James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ιταλία: Άνοδος στην αγορά μοτοσυκλέτας 6,5% τον Ιανουάριο [στατιστικά και best seller]

19.282 μονάδες ταξινομήθηκαν συνολικά τον περασμένο μήνα - Ευοίωνο σημάδι μετά την πτώση του 2025
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

5/2/2026

Η αγορά δικύκλου στη γείτονα χώρα σημειώνει μία σημαντική αύξηση της τάξεως του 6,5% τον Ιανουάριο του 2026, καθώς εκεί ταξινομήθηκαν 19.282 μονάδες έναντι 18.106 της περσινής αντίστοιχης περιόδου, ένα ενθαρρυντικό ξεκίνημα σε σχέση με το 2025, όπου η ιταλική αγορά είχε σημειώσει μεγάλη πτώση.

Ο Ιανουάριος αποτελεί παραδοσιακά μία μεταβατική περίοδο στην αγορά μοτοσυκλέτας, ενώ αρκετοί αναβάτες δεν αγοράζουν το αγαπημένο μοντέλο τους τον τελευταίο μήνα του χρόνου και περιμένουν τον Ιανουάριο για να “γλυτώσουν” ένα έτος στην άδεια της μοτοσυκλέτας -για λόγους μεταπωλητικής αξίας, όπως και για την μη πληρωμή των τελών κυκλοφορίας.

Στην Ιταλία λοιπόν τον πρώτο μήνα του τρέχοντος έτους σημειώθηκαν 19.282 ταξινομήσεις, όπου το 42% των συνολικών ταξινομήσεων αφορούσε μοτοσυκλέτες, το 54% scooter και το 4% μοτοποδήλατα -δίκυκλα έως 50 κυβικά. Πέρυσι τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν 38,5% για τις μοτοσυκλέτες, 58,5% για σκούτερ και 3% για μοτοποδήλατα έως 50 κυβικά. Βλέπουμε λοιπόν μία στροφή προς την μοτοσυκλέτα, τουλάχιστον τον συγκεκριμένο μήνα, με τα ποσοστά της να έχουν ελαφριά άνοδο, ενώ παράλληλα παρατηρούμε πτώση της αγοράς των scooter.

Πιο συγκεκριμένα φέτος ταξινομήθηκαν 8.099 μοτοσυκλέτες και 10.400 scooter, ενώ πέρυσι 6.966 μοτοσυκλέτες και 10.555 σκούτερ.

Πάμε να δούμε όμως και τα πιο επιτυχημένα μοντέλα μοτοσυκλετών του περασμένου μήνα στον παρακάτω πίνακα. Στην κορυφή φιγουράρει η CRF1100L Africa Twin με δεύτερη τη “δική” μας πρωταθλήτρια CFMOTO 450MT και τρίτη την BMW R 1300 GS.

Θέση

Μοντέλο

Ταξινομήσεις

1

Honda Africa Twin

304

2

CFMOTO 450MT

183

3

BMW R 1300 GS

162

4

Yamaha Ténéré 700

156

5

Voge Valico 800 Rally

155

6

BMW R 1300 GS Adventure

152

7

Yamaha Tracer 9

147

8

Honda XL 750 Transalp

146

9

Yamaha Tracer 7

136

10

Kawasaki Z900

129

Αντίστοιχα, στον παρακάτω πίνακα μπορούμε να δούμε τα δέκα πιο επιτυχημένα μοντέλα scooter. Η Honda είναι ξεκάθαρος πρωταγωνιστής εδώ, αφού τα τέσσερα πιο “καλοπουλημένα” scooter είναι δικά της!

Θέση

Μοντέλο

Ταξινομήσεις

1

Honda SH 125

1298

2

Honda SH 350

732

3

Honda SH 150

644

4

Honda X-Adv 750

502

5

Kymco Agility 125 S

354

6

Honda Adv 350

348

7

Zontes ZT368T-G

344

8

Piaggio Liberty 125 Abs

324

9

Kymco People S 125

304

10

Voge Sfida SR16

300