James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Δελτίο στα καύσιμα στην Ε.Ε. εξετάζει η Κομισιόν προειδοποιώντας για μακρά ενεργειακή κρίση

“Θα είναι μια μακρά κρίση … οι τιμές της ενέργειας θα παραμείνουν ψηλά για πολύ καιρό”
διϋλιστήριο
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

3/4/2026

Με αυτή τη δήλωση ο Επίτροπος Ενέργειας, Dan Jorgensen, προειδοποιεί πως τα χειρότερα δεν έχουν περάσει για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα ο περιορισμός της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ – ή, ακριβέστερα, το κλείσιμό τους για τους συμμάχους των ΗΠΑ και Ισραήλ – και οι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια και ενεργειακές υποδομές στην περιοχή έχουν προκαλέσει εδώ και έναν μήνα ράλι ανόδου στις τιμές του πετρελαίου, ενώ δεν διαφαίνεται λύση στον κοντινό ορίζοντα.

Όπως δήλωσε ο Jorgensen, “η ρητορική και οι εκφράσεις που χρησιμοποιούμε είναι τώρα πιο σοβαρές απ’ ό,τι νωρίτερα στην κρίση. Η αναλύσεις μας έδειξαν πως αυτή θα είναι μια μακρόχρονη κατάσταση και οι χώρες πρέπει να βεβαιωθούν πως έχουν όσα χρειάζονται”.

Αν και στις Βρυξέλλες δεν κάνουν ακόμη λόγο για εφοδιαστική κρίση, είναι δεδομένο πλέον πως ο σχεδιασμός γίνεται ενόψει μιας κατάστασης με μακρόχρονες και επίμονες συνέπειες, γεγονός που για την Κομισιόν σημαίνει πως πρέπει να προετοιμαστεί για το χειρότερο σενάριο.

Αυτό μεταφράζεται σε μερικά ακραία μέτρα, ένα από τα οποία έχει ήδη ενεργοποιηθεί. Η Ε.Ε. έβαλε χέρι στα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου της τον περασμένο μήνα προκειμένου να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων – ειδικότερα σε κρίσιμους τομείς, όπως οι αερομεταφορές και η βιομηχανία – και δεν αποκλείεται να χρειαστεί να το ξανακάνει σύντομα, αλλά αυτή προφανώς είναι περισσότερο μια σπάνια λύση ανάγκης παρά μια βιώσιμη επιλογή που μπορεί να επαναληφθεί πολλές φορές.

Ομοίως, ένα ακόμη “χειρότερο σενάριο” που ο Jorgensen δεν αποκλείει είναι η καταφυγή σε ποσοτικούς περιορισμούς στη διάθεση καυσίμων. Το λεγόμενο δελτίο στα καύσιμα είναι ένα μέτρο που θα ληφθεί αν η κατάσταση φτάσει στο απροχώρητο.

Και, όταν μιλάμε για απροχώρητο, αυτό δεν αφορά φυσικά μόνο για τα καύσιμα των ΙΧ οχημάτων, αλλά τις εμπορευματικές μεταφορές και την βιομηχανική ενέργεια που προφανώς έχουν προτεραιότητα στον σχεδιασμό των Βρυξελλών.

“Εξετάζουμε όλα τα ενδεχόμενα και είναι ξεκάθαρο πως, όσο η κατάσταση σοβαρεύει, τόσο περισσότερο θα χρειαστεί να εξετάσουμε και νομοθετικά εργαλεία. Πρέπει να κρατήσουμε τις επιλογές μας ανοικτές και, αν αυτή είναι μια κρίση μακράς διάρκειας, ως προβλέπω, τότε θα χρειαστούμε αυτά τα μέτρα αργότερα,” εξήγησε ο Δανός Επίτροπος.

Ωστόσο η ανατροπή στην ενεργειακή στρατηγική της Ε.Ε. μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία δεν επηρεάζεται από καμιά κρίση και ο Jorgensen το ξεκαθάρισε πως δεν υπάρχει περίπτωση να στραφεί τώρα η Ευρώπη σε ρωσικά καύσιμα, καθώς θα συνεχίσει να τα προμηθεύεται από τις ΗΠΑ και “άλλους συμμάχους”.