James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Damon: Συνεχίζει ο κατήφορος - Μπαράζ αποχωρήσεων στελεχών

Παραιτήθηκαν CEO, CFO και το Διοικητικό Συμβούλιο
Damon going bust
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/3/2026

Ολοένα και πιο αβέβαιο δείχνει το μέλλον της Damon Motorcycles, της εταιρείας που υποσχέθηκε να φέρει την επανάσταση στις ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία βιώνει μια πρωτοφανή διοικητική κατάρρευση που επέφερε την παραίτηση σύσσωμου του διοικητικού συμβουλίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Dominic Kwong, Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) και συνιδρυτής της εταιρείας και ο Dino Mariutti, Οικονομικός Διευθυντής (CFO), ο οποίος είχε αναλάβει τα καθήκοντά του μόλις στις 9 Φεβρουαρίου 2026, παρέμεινε δηλαδή στη θέση του για λιγότερο από τρεις εβδομάδες!

Άλλωστε είχαμε αναφέρει προ μηνών πως η εταιρεία αντιμετωπίζει αγωγές για χρέη, με έναν από τους ανθρώπους που έχουν κινήσει δικαστικές διαδικασίες να είναι και ο ίδιος ο ιδρυτής της, Jay Giraud.

Μεγάλες υποσχέσεις, σκληρή πραγματικότητα

Η Damon πριν αρχίζει να κλυδωνίζεται είχε εντυπωσιάσει τον κόσμο των δύο τροχών με τη HyperSport, υποσχόμενη εξωπραγματικές επιδόσεις για ηλεκτρική μοτοσυκλέτα, με τελική ταχύτητα 320 km/h, αυτονομία 320 χιλιομέτρων και ονομαστική ισχύ 200 ίππων, με άλλες εκδόσεις και το naked Hyperfighter να ακολουθούν.

Το μέλλον της Damon Motorcycles, της εταιρείας που υποσχέθηκε να φέρει την επανάσταση στις ηλεκτρικές μοτοσυκλέτες, δείχνει όλο και πιο αβέβαιο.  Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία βιώνει μια πρωτοφανή διοικητική κατάρρευση που επέφερε την παραίτηση σύσσωμου του διοικητικού συμβουλίου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο Dominic Kwong, Διευθύνων Σύμβουλος (CEO) και συνιδρυτής της εταιρείας και ο Dino Mariutti ο Οικονομικός Διευθυντής (CFO), ο οποίος είχε αναλάβει τα καθήκοντά του μόλις στις 9 Φεβρουαρίου 2026, παρέμεινε δηλαδή στη θέση του για λιγότερο από τρεις εβδομάδες!  Αλώστε είχαμε αναφέρει προ μηνών πως η εταιρεία αντιμετωπίζει αγωγές για χρέη, με ένα από τους ανθρώπους που έχουν κινήσει δικαστικές διαδικασίες να είναι και ο ίδιος ο ιδρυτής της Jay Giraud. Μεγάλες υποσχέσεις, σκληρή πραγματικότητα Η Damon είχε εντυπωσιάσει τον κόσμο των δύο τροχών με το HyperSport, υποσχόμενη εξωπραγματικές επιδόσεις για ηλεκτρική μοτοσυκλέτα, με τελική ταχύτητα στα 320 km/h, αυτονομία 320 χιλιομέτρων και ονομαστική ισχύ 200 ίππων, με άλλες εκδόσεις και τα naked μοντέλα Hyperfighter να ακολουθούν Παρά τις δηλώσεις ότι το πρωτότυπο HyperSport Race ήταν “κατά 70% ολοκληρωμένο”, η αλήθεια είναι σκληρή, καμία μοτοσυκλέτα δεν έχει παραδοθεί ακόμα σε πελάτες. Στον Πάγο 3.000 Πελάτες Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η τύχη των προκαταβολών. Περίπου 3.000 πελάτες έχουν δώσει χρήματα για να δεσμεύσουν μια μοτοσυκλέτα Damon και πλέον βρίσκονται “στο σκοτάδι”, περιμένοντας να δουν εαν η εταιρεία θα καταφέρει να ανακάμψει ή εαν οι προκαταβολές τους χάθηκαν μαζί με τα μεγαλεπήβολα σχέδια των ιδρυτών της.

Παρά τις δηλώσεις ότι το πρωτότυπο HyperSport Race ήταν “κατά 70% ολοκληρωμένο”, η αλήθεια είναι σκληρή: καμία μοτοσυκλέτα δεν έχει παραδοθεί ακόμα σε πελάτες.

Στον Πάγο 3.000 Πελάτες

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι η τύχη των προκαταβολών. Περίπου 3.000 πελάτες είχαν δώσει χρήματα για να δεσμεύσουν μια μοτοσυκλέτα από τη Damon και πλέον βρίσκονται “στο σκοτάδι”, περιμένοντας να δουν αν η εταιρεία θα καταφέρει να ανακάμψει ή αν οι προκαταβολές τους χάθηκαν μαζί με τα μεγαλεπήβολα σχέδια των ιδρυτών της.