James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Vespa Primavera και Sprint S 2026 - Έφτασαν στην ελληνική αγορά [Τιμές]

Με πλουσιότερο εξοπλισμό και μικρές αλλαγές στην αισθητική - Από 3.800 ευρώ, σε 50, 125 και 150 κ.εκ.
Vespa Primavera και Sprint S τιμές στην Ελλάδα 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

8/4/2026

Οι ανανεωμένες Vespa Primavera και Sprint S που πρωτοεμφανίστηκαν στην περασμένη EICMA είναι πλέον διαθέσιμες και στην ελληνική αγορά σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση της Piaggio Hellas.

Οι Vespa με το μικρό σκαρί ανανεώθηκαν στα σημεία χωρίς οι άνθρωποι της Piaggio να πειράξουν τη διαχρονική τους σχεδίαση παρά μόνο σε κάποιες λεπτομέρειες, οι οποίες αλλάζουν ελαφρώς την αισθητική τους, ενώ προσθέτουν στον εξοπλισμό και τη χρηστικότητα που προσφέρουν. 

Η πιο εμφανής αλλαγή εντοπίζεται στους τροχούς των δύο μοντέλων με το μονοκόκ πλαίσιο, με νέας σχεδίασης χυτές αλουμινένιες ζάντες με πέντε διπλά μπράτσα σε σχήμα αστεριού.

Η Vespa Sprint S αποκτά επίσης πέντε γρίλιες στο αριστερό φέρινγκ, μια αναφορά στο παρελθόν της βέσπα που δεν θα ήταν άσχημο να βλέπαμε και στην Primavera, ωστόσο κρατήθηκε μόνο για τη Sprint με τους Ιταλούς να θέλουν να τονίζουν την σπορ αισθητική της. Το έμβλημα στο φτερό της Primavera έχει επίσης αλλάξει, όπως και η "γραβάτα" και στα δύο μοντέλα, ενώ η σέλα έχει νέα επένδυση από διαφορετικό υλικό.

Vespa Primavera και Sprint S τιμές στην Ελλάδα 2026

Στις αλλαγές που προσθέτουν στην ασφάλεια έχουμε το πίσω φρένο όπου το ταμπούρο έδωσε επιτέλους -για πρώτη φορά σε βέσπα με μικρό πλαίσιο- τη θέση του σε δισκόφρενο και το ABS έγινε δικάναλο επενεργώντας και στα δύο άκρα. 

Στη χρηστικότητα, όλες οι εκδόσεις Primavera και Vespa Sprint S πάνω από 50 κ.εκ. διαθέτουν πλέον keyless σύστημα ενεργοποίησης/εκκίνησης, ενώ το ασύρματο κλειδί επιτρέπει το άνοιγμα της σέλας και ενεργοποιεί το σύστημα απομακρυσμένης αναγνώρισης της Vespa αναβοσβήνοντας τα φλας. 
Νέος πίνακας οργάνων: κλασσικές γραμμές και νέα τεχνολογία Full LCD

Νέος είναι και ο LCD πίνακας πληροφοριών, συνδυάζοντας τις γραμμές από τον πίνακα οργάνων της κλασσικής Vespa με ψηφιακές ενδείξεις. Όλες οι λειτουργίες τώρα εμφανίζονται ψηφιακά: εκτός από τις πληροφορίες διαδρομής και οχήματος, η πλατφόρμα πολυμέσων Vespa MIA (στάνταρ στην Primavera Tech, διαθέσιμη ως αξεσουάρ στην υπόλοιπη γκάμα) επιτρέπει στον πίνακα οργάνων να εμφανίζει όλες τις λειτουργίες του τηλεφώνου, για τη διαχείριση κλήσεων, μηνυμάτων, μουσικής και πλοήγησης με εικονογράμματα. Η έκδοση Vespa Primavera Tech σε όλους τους κυβισμούς διαθέτει έγχρωμο πίνακα οργάνων TFT με διαγώνιο στις πέντε ίντσες.

Vespa Sprint S τιμές στην Ελλάδα 2026

Οι Vespa Primavera και Vespa Sprint S διατίθενται έκαστη με κινητήρες 50, 125 και 150 κ.εκ., όπως και πριν αλλά και με ηλεκτρικούς κινητήρες, σε έκδοση μοτοποδηλάτου με τελική 45 χλμ./ώρα αλλά και "ανοιχτή" έκδοση στην έκδοση εξοπλισμού Primavera Tech. Όλα τα ηλεκτρικά στην έκδοση Moped διαθέτουν αφαιρούμενες μπαταρίες, για μεγαλύτερη ευκολία στη φόρτιση. 

H Primavera είναι διαθέσιμη στα χρώματα λευκό (Bianco Innocente), μαύρο (Nero Convinto), πράσινο (Verde Amabile), μπλε (Blu Energico) και το νέο μπεζ (Beige Avvolgente -μόνο για τις εκδόσεις με θερμικό κινητήρα), σε συνδυασμό με κομψά φινιρίσματα χρωμίου. Η Vespa Primavera είναι επίσης διαθέσιμη στην “S” έκδοση εξοπλισμού, η οποία διαθέτει μοντέρνα χρώματα σε συνδυασμό με ειδική σέλα, φινιρίσματα και ειδικά γραφικά: λευκό (Bianco Innocente) και κίτρινο (Giallo Disinvolto). 

Η Sprint S διατίθεται σε πέντε χρωματισμούς: λευκό (Bianco Innocente), (Rosso Coraggioso), μπλε (Blu Eclettico -μόνο για τις εκδόσεις με κινητήρα εσωτερικής καύσης), μαύρο ματ (Nero Convinto) και το νέο πράσινο (Verde Ribelle) -και για τις ηλεκτρικές εκδόσεις. Όλα τα χρώματα συνδυάζονται με ειδικά γραφικά και μαύρες λεπτομέρειες, τόσο με ματ φινίρισμα – όπως στη χαρακτηριστική “γραβάτα” της μπροστινής ποδιάς - όσο και με γυαλιστερό φινίρισμα, όπως στις ζάντες.

Η έκδοση Primavera Tech είναι διαθέσιμη ως μπλε ματ (Blu Energico) και γκρι ματ (Grigio Ottimista). 

Φυσικά οι ανανεωμένες μικρές βέσπα συνοδεύονται από κατάλογο με έξτρα αξεσουάρ, ενώ οι Primavera/Sprint 125/150 προφέρονται με δώρο πακέτο αξεσουάρ και με το αποκλειστικό πρόγραμμα χρηματοδότησης DreamRide, με 30% προκαταβολή, 0% επιτόκιο και 30 άτοκες δόσεις. Οι τιμές τους στην ελληνική αγορά έχουν ως εξής:

Μοντέλο/Έκδοση

Τιμή (ευρώ)

Primavera 50

3.800

Primavera 50 S

3.900

Primavera 50 Tech

4.300

Primavera 125

4.900

Primavera 125 S

5.000

Primavera 125 Tech

4.800

Primavera 150

5.000

Primavera 150 S

5.100

Primavera 150 Tech

4.900

Primavera Elettrica 45

5.250

Primavera Elettrica 70 Tech

7.550

Sprint 50 S

4.000

Sprint 125 S

5.100

Sprint 150 S

5.200

Sprint Elettrica 45 S

5.350