James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Fleximan: ο καταστροφέας των ραντάρ στην Ιταλία χτυπά ξανά

Κάμερες κάτω, νεύρα πάνω και οι αρχές σε αναβρασμό
Fleximan
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/2/2026

Ο μυστηριώδης σαμποτέρ που τροχίζει κολόνες ραντάρ-καμερών συνεχίζει τη δράση του στους δρόμους της Ιταλίας και ρίχνει λάδι στη διαμάχη για τους αυστηρούς ελέγχους των ορίων ταχύτητας.

Στο φθινόπωρο του 2023 άρχισαν να εμφανίζονται στη βόρεια Ιταλία περίεργες "εικαστικές παρεμβάσεις", στύλοι από κάμερες-ραντάρ κομμένοι στη ρίζα τους. Σε όλα τα περιστατικά υπάρχει μάλιστα και η ίδια υπογραφή, ένα χαρτί που έγραφε "Fleximan". Το όνομα είναι λογοπαίγνιο μεταξύ του ευέλικτου (flexible) και της ιταλικής ονομασίας "Flessibile" για τον γωνιακό τροχό, το εργαλείο που κάνει τη βρόμικη δουλειά.

Fleximan

Υπενθυμίζουμε πως στην Ιταλία το ζήτημα των καμερών είναι λίγο πιο σύνθετο καθώς τα δικαστήρια σε πολλές περιπτώσεις έχουν δικαιώσει τους “παραβάτες” για διάφορους λόγους, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως η συγκέντρωση καμερών τροχαίας στην Ιταλία είναι  μεγαλύτερη από κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, με περισσότερες από 11.000 σύμφωνα με εκτιμήσεις. Άλλη μια ιδιαιτερότητα εντοπίζεται στο ότι μεγάλος αριθμός καμερών είναι παράνομα τοποθετημένος με στόχο τις εισπράξεις, που φαίνεται να πηγαίνουν περίφημα, καθώς οι ιταλικοί δήμοι έχουν δεχτεί κριτική πολλές φορές στο παρελθόν για τον πρωτίστως εισπρακτικό τρόπο που διαχειρίζονται τις κάμερες-ραντάρ ταχύτητας, με τοποθετήσεις όπου μπορούν και όχι εκεί που πραγματικά εξυπηρετούν την βελτίωση της οδικής ασφάλειας, χωρίς απαραίτητα να προειδοποιούν τους διερχόμενους. 

Fleximan

Αρκετοί υποστηρίζουν πως δεν μιλάμε για έναν μοναχικό λύκο, αλλά ενδεχομένως για ομαδική δράση ή για μιμητές που εμπνεύστηκαν από το παράδειγμα του αρχικού Fleximan και των κατορθωμάτων του. Οι δολιοφθορές συμβαίνουν πάντα υπό την κάλυψη της νύχτας, με καθαρό κόψιμο και συνοδεύονται πάντα από ανάληψη ευθύνης -το γνωστό σημειωματάκι Fleximan. Κάποιες φορές μάλιστα, ο/οι "Fleximen" προανήγγελλαν το επόμενο ραντεβού τους με τις κολόνες, τύπου "Fleximan is coming, for you too"!

Fleximan

Το 2024 οι αρχές κυνήγησαν τον "Ιταλό Ρομπέν των Καμερών" με ζήλο, και τον Μάιο συνέλαβαν έναν ύποπτο χάρη σε ταυτοποίηση από βίντεο επιτήρησης. Σε έρευνες στο σπίτι του βρέθηκαν στοιχεία για τη σύνδεση του με πέντε περιστατικά που τον έφεραν αντιμέτωπο με κατηγορίες βανδαλισμού Το τέλος της χρονιάς έφερε μερικές ακόμα επιθέσεις, και μετά… σιωπή. Το 2025 κύλησε σχεδόν ήρεμα, και όλα έδειχναν πως τα ραντάρ είχαν πάρει μια ανάσα.

Fleximan

Μέχρι το περασμένο Σαββατοκύριακο.

Τα ξημερώματα της Κυριακής 1 Φεβρουαρίου, δύο ακόμα κάμερες ταχύτητας "ξάπλωσαν" κοντά στο Τορίνο. Η περιοχή είναι γνωστή για ατυχήματα που έχουν επιφέρει το όριο των 70 χ.α.ω., προφανώς αρκετό για να ανάψει τα αίματα. Οι κολόνες βρέθηκαν κομμένες, όπως πάντα, με χειρουργική ακρίβεια.

Ο δήμαρχος της Orbassano δεν το πήρε με χιούμορ: "Θα τα αποκαταστήσουμε σύντομα, η αναρχία δεν θα επικρατήσει", δήλωσε. Η αστυνομία του Τορίνο ερευνά, ενώ οι μοτοσυκλετιστές της περιοχής κοιτάζουν τα άδεια σημεία όπου άλλοτε κρεμόταν το μάτι του Μεγάλου Αδελφού.

Fleximan

Το εγχείρημα έχει εμπνεύσει μάλιστα μέχρι και καλλιτέχνες του δρόμου που παραλλήλισαν την δράση, με την εκδίκηση της Uma Therman ως “Νύφη” στις ταινίες του Quentin Tarantino, Kill Bill.

Κάποιοι βλέπουν τον Fleximan ως προστάτη των οδηγών που πνίγονται από πρόστιμα, άλλοι ως απλό βάνδαλο που παίζει με την οδική ασφάλεια. Η αλήθεια και οι ισορροπίες είναι όπως πάντα λεπτές και πολλές φορές προσωπικές, αλλά το σίγουρο είναι πως η δράση των  Fleximan προσφέρει μια αναθέρμανση της συζήτησης για την οδική ασφάλεια, τα όρια ταχύτητας, τον βανδαλισμό και τις διαφωνίες με την χωρίς μέτρο αστυνόμευση.