τον τίτλο του παγκόσμιου προέδρου. Η ζωή του ήταν γεμάτη αντιφάσεις. Ήταν παρών στη συναυλία του Altamont στην California το 1969, όπου οι Hells Angels εκτέλεσαν χρέη security και ένας νεαρός μαχαιρώθηκε από μέλος τους, μετά από διαπληκτισμό. H ρήξη του με τον νόμο είχε διάρκεια δεκαετιών με σειρά κατηγοριών και καταδικών, με ποικίλη θεματολογία, εκβιασμούς, εμπορία ναρκωτικών, ξυλοδαρμούς, απόπειρες δολοφονίας, παράνομη οπλοκατοχή και άλλα, που τον οδήγησαν πολλές φορές στη φυλακή, όπου πέρασε συνολικά 13 χρόνια της ζωής του. Στα τελευταία χρόνια της ζωής του, ασχολήθηκε με τη συγγραφή, αντλώντας έμπνευση από τα βιώματα του, δραστηριοποιήθηκε και ως σύμβουλος ασφαλούς οδήγησης (!), ενώ το ευρύ κοινό τον γνώρισε μέσα από τον ρόλο του "Lenny the Pimp" στη σειρά Sons of Anarchy. Ο ίδιος συνέχιζε να καβαλάει μοτοσυκλέτες μέχρι το τέλος και ακόμα και οι περιπέτειες υγείας που οδήγησαν σε τραχειοτομή δεν κατάφεραν να τον κρατήσουν μακριά από τους δύο τροχούς. Ο Barger έφυγε από τη ζωή το 2022.

Barger

H σειρά FXR ήταν επιτυχημένη λόγω της οδικής συμπεριφοράς της σχεδιασμένη στις αρχές της δεκαετίας του '80 (με τη συμβολή και του Erik Buell), διέθετε ένα πλαίσιο με αυξημένη ακαμψία και ελαστικές βάσεις κινητήρα, προσφέροντας μια οδηγική εμπειρία που πλησίαζε τα ευρωπαϊκά δεδομένα, χωρίς να θυσιάζει τον παραδοσιακό αμερικάνικο χαρακτήρα των V-Twin κινητήρων, με τη συγκεκριμένη FXRT του 1992 να φέρει τον Evolution 82 CI (1.340cc), συνδυασμένο με πεντατάχυτο κιβώτιο.

FXRT

Η μοτοσυκλέτα με το μεγάλο φαίρινγκ και τα ευμεγέθη φωτιστικά σώματα κοσμεί το εξώφυλλο της βιογραφίας του Barger, “The Life and Times of Ralph ‘Sonny’ Barger Jr.” και παρά τα 33.638 μίλια στο κοντέρ, η κατάστασή της παραμένει εξαιρετική, σε πλήρως λειτουργική κατάσταση, διατηρώντας τις προσωπικές παρεμβάσεις του ιδιοκτήτη της, με την χαρακτηριστική μαύρη custom βαφή με κόκκινο-πορτοκαλί λεπτομέρειες και το όνομα του Sonny Barger γραμμένο στις δύο πλευρές του ρεζερβουάρ. Ξεχωριστή είναι και η σέλα αναβάτη με ελατήρια και η συνοδηγού με πλάτη. Τον εξοπλισμό της συμπληρώνει ένα ζεύγος σκληρές βαλίτσες στον ίδιο χρωματικό συνδυασμό.

FXRT

Το ενδιαφέρον ήταν τεράστιο ήδη πριν χτυπήσει το σφυρί καθώς η μοτοσυκλέτα, η οποία συνοδευόταν από έγγραφα που πιστοποιούν την ιδιοκτησία του Barger, θεωρήθηκε από τους συλλέκτες ως ένα κειμήλιο της αμερικανικής ιστορίας του περιθωρίου.

FXRT

H τιμή πώλησης που έκανε την “ιστορική” μοτοσυκλέτα να αλλάξει χέρια δεν ανακοινώνεται επισημά από τον οίκο Mecum, πάρα μόνο σε εγγεγραμμένα μέλη αλλά σύμφωνα με πληροφορίες, πλησίασε το ποσό των 125.000 δολαρίων. Η τιμή αυτή θα αποτελούσε ρεκόρ για το συγκεκριμένο μοντέλο, αν επιβεβαιωνόταν, καθώς μια αντίστοιχή FXRT της ίδιας περιόδου τιμολογείται πολύ χαμηλότερα στην αγορά μεταχειρισμένων.

FXRT