James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Γερμανία: Aμφισβήτηση των πιστοποιητικών συμμόρφωσης της ΚΤΜ! Η επίθεση οικολόγων στις Enduro φέρνει αποτέλεσμα

Στο κρατίδιο Baden-Württemberg απαιτείται πλέον οπτική έγκριση για να ταξινομηθούν καινούργιες ΚΤΜ
ΚΤΜ
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

7/10/2026

Τον περασμένο Ιούνιο ο γερμανικός Τύπος υπόπτως και με ιδιαίτερη θέρμη υποστήριξε μια θεωρία συνομωσίας που ισχυριζόταν πως οι κατασκευαστές πουλούν τις enduro μοτοσυκλέτες τους έχοντας εφαρμόσει τροποποιήσεις πέραν των Euro προδιαγραφών.

Το θέμα αγκιστρώθηκε εμμονικά στις καθαρόαιμες enduro της ΚΤΜ, αναδεικνύοντας ιστορίες ανθρώπων που παρέλαβαν τις μοτοσυκλέτες τους ξεκλειδωμένες από τα δεσμά των ευρω-προδιαγραφών, προφανώς γιατί τις παράγγειλαν έτσι προκειμένου να τις χρησιμοποιήσουν στο φυσικό τους πεδίο, το χώμα.

Πάνω σε αυτό το μοτίβο ωστόσο, μεγάλα γερμανικά ΜΜΕ όπως τα ZDF και Der Spiegel κατέφυγαν σε ακατάσχετη γενικολογία εικάζοντας πως όλες οι χιλιάδες ΚΤΜ κυκλοφορούν στους δρόμους της Γερμανίας παραβιάζοντας τις προδιαγραφές που οφείλουν να υπακούν, καλλιεργώντας την ψευδή εικόνα πως η βιομηχανία της Μοτοσυκλέτας είναι κάποιου είδους οργανωμένη μαφία που κάνει ό,τι της κατέβει προκειμένου να πουλήσει ό,τι.

Όλοι μας γνωρίζουμε πως η πραγματικότητα απέχει παρασάγγας, όμως μια εξίσου οικεία σε όλους μας πραγματικότητα λέει πως, αν πετάξεις κάμποση λάσπη στον ανεμιστήρα, όλο και κάποια θα κολλήσει.

Αυτό ακριβώς συνέβη στο κρατίδιο Baden-Württemberg, όπου η τοπική κυβέρνηση αποφάσισε πως εφεξής κάθε καινούργια μοτοσυκλέτα της ΚΤΜ (συγκεκριμένα!) θα πρέπει να περάσει από οπτική εξέταση πριν μπορέσει να ταξινομηθεί. Αυτό σημαίνει πως ακόμη και μοντέλα δρόμου, όπως λ.χ. τα Duke, δεν μπορούν να εκδώσουν πινακίδες βάσει του πιστοποιητικού συμμόρφωσης που, όπως κάθε άλλος κατασκευαστής, έχει εξασφαλίσει η ΚΤΜ για να μπορέσει να τα εμπορευτεί.

Κοινώς, οι αρχές του Baden-Württemberg αμφισβητούν ευθέως την ειλικρίνεια της ΚΤΜ, θεωρώντας πως παίρνει την Euro πιστοποίηση και μετά παραποιεί τις μοτοσυκλέτες της από το εργοστάσιο, πριν καν τις πουλήσει στους πελάτες της!

Και το κρατίδιο αυτό στα νοτιοδυτικά της Γερμανίας με πρωτεύουσα τη Στουτγάρδη είναι κάθε άλλο παρά αμελητέο, με πληθυσμό άνω των 11 εκατομμυρίων και τις έδρες βαριών χαρτιών της γερμανικής βιομηχανίας όπως οι Mercedes-Benz, Porsche και Bosch.

Αντιλαμβανόμαστε πως η όλη θεώρηση ακούγεται αφελέστατη, ειδικά όταν εστιάζει αποκλειστικά στην ΚΤΜ και όχι στην πληθώρα άλλων κατασκευαστών που φτιάχνουν καθαρόαιμα χωματερά, ενώ είναι εξίσου γελοίο το τσουβάλιασμα που θεωρεί πως, αν κάτι τέτοιο (νομίζουμε πως) γίνεται στα off-road, θα γίνεται και σε όλα τα άλλα μοντέλα.

Το θέμα έχει ξεσηκώσει αντιδράσεις στη Γερμανία, με την Ένωση Μοτοσυκλετιστικής Βιομηχανίας της χώρας (Industrieverband Motorrad, ή IVM) να εκφράζει την οργισμένη της αντίδραση, υποστηρίζοντας μάλιστα πως τα τοπικά γραφεία που επιτελούν τις ταξινομήσεις δεν έχουν ούτε τη γνώση ούτε την τεχνική υποδομή να ελέγξουν μια μοτοσυκλέτα ως προς τη συμμόρφωσή της με τις ευρωπαϊκές και εθνικές προδιαγραφές.

Προβλέπει μάλιστα πως το μόνο που θα καταφέρει το εν λόγω κρατίδιο θα είναι να δημιουργήσει μεγάλες καθυστερήσεις στην έκδοση πινακίδων για νέες μοτοσυκλέτες και δηλώνει πως συνεργάζεται με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της χώρας προκειμένου να βρεθεί μια λογική λύση.

Η ουσία ωστόσο είναι πως μια ιστορία που ξεκίνησε από υπερβάλλοντα ζήλο και εμφανέστατη άγνοια από πλευράς των δημοσιογράφων που ανέλαβαν την έρευνα, κατάφερε να γιγαντωθεί σε βαθμό που πλέον μια τοπική κυβέρνηση παραμορφώνει τη νομοθεσία στα μέτρα μιας υπερφίαλης θεωρίας συνομωσίας και στοχοποιεί συγκεκριμένο κατασκευαστή.

Ας τελειώσει τουλάχιστον εδώ αυτή η υπόθεση, πριν παραδειγματιστούν και άλλες τοπικές κυβερνήσεις – ή και εθνικές κυβερνήσεις άλλων χωρών – από τον ευκολοχώνευτο λαϊκισμό που ως συνήθως βρίσκει γόνιμο πεδίο στο ευρύ κοινό που δεν έχει την παραμικρή γνώση του πώς λειτουργεί η βιομηχανία και η αγορά της Μοτοσυκλέτας.