James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Ηλεκτρικά πατίνια: X3 πιο επικίνδυνα από την οδήγηση μοτοσυκλέτας - Τι δείχνει νέα έρευνα

Δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των τραυματισμών των παιδιών που χρησιμοποιούν ηλεκτρικά πατίνια
scooter
Από τον

Παύλο Καρατζά

2/10/2026

Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 6 Αυγούστου στο περιοδικό Scientific Reports δείχνει ότι οι χρήστες ηλεκτρικών σκούτερ που νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία στην Αγγλία και την Ουαλία υπέστησαν τραυματική εγκεφαλική βλάβη σε ποσοστό τρεις φορές υψηλότερο από αυτό των μοτοσυκλετιστών και 74% περισσότερο σε σχέση με τους ποδηλάτες.

Η μελέτη συνέδεσε το Εθνικό Μητρώο Σοβαρών Τραυματισμών της Αγγλίας και της Ουαλίας (μεταξύ 2020 και 2022) με δεδομένα διαδρομών και συμβάντων από την εταιρεία ενοικίασης Voi σε 18 πόλεις (μεταξύ 2020 και 2024), καλύπτοντας πάνω από 33 εκατομμύρια διαδρομές και 77,8 εκατ. χιλιόμετρα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τα αγγειακά τραύματα ήταν πάνω από τρεις φορές πιο συχνά στους οδηγούς ηλεκτρικών πατινιών σε σύγκριση με τους μοτοσυκλετιστές, ενώ οι κακώσεις εσωτερικών οργάνων ήταν 46% πιο συχνές. Αντίθετα οδηγοί ηλεκτρικών σκούτερ παρουσίαζαν χαμηλότερο κίνδυνο καταγμάτων σε σχέση με τις δύο ομάδες σύγκρισης.

Οι τραυματισμοί που επέφεραν εγκεφαλικές κακώσεις αντιπροσώπευαν πάνω από το ένα τρίτο των τραυματισμών ενηλίκων που σχετίζονταν με ηλεκτρικά πατίνια. Σε αυτό συνέβαλε η χρήση κράνους που είναι μια άγνωστη πράξη μεταξύ των χρηστών πατινιών: μόλις το 6% των νοσηλευόμενων οδηγών ηλεκτρικών πατινιών φορούσε κράνος, έναντι 76% των μοτοσυκλετιστών και 45% των ποδηλατών, ενώ τα παιδιά αποτελούσαν ένα δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό των τραυματισμών με ηλεκτρικά σκούτερ σε σύγκριση με τα άλλα μέσα μεταφοράς.

Μάλιστα τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν την ώρα που αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε αυστηροποίηση των κανόνων για τα ηλεκτρικά σκούτερ. Ήδη στη χώρα μας ψηφίστηκε νόμος που απαγορεύει τη χρήση πατινιών από άτομα κάτω των 17 ετών. Επιπλέον όλα τα ηλεκτρικά πατίνια πρέπει πλέον να καλύπτονται από ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Ο νέος νόμος της Ιρλανδίας για κράνος και ενδυμασία υψηλής ορατότητας τέθηκε σε ισχύ στις 4 Σεπτεμβρίου, ενώ η προγραμματισμένη απαγόρευση χρήσης από άτομα κάτω των 18 ετών αναμένεται να τεθεί σε ισχύ έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Παράλληλα κι άλλες χώρες όπως το Βέλγιο και η Ιταλία παίρνουν μέτρα αυστηροποίησης σχετικά με τη χρήση των πατινιών.

Το ETSC (European Transport Safety Council) συνεχίζει να υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να εκδώσει κατευθυντήριες οδηγίες για τα ηλεκτρικά πατίνια, η οποία θα φέρει ένα ενιαίο πλαίσιο χρήσης ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ.