James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Πολιτική κρίση στην Τσεχία με αφορμή ταξίδι με μοτοσυκλέτες! Στόχος ο Αρχηγός του Κράτους Petr Pavel!

Ταξίδεψε με μικρή συνοδεία
Πολιτική κρίση στην Τσεχία με αφορμή ταξίδι με μοτοσυκλέτες! Στόχος ο Αρχηγός του Κράτους Petr Pavel!
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

3/2/2026

Ο Αρχηγός του Κράτους στην Τσεχία, ο Petr Pavel, δέχθηκε επιθετική κριτική για ταξίδι με μοτοσυκλέτες, αρχικά γιατί έκανε διακοπές και έπειτα με την κατηγορία πως έμεινε σε πολυτελές ξενοδοχείο που ανήκει σε Ουκρανό ολιγάρχη. Ο Pavel ανάρτησε φωτογραφίες από έναν τυπικό ξενώνα αρνούμενος πως έμεινε στο μέρος που του καταλογίζουν, ενώ υπερασπίστηκε του δικαιώματός του στον ελεύθερο χρόνο και στην οδήγηση μοτοσυκλέτας - λέγοντας συγκεκριμένα πως δεν θέλει να σταματήσει να οδηγεί, ενώ βάζοντας το κράνος μπορεί να αναμειχθεί με τους υπόλοιπους οδηγούς στον δρόμο σε αντιδιαστολή με το πίσω κάθισμα μίας λιμουζίνας.

Στην Τσεχία ο Πρόεδρος έχει μεγαλύτερη πολιτική ισχύ από αυτό που ισχύει εδώ στην Ελλάδα που ο ρόλος του έχει γίνει ολότελα συμβολικός και εθιμοτυπικός. Μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα σε εμάς και τους Τσέχους είναι πως εκεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται από τον λαό ενώ έχει νομοθετική εξουσία. Έχει διατηρηθεί εκεί το δικαίωμα αναβλητικής αρνησικυρίας, το βέτο δηλαδή απέναντι σε έναν νόμο της Κυβέρνησης και μπορεί η κυβέρνηση να το παρακάμψει μονάχα όταν έχει απόλυτη πλειοψηφία. Αν όλοι οι βουλευτές υπογράψουν τότε το βέτο του Προέδρου της Δημοκρατίας στην Τσεχία δεν ισχύει. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει αυτό το δικαίωμα, όπως επίσης δεν επιλέγει την ηγεσία της Δικαιοσύνης, απλά εκδίδει το σχετικό προεδρικό διάταγμα σε αντίθεση με την Τσεχία που ο Πρόεδρος διορίζει τους αξιωματούχους.

Εκεί οφείλεται και η πολιτική κρίση που περνά η χώρα αυτή την στιγμή καθώς ο Pavel ήρθε σε κόντρα με τον Πρόεδρο του κυβερνώντος κόμματος καθώς αρνείται να διορίσει υπουργό, έναν συγκεκριμένο πολιτικό που παλαιότερα είχε κάνει αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα που ο τσέχικος Τύπος έχει χαρακτηρίσει ρατσιστικές, ενώ ο Pavel είχε τονίσει από τότε πως οι δηλώσεις αυτές μπορούν να γίνουν ανεκτές από έναν βουλευτή αλλά ο ίδιος δεν θα τον αφήσει ποτέ να γίνει υπουργός. Η διαμάχη των δύο πλευρών γιγαντώθηκε από την απόφαση του Pavel να κοινοποιήσει μηνύματα που έλαβε ως απόδειξη πίεσης υπέρ της υπουργοποίησης του βουλευτή. Στην Ελλάδα τον Pavel, ενδεχομένως να τον θυμάται το κοινό από την θητεία του ως επικεφαλής του NATO μεταξύ 2015 – 2018.

Πολιτική κρίση στην Τσεχία με αφορμή ταξίδι με μοτοσυκλέτες! Στόχος ο Αρχηγός του Κράτους Petr Pavel!
Ο ξενώνας που κοιμήθηκαν κάθε άλλο παρά πολυτελές resort ήταν, σύμφωνα με τον Pavel

Το ταξίδι με μοτοσυκλέτες, σύμφωνα με τον φίλο του MOTO, τηλεοπτικό παρουσιαστή στην Τσεχία, Honza Altner, που τυγχάνει να είναι και προσωπικός φίλος του Pavel και ταξίδεψε μαζί του στο επίμαχο ταξίδι, ήταν προγραμματισμένο εδώ και πολύ καιρό, πριν ξεσπάσει πολιτική κρίση. Δεν έμειναν σε πολυτελές resort όπως τους κατηγορεί ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος αλλά σε ξενώνες και δεν έκαναν τίποτα περισσότερο από εκείνο που κάνει μία παρέα μοτοσυκλετιστών, ενώ όπως είπε δεν υπήρχε παρά υποτυπώδη συνοδεία ασφαλείας, δεν έκλεισαν δρόμοι για την μετακίνησή τους, δεν εκκενώθηκαν ξενοδοχεία κτλ, αλλά περιγράφει την εμπειρία του ως κάτι εξαιρετικά απλό σε διοργάνωση και σε απόλυτα φιλικό κλίμα με επίκεντρο την μοτοσυκλέτα.

Πολιτική κρίση στην Τσεχία με αφορμή ταξίδι με μοτοσυκλέτες! Στόχος ο Αρχηγός του Κράτους Petr Pavel!
Οι Τσέχοι έχουν Αρχηγό Κράτους που λατρεύει τις μοτοσυκλέτες

Τις ημέρες του ταξιδιού ο Πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος διοργάνωσε συγκέντρωση κατά του Pavel ενώ αντίστοιχα διοργανώθηκε και συγκέντρωση για την στήριξη του Προέδρου στην επιστροφή του ταξιδιού, την Κυριακή που μας πέρασε, από όπου και το video που ακολουθεί. Σε κάθε περίπτωση ξινή τους βγήκε η βόλτα στην τσέχικη εξοχή το Σαββατοκύριακο.