James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Πρωτότυπη Honda CB750 πωλήθηκε στις ΗΠΑ για εξαψήφιο ποσό - Η 1η που έστειλε ο Soichiro στην Αμερική! [Video]

Μοναδική, χειροποίητη μοτοσυκλέτα με πολλές διαφορές έναντι των μοτοσυκλετών παραγωγής
Honda CB750 Prototype δημοπρασία ΗΠΑ 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

4/2/2026

Σε κατάσταση βιτρίνας, μια πρωτότυπη και πραγματικά μοναδική Honda CB750 άλλαξε χέρια στις Ηνωμένες Πολιτείες για το ποσό των 241.087 ευρώ.

Πρόκειται για την πρωτότυπη Honda CB750 του 1968 που, όπως αναφέρεται και στην ιστοσελίδα της Mecum Auctions που διοργάνωσε τη δημοπρασία στο Las Vegas, στάλθηκε από τον Soichiro Honda στις ΗΠΑ για δοκιμές και για την προώθηση της μοτοσυκλέτας πριν από το ιστορικό λανσάρισμα της εν σειρά τετρακύλινδρης στην αγορά της Β.Αμερικής.

Η συγκεκριμένη μοτοσυκλέτα δεν πρέπει να συγχέεται με τις τέσσερεις CB750 προπαραγωγής που στάλθηκαν λίγο αργότερα -Ιανουάριος του 1969- για τους ίδιους λόγους. Έχουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με την πρωτότυπη καθώς βρίσκονται πολύ πιο κοντά στη μοτοσυκλέτα που βγήκε τελικά στην παραγωγή, παρόλο που πολλοί μπερδεύονται και τις αποκαλούν και αυτές επίσης πρωτότυπες. Αυτή εδώ φτιάχτηκε στο χέρι και οι διαφορές ξεκινούν από τις λεπτομέρειες όπως στην κεφαλή όπου αναγράφεται "Honda" και όχι "OHC 750" όπως στις μοτοσυκλέτες παραγωγής, κάτι που την κάνει πραγματικά μοναδική.

Honda CB750 Prototype δημοπρασία ΗΠΑ 2026

Επίσης είναι η μοναδική CB750 που έχει αυτό το όχι και τόσο συνηθισμένο οβάλ σήμα της Honda με τα τέσσερα μικρά τετραγωνάκια στα πλαϊνά καπάκια (δείτε περισσότερες φωτογραφίες στη συλλογή που ακολουθεί), ενώ είναι και η μοναδική CB750 στην οποία η σέλα σηκώνεται και ανοίγει προς τα πίσω και όχι στα πλάγια.

Άλλες λεπτομέρειες που κάνουν την πρωτότυπη CB750 να διαφέρει σε σχέση με τις μοτοσυκλέτες παραγωγής είναι η διαφορετική τετράδα των καρμπυρατέρ της Keihin, όπως και το διαφορετικό καπάκι της μίζας και τα ασύμμετρα πλαϊνά καπάκια. Μέχρι και ο κινητήρας είναι στο σύνολό του λίγο πιο στενός!

Honda CB750 Prototype δημοπρασία ΗΠΑ 2026

Η μοτοσυκλέτα αγοράστηκε στα μέσα της 10ετίας του '90 από τον Vic World, ο οποίος αναπαλαιώνει αποκλειστικά και μόνο CB750 και έχει γίνει γνωστός σε όλον τον κόσμο για τη δουλειά που κάνει -εδώ η ιστοσελίδα του. Ξεκίνησε την αναπαλαίωση της μοτοσυκλέτας το 2002 και τελείωσε το 2024 όταν και την παρουσίασε στο Quail Motorcycle Gathering, όπου κέρδισε και δύο βραβεία για την εκπληκτική της κατάσταση αλλά και τη ιστορική σημασία που έχει ως μοτοσυκλέτα.

Για όλους τους ρετρολάγνους και ακόμη περισσότερο για εκείνους που λατρεύουν ειδικά τη CB750, ο Vic World έχει δημιουργήσει μια ιστοσελίδα αποκλειστικά για την πρωτότυπη 4κύλινδρη (βρείτε την εδώ), στην οποία θα βρείτε πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την εποχή που πρωτοέφτασε στις ΗΠΑ και τις φωτογραφήσεις της για περιοδικά εκείνης της εποχής αλλά και φωτογραφίες με μηχανικά μέρη της δίπλα σε CB750 παραγωγής που δείχνουν τις πολλές διαφορές που υπήρχαν.

Αξίζει να δείτε και τη δημοπρασία της μοτοσυκλέτας από την Mecum στο Las Vegas στο video που ακολουθεί, η οποία πρέπει να είναι μια μοναδική εμπειρία από μόνη της αν τη δει κανείς ζωντανά με τον εκπληκτικό τύπο που κρατάει τις προσφορές να μιλάει με ταχύτητα φωτός και να μην κάνει ούτε μισό σαρδάμ!