James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Jonny Walker: Επιστρέφει στο AMA EnduroCross για να υπερασπιστεί τον τίτλο του

Ο Βρετανός ξεκινά την υπεράσπιση του πρωταθλήματός του με την Triumph TF 450-E
Jonny Walker
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

2/10/2026

Η σεζόν του 2026 ξεκινά στις 3 Οκτωβρίου στο Las Vegas, με τον Walker να επιστρέφει μετά τη δεύτερη θέση στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα FIM SuperEnduro

Ο Jonny Walker της Triumph Factory Racing επιστρέφει στο AMA EnduroCross για να υπερασπιστεί τον τίτλο που κατέκτησε το 2025, οδηγώντας και φέτος την TF 450-E. Το πρωτάθλημα του 2026 περιλαμβάνει έξι αγώνες και ξεκινά το ερχόμενο Σάββατο (3 Οκτωβρίου) στο Las Vegas της Nevada.

Ο Walker κατέκτησε πέρυσι τον πρώτο του τίτλο στο AMA EnduroCross και επιστρέφει στη νέα σεζόν έχοντας ήδη αγωνιστική δραστηριότητα μέσα στο καλοκαίρι. Μετά το πρωτάθλημα του 2025, ολοκλήρωσε τη σεζόν 2026 του FIM SuperEnduro World Championship στη δεύτερη θέση, πίσω από τον συμπατριώτη του, Billy Bolt που κατέκτησε τον 6ο συνεχόμενο τίτλο του ερχόμενος ισόπαλο με τον Taddy Blazusiak ως ο πιο επιτυχημένος αναβάτης στην ιστορία του θεσμού.

Jonny Walker

Η προετοιμασία του για τη φετινή σεζόν έγινε στις ΗΠΑ, όπου πέρασε αρκετό χρόνο στις εγκαταστάσεις της Triumph για την εξέλιξη των ρυθμίσεων της μοτοσυκλέτας. Ο Βρετανός ολοκλήρωσε τέσσερις εβδομάδες προπόνησης πριν από τον πρώτο αγώνα στο Las Vegas.

Το AMA EnduroCross Championship του 2026 περιλαμβάνει έξι αγώνες σε τέσσερις πολιτείες. Μετά την πρεμιέρα στο Orleans Arena του Las Vegas στις 3 Οκτωβρίου, το πρωτάθλημα θα επισκεφθεί τα Nampa, Idaho και Everett, Washington. Στη συνέχεια θα μεταφερθεί στο Salt Lake City της Utah, πριν ολοκληρωθεί με διπλό αγωνιστικό διήμερο στο Mountain America Center του Idaho Falls στις 13 και 14 Νοεμβρίου.

Το φετινό φινάλε θα είναι ξεχωριστό, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία του EnduroCross οι δύο τελευταίοι αγώνες του πρωταθλήματος θα διεξαχθούν σε διαδοχικές βραδιές.

Jonny Walker

Ο Jonny Walker δήλωσε, "Είμαι ενθουσιασμένος που ξεκινά η σεζόν και που θα υπερασπιστώ τον τίτλο μου στο EnduroCross. Είμαι στην Αμερική από τον Αύγουστο και έχουμε κάνει τέσσερις γεμάτες εβδομάδες προπόνησης στο EnduroCross στις εγκαταστάσεις της Triumph ενόψει του πρώτου αγώνα.

Η μοτοσυκλέτα λειτουργεί καλά, αισθάνομαι πολύ καλά και πιστεύω ότι η φετινή προετοιμασία μου είναι πολύ καλύτερη από αυτή που είχα τα τελευταία τρία χρόνια πριν από το EnduroCross. Ελπίζω αυτό να σημαίνει ότι θα ξεκινήσω δυνατά, θα είμαι ανταγωνιστικός από τον πρώτο αγώνα και θα βάλω τον εαυτό μου σε καλή θέση για να διεκδικήσω ξανά τον τίτλο."

Ο Paul Edmondson, Διευθυντής ομάδας της Triumph Factory Racing Enduro, προσέθεσε, "Είμαστε έτοιμοι και ανυπομονούμε για ακόμη μία σεζόν EnduroCross στις ΗΠΑ. Η προετοιμασία με τον Jonny και τον μηχανικό του ήταν πολύ θετική και κάναμε σημαντικές αλλαγές που έφεραν αισθητές βελτιώσεις σε όλους τους τομείς.

Jonny Walker

Η ομάδα δούλεψε σκληρά τις τελευταίες εβδομάδες και είμαστε ικανοποιημένοι από την πρόοδο τόσο της μοτοσυκλέτας όσο και της συνολικής μας προετοιμασίας. Τώρα περιμένουμε να πάμε στο Las Vegas, να ξεκινήσει η σεζόν και να υπερασπιστούμε τον τίτλο που κατακτήσαμε πέρυσι.

Είναι ένα σύντομο αλλά ανταγωνιστικό πρωτάθλημα, οπότε ένα δυνατό ξεκίνημα θα είναι σημαντικό και ανυπομονούμε να δούμε τι μπορούμε να πετύχουμε."