James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Μπολόνια: “Πόλεμος” μεταξύ δημάρχου και οδηγών ταξί για το όριο των 30 χιλιομέτρων

Το μέτρο φέρνει μειώσεις στα τροχαία – Δεν το θέλουν οδηγοί ταξί και κυβέρνηση
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

4/2/2026

Ένας “πόλεμος” έχει ξεσπάσει με θέμα το ανώτατο όριο των 30 χλμ/ώρα που έχει επιβληθεί στην ιταλική πόλη της Μπολόνια από τα τέλη του 2023 και τους οδηγούς ταξί να πηγαίνουν στα δικαστήρια το μέτρο και τον δήμαρχο της πόλης.

Το μέτρο είχε εφαρμοστεί μετά από πρόταση του δημάρχου της πόλης, με στόχο να μειώσει δραματικά τον αριθμό των τροχαίων δυστυχημάτων. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μέτρο βρήκε αντίθετους τους οδηγούς ταξί, τις ενώσεις μεταφορών, την κυβέρνηση, όπως και τον Υπουργό Μεταφορών!

Ο υπουργός μάλιστα είχε δηλώσει πως το μέτρο θα αυξήσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, θα βλάψει τους οδηγούς και τους εργαζόμενους, όπως και την τοπική οικονομία.

Οι οδηγοί ταξί προσέφυγαν στα δικαστήρια ζητώντας την κατάργηση του μέτρου, και δικαιώθηκαν, καθώς το δικαστήριο αποφάσισε τον Ιανουάριο του 2026 πως το όριο των 30 χλμ/ώρα δεν μπορεί να εφαρμοστεί σαν γενικός κανόνας και πρέπει να εξετάζεται ανά δρόμο ξεχωριστά -κρατήστε το αυτό.

Υπενθυμίζουμε πως το μέτρο ξεκίνησε στο τέλος του 2023, παρά την αντίθεση της κυβέρνησης, και σύμφωνα με στοιχεία του δήμου της Μπολόνια, τον πρώτο χρόνο επέφερε μείωση της τάξεως του 13% στα συνολικά ατυχήματα, 50% μείωση στα δυστυχήματα, 11% μείωση στους τραυματισμούς, 10% μείωση στα ατυχήματα με τραυματισμό, ενώ είχαμε και μηδενικούς θανάτους πεζών!

Επίσης, όσον αφορά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, το 2024 σημειώθηκε μείωση κατά 5% κι αυτό οφείλεται σύμφωνα με τον δήμο σε έναν αυξανόμενο ποσοστό πολιτών που άρχισε να μετακινείται με διαφορετικό τρόπο, χρησιμοποιώντας λιγότερο το αυτοκίνητο και περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ποδήλατα.

Μάλιστα, ο δήμαρχος της πόλης δήλωσε πως το δημοτικό συμβούλιο δεν θα αμφισβητήσει την απόφαση του δικαστηρίου, αλλά θα περάσει μία τροπολογία που έχει ήδη προετοιμάσει, αναφέροντας τους λόγους για το όριο σε κάθε δρόμο, όπως ζήτησε το δικαστήριο. Τα παλιά όρια ταχύτητας θα επανέλθουν για μερικές εβδομάδες σε ορισμένους δρόμους μέχρι να εγκριθεί το νέο μέτρο.

Σε δηλώσεις που έκανε ο δήμαρχος, είπε: “Τα θύματα τροχαίων ατυχημάτων και οι οικογένειές τους μας το ζητούν και εμείς τους υποστηρίζουμε. Με τον στόχο που πάντα είχαμε και υποστηρίζαμε: να σώζουμε ζωές στους δρόμους, να μειώνουμε και να προλαμβάνουμε τα ατυχήματα, και σε αυτά τα δύο χρόνια αποδείξαμε ότι αυτό είναι εφικτό.

Τα τελευταία δύο χρόνια, η κυβέρνηση προσπάθησε να σταματήσει το όριο των 30 χλμ/ώρα, αλλά δεν κατάφερε να σταματήσει τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα στην Ιταλία.

Η Μπολόνια, από την άλλη πλευρά, είναι η πόλη που τους έχει μειώσει κατά το ήμισυ. Πιστεύω ότι μια κυβέρνηση πρέπει να βοηθά τις πόλεις που σώζουν ζωές, όχι να τις εμποδίζει. Σύμφωνα με το δημοτικό συμβούλιο, κατά τα δύο πρώτα χρόνια εφαρμογής του ορίου, σώθηκαν 17 ζωές και καταγράφηκαν 348 λιγότεροι τραυματισμοί.

Δεν θα σταματήσουμε, πρέπει να κάνουμε περισσότερα: το όριο των 30 χλμ/ώρα θα είναι σύντομα το πεπρωμένο όλης της Ιταλίας, όπως ήδη συμβαίνει στην Ευρώπη”. Το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή ορίου ταχύτητας 30 χλμ/ώρα στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η οδική ασφάλεια και να μειωθούν τα ατυχήματα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την χώρα μας, καθώς να υπενθυμίσουμε πως το όριο πλέον μέσα στις πόλεις είναι τα 30 χλμ/ώρα (σε δρόμους χωρίς νησίδα σε κατοικημένες αστικές περιοχές) και το όριο των 50 χλμ/ώρα υφίσταται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις -νησίδα στη μέση. Ο νέος Κ.Ο.Κ. αναφέρει χαρακτηριστικά: “ Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε τριάντα (30) χιλιόμετρα την ώρα. Σε μονόδρομους στους οποίους υπάρχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο (2) λωρίδες ανά κατεύθυνση, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα. Τα όρια ταχύτητας της παρούσας εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική σήμανση