James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Η Αλεξανδρούπολη ο τρίτος σταθμός της κοινής δράσης ΑΜΟΤΟΕ και ΜΟΤΟΕ για την οδική ασφάλεια

Μετά τις ιδιαίτερα επιτυχημένες δράσεις στη Θεσσαλονίκη και τη Νάξο, η Αθλητική Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΑΜΟΤΟΕ) και η Μοτοσυκλετιστική Ομοσπονδία Ελλάδος (ΜΟΤΟΕ) συνέχισαν την κοινή τους εκστρατεία για την προώθηση της οδικής ασφάλειας, με τρίτο σταθμό την Αλεξανδρούπολη.
MOTOE AMOTOE
Από τον

Σπύρο Τσαντήλα

31/7/2026

Η πρωτοβουλία έχει ως στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των αναβατών σχετικά με τη σημασία της χρήσης πιστοποιημένου προστατευτικού εξοπλισμού, της σωστής συντήρησης του κράνους και της υπεύθυνης οδηγικής συμπεριφοράς. Μέσα από τη δράση αναδεικνύεται ένα ξεκάθαρο μήνυμα: το κράνος δεν είναι αξεσουάρ – είναι ο σημαντικότερος σύμμαχος του αναβάτη και μπορεί να σώσει ζωές.

Η δράση στην Αλεξανδρούπολη πραγματοποιήθηκε με την πολύτιμη συνεργασία της Λέσχης Μοτοσυκλετιστών Έβρου Αλεξανδρούπολης (ΛΕΜΕ), του Τμήματος Τροχαίας Αλεξανδρούπολης και της Ομάδας ΔΙ.ΑΣ. Αλεξανδρούπολης, οι οποίοι αγκάλιασαν την πρωτοβουλία και συνέβαλαν καθοριστικά στην επιτυχημένη υλοποίησή της.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, δεκάδες μοτοσυκλετιστές και πολίτες ενημερώθηκαν για τη σωστή χρήση του κράνους, τη σημασία της αντικατάστασής του όταν αυτό έχει φθαρεί ή έχει συμπληρώσει τον κύκλο ζωής του, καθώς και για βασικές αρχές ασφαλούς οδήγησης. Η θερμή ανταπόκριση του κοινού απέδειξε ότι η οδική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων και ότι η ενημέρωση μπορεί να κάνει τη διαφορά.

MOTOE AMOTOE

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στην πολύτιμη στήριξη ενός επιχειρηματία του χώρου της μοτοσυκλέτας, ο οποίος επέλεξε να διατηρήσει την ανωνυμία του. Χάρη στη γενναιόδωρη προσφορά του, η δράση μπορεί να συνεχίζεται σε όλη την Ελλάδα, προσφέροντας στους αναβάτες τη δυνατότητα να αντικαταστήσουν παλιά και φθαρμένα κράνη με νέα, πιστοποιημένα κράνη. Η ΑΜΟΤΟΕ και η ΜΟΤΟΕ τον ευχαριστούν θερμά για την εμπιστοσύνη και την έμπρακτη συμβολή του σε μια πρωτοβουλία με μοναδικό σκοπό την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Η δράση, όμως, δεν ολοκληρώνεται με την αντικατάσταση των κρανών. Όλα τα παλιά κράνη που συγκεντρώνονται σε κάθε σταθμό της δράσης, συλλέγονται και παραδίδονται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, όπου θα αποτελέσουν αντικείμενο επιστημονικής μελέτης σχετικά με τη γήρανση των υλικών, τη φθορά και την πραγματική κατάσταση των κρανών μετά από χρόνια χρήσης. Σκοπός της επιστημονικής μελέτης είναι να αξιολογηθούν ώστε να αποτυπωθεί η πραγματική τους κατάσταση μετά από χρόνια χρήσης.

Αρχικά, θα πραγματοποιηθεί αναλυτικός οπτικός έλεγχος, κατά τον οποίο θα εξεταστούν η εξωτερική κατάσταση του κελύφους, η ύπαρξη ρωγμών, χτυπημάτων, αποχρωματισμών ή παραμορφώσεων, η κατάσταση της εσωτερικής επένδυσης και του υλικού απορρόφησης ενέργειας (EPS), η λειτουργία του συστήματος συγκράτησης (ιμάντες και κούμπωμα), καθώς και η κατάσταση της ζελατίνας και των μηχανισμών στήριξής της. Επιπλέον, θα πραγματοποιηθούν εργαστηριακές δοκιμές αντοχής του κελύφους στο Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

MOTOE AMOTOE

Οι παραπάνω έλεγχοι θα πραγματοποιηθούν με τη συμμετοχή φοιτητών στο πλαίσιο ερευνητικών εργασιών. Η δράση αυτή αναμένεται να προσφέρει χρήσιμα δεδομένα σχετικά με την κατάσταση και την γήρανση των κρανών στην Ελλάδα και να ενισχύσει την ενημέρωση των αναβατών για την αναγκαιότητα της έγκαιρης αντικατάστασής τους. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε κράνος που αποσύρεται αποκτά μια δεύτερη αποστολή. Από μέσο προστασίας μετατρέπεται σε πολύτιμο ερευνητικό εργαλείο, συμβάλλοντας στην παραγωγή νέας γνώσης που θα βοηθήσει στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας και στην προστασία των επόμενων γενεών αναβατών.

Η ΑΜΟΤΟΕ και η ΜΟΤΟΕ ευχαριστούν θερμά τη ΛΕΜΕ Αλεξανδρούπολης, το Τμήμα Τροχαίας Αλεξανδρούπολης, την Ομάδα ΔΙ.ΑΣ. Αλεξανδρούπολης, όλους τους εθελοντές, καθώς και τους πολίτες που συμμετείχαν στη δράση και απέδειξαν έμπρακτα ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής αποτελεί κοινή ευθύνη.

Η εκστρατεία συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό. Οι επόμενοι σταθμοί έχουν προγραμματιστεί στην Καστοριά, τη Μυτιλήνη, την Κρήτη, τη Σπάρτη και την Πάτρα, ενώ η πανελλαδική αυτή πρωτοβουλία θα ολοκληρωθεί με μια μεγάλη δράση στην Αθήνα, μεταφέροντας σε κάθε γωνιά της χώρας το μήνυμα ότι η πρόληψη, η ενημέρωση και η σωστή χρήση του κράνους μπορούν να σώσουν ζωές.

Δείτε στιγμές από τη δράση στην Αλεξανδρούπολη στο βίντεο: