James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

CFMOTO V4 SR-RR Prototype: Με Akrapovič θα βροντοφωνάζει το superbike της [Video]

Η CFMOTO διευρύνει τη συνεργασία της με τους Σλοβένους - Συμμετοχή στην εξέλιξη της αναπνοής του πανίσχυρου V4
CFMOTO V4 SR-RR Prototype Akrapovic 2026 συνεργασία
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

9/10/2026

Η στρατηγική συνεργασία μεταξύ της CFMOTO και της Akrapovič ανακοινώθηκε μόλις τον περασμένο Αύγουστο και τώρα η κινέζικη εταιρεία ουσιαστικά τη διευρύνει με τους Σλοβένους να συνεισφέρουν την πολύτιμη τεχνογνωσία τους και στην εξέλιξη του V4 κινητήρα του κορυφαίου των SR-R.

Για όσους παρακολουθούν προσεκτικά τις κινήσεις της CFMOTO, με την ολοένα και μεγαλύτερη εμπλοκή της στους αγώνες αλλά και με την εξέλιξη που θέλει να έχουν οι κινητήρες των μοντέλων που έχει στην παραγωγή ή θα φέρει στο μέλλον, η συνεργασία της με την Akrapovič, που ανακοινώθηκε πριν από δύο περίπου μήνες (διαβάστε περισσότερα εδώ) μόνο έκπληξη δεν προκαλεί.

Φυσικό ακόλουθο αυτής της συνεργασίας είναι και η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ των δύο εταιρειών που σχετίζεται με την εξέλιξη του superbike V4 SR-RR, το οποίο είδαμε στην περσινή EICMA (περισσότερα εδώ) και έφερε από τότε σύστημα εξάτμισης με σήμα τον Σκορπιό. Τώρα ωστόσο δείχνει να επισημοποιείται η συμμετοχή της Akrapovič στην εξέλιξη του V4 κινητήρα, ίσως γιατί βρίσκεται ένα ακόμη βήμα πιο κοντά στην παραγωγή.

Οι Σλοβένοι συμβάλλουν ενεργά στην εξέλιξη της αναπνοής του κινητήρα με ένα σύστημα εξαγωγής αποκλειστικά σχεδιασμένο για τις ανάγκες του κινέζικου 4κύλινδρου κινητήρα, κουβαλώντας και πολλούς άσους στα μανίκια τους έχοντας εξελίξει επίσημα ή "ανεπίσημα" εξατμίσεις και για τα κορυφαία superbikes που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην αγορά -και για τα προηγούμενα.

Η συμμετοχή της Akrapovič θα συμβάλλει δίχως αμφιβολία και στην τελειοποίηση της απόκρισης του ψεκασμού. Έτσι δεν είναι μόνο το βάρος της ηχητικής υπόκρουσης που πέφτει στη εταιρεία από τη Σλοβενία αλλά και κάτι πολύ πιο σημαντικό, σε μια κατηγορία όπου δεν συγχωρείται ούτε το πιο μικρό λάθος στην τροφοδοσία του κινητήρα, με τη CFMOTO να δείχνει σε αυτό το σημείο πόσο σοβαρά αντιμετωπίζει το superbike της πριν ακόμη αυτό βγει στην παραγωγή.

Επίσημη ανακοίνωση δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή από τη CFMOTO ή την Akrapovič, ωστόσο αυτό μάλλον δεν χρειάζεται, αφού όπως είπαμε ο Σκορπιός κοσμούσε ήδη την εξάτμιση του V4 SR-RR Prototype στην περασμένη EICMA, με το μικρό video που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της κινέζικης εταιρεία να έρχεται απλά να μας το υπενθυμίσει.