James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ρεπορτάζ: California Superbike School - Το σχολείο που βάζει τέλος στην κοπάνα - Και στα οδηγικά λάθη

Ξεκίνησε ξανά στην Ελλάδα το CSS - Πιάσαμε το 1ο θρανίο και σας αναφέρουμε
motomag-css
Από τον

Παύλο Καρατζά

12/10/2026

Το ΜΟΤΟ βρέθηκε στην πίστα των Μεγάρων για την επανέναρξη του California Superbike School στη χώρα μας και μάλιστα καθίσαμε στα θρανία του σχολείου - που κάθε αναβάτης που σέβεται τον εαυτό του και αγαπά τη μοτοσυκλέτα αξίζει να κάνει - και γίναμε πάλι μαθητές.

Το California Superbike School (CSS) έχει πάνω από 45 χρόνια στην υπηρεσία της εκπαίδευσης αναβατών και είναι το πιο αναγνωρισμένο σχολείο εκπαίδευσης μοτοσυκλετιστών παγκοσμίως. Το ελληνικό παράρτημα ξεκίνησε την λειτουργία του το 2011 και μετά από μία απουσία πέντε ετών, επανήρθε στη δράση ένα διήμερο σχολείο που έγινε το περασμένο Σαββατοκύριακο (3-4/10) στην πίστα των Μεγάρων. Μάλιστα το ελληνικό παράρτημα έχει άμεσους συνεργάτες την KTM και την Bridgestone, με τους εκπαιδευτές του σχολείου να οδηγούν μοτοσυκλέτες της οικογένειας Duke και Super Duke, που φέρουν φυσικά ελαστικά της Bridgestone.

Το MOTO είναι χορηγός επικοινωνίας αυτής της νέας προσπάθειας και βρεθήκαμε στην πίστα των Μεγάρων για να γίνουμε και πάλι μαθητές και να πάρουμε μία γεύση των μαθημάτων του CSS. Στο σχολείο μάλιστα δοκιμάσαμε και το Aprilia Tuono 660 Factory που βολικότατα είχαμε για δοκιμή εκείνες τις μέρες από την Piaggio Hellas. Η συγκεκριμένη έκδοση φέρει ρυθμιζόμενες αναρτήσεις της Ohlins και φρένα της Brembo και πρόκειται για μία εξαιρετική μοτοσυκλέτα τόσο στον δρόμο, όσο και στην πίστα. Περισσότερα για τη δοκιμή του μπορείτε να διαβάσετε στο τεύχος #684 του MOTO που θα κυκλοφορήσει αρχές Νοέμβρη.

motomag

Η ημέρα ξεκίνησε νωρίς το πρωί με τις εγγραφές, τον απαραίτητο έλεγχο των μοτοσυκλετών και του εξοπλισμού των αναβατών και φυσικά τον απαραίτητο καφέ που προσφέρθηκε από το ευγενικό προσωπικό της διοργάνωσης. Στη συνέχεια χωριστήκαμε σε group και ξεκίνησε η ενημέρωση για το πώς θα κυλούσε η ημέρα αλλά και το πρώτο θεωρητικό κομμάτι του Level 1, που θα συμμετείχαμε κι εμείς. Να τονίσουμε εδώ πως στην ουσία το κάθε γκρουπ έχει πέντε ενότητες που κάθε μία χωρίζεται σε θεωρητικό κομμάτι 20 λεπτών, στη συνέχεια ακολουθεί το πρακτικό κομμάτι στην πίστα επίσης 20 λεπτών και έπειτα ένα διάλλειμα για την απαραίτητη ξεκούραση.

Φυσικά λεπτομέρειες για το μάθημα δεν μπορώ να μοιραστώ δημόσια, όμως μπορώ να πω με σιγουριά πως κάθε αναβάτης (κυριολεκτικά) έχει να μάθει πράγματα και να πάρει γνώση ακόμα κι από το πρώτο επίπεδο του σχολείου, ενώ είναι εξαιρετικά σημαντικό και σπάνιο τέτοια μαθήματα να γίνονται σε πίστες – κανονικές πίστες, εκεί που μπορεί κάθε αναβάτης να δοκιμάσει πράγματα με ασφάλεια, καλή πρόσφυση και περίσσιο χώρο για τις ασκήσεις που πραγματοποιεί.

Προσωπικά εννοείται πως απέκτησα γνώση και χάρηκα ιδιαίτερα γιατί είδα και μεγαλύτερους σε ηλικία αναβάτες, που ήρθαν να μάθουν να οδηγούν καλύτερα και ασφαλέστερα και μάλιστα ήταν πρόθυμοι να ακούσουν και να εκφράσουν απορίες. Το σχολείο μπορεί να φέρει τη λέξη Superbike, όμως πρέπει να αναφερθεί πως ούτε απευθύνεται σε κατόχους μονάχα της συγκεκριμένης κατηγορίας μοτοσυκλετών, ούτε έχει να κάνει μόνο με την οδήγηση σε πίστα.

motomag

Θα ήθελα να δω και περισσότερες γυναίκες να παρακολουθούν το μάθημα, καθώς σε ολόκληρο το Σαββατοκύριακο μονάχα μία κάθισε στα θρανία του CSS. Θα ήθελα ακόμη να επισημάνω πως πρόκειται για σχολείο και στο σχολείο πάμε πάντα με τετράδιο και στυλό, οπότε καλό θα είναι οι επόμενοι που θα το παρακολουθήσουν να έρθουν με τον παραπάνω εξοπλισμό και να κρατούν τις σημειώσεις τους!

Όσον αφορά τα μαθήματα συνοπτικά θα αναφέρω πως μάθαμε πώς να ελέγχουμε το γκάζι στις στροφές, πώς να τοποθετούμε το σώμα μας σωστά, πώς να τοποθετούμε τα χέρια μας σωστά στο τιμόνι, turn point σε μία στροφή, τοποθέτηση της μοτοσυκλέτας στη στροφή και πολλά ακόμη, ενώ πήραμε σημαντικότατες πληροφορίες που έχουν να κάνουν με το πώς μια μοτοσυκλέτα είναι φτιαγμένη να συμπεριφέρεται και πώς επηρεάζεται από τον ανθρώπινο παράγοντα, δηλαδή από εμάς.

Τέλος θα ήθελα να ευχαριστήσω όλο το προσωπικό του California Superbike School για την άψογη διοργάνωση, το επαγγελματισμό που το χαρακτηρίζει και τις εξαιρετικά σημαντικές γνώσεις που παρέχουν σε κάθε μοτοσυκλετιστή που έχει τα μάτια του και τα αυτιά του ανοιχτά. Το σχολείο θα ανακοινώσει σύντομα και το πρόγραμμά του για το 2027.