James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Πέθανε ο Paul Sample, δημιουργός του θρυλικού κόμικ μοτοσυκλέτας Ogri

Το κόμικ δημοσιευόταν για 35 χρόνια σε βρετανικά περιοδικά μοτοσυκλέτας
Paul Sample - Ο δημιουργός του θρυλικού Ogri
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

3/2/2026

Ο Paul Sample υπήρξε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους Βρετανούς σκιτσογράφους, με το πιο γνωστό έργο του να είναι σίγουρα ο Ogri, ένας ιδιόρρυθμος και σκληροτράχηλος αναβάτης μοτοσυκλέτας με κράνος με φτερά στο στιλ του Θωρ της Marvel. Κατά τη διάρκεια της ζωής του Sample, ο Ogri γνώρισε μεγάλες δόξες στα περιοδικά Bike, Back Street Heroes, όπου δημοσιευόταν για περισσότερες από 3 δεκαετίες.

Πέρα από το Ogri, ο Sample ήταν γνωστός και για τη δημιουργία εξώφυλλων σε βιβλία, αφίσες για το BBC Radio Two και για διαφημιστικές καμπάνιες που σχεδίασε για τα βρετανικά ταχυδρομεία, τη Ford, την Dunlop και την British Airways.

Ο Sample γεννήθηκε στο Leeds του Yorkshire στις 19 Φεβρουαρίου 1947. Σπούδασε στο Bradford College of Art και στη συνέχεια στο Central School of Art and Design στο Λονδίνο, όπου ειδικεύτηκε στις γραφικές τέχνες. Ως φοιτητής άρχισε να συνεργάζεται με μεγάλες εφημερίδες όπως οι The Times, The Sunday Times, Daily Telegraph και Today -για την τελευταία δημιούργησε το κόμικ “The Zodiac Files”. Η πρώτη του επαγγελματική δουλειά ήταν το 1968 για το Management Today, με αμοιβή 45 λίρες. Ακολούθησαν συνεργασίες με τα Melody Maker, Rockstar, Men Only και Skateboard.

Ogri

Το 1967, επηρεασμένος από τα κόμικς της Marvel, δημιούργησε τον Ogri, ο οποίος δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Bike magazine. “Το πρώτο strip βασίστηκε στην εμπειρία μου να οδηγών στον αυτοκινητόδρομο M1 με 90 μίλια την ώρα πάνω σε μια Rocket Goldstar και να αναρωτιέμαι τι ήταν αυτός ο θόρυβος”, είχε πει ο ίδιος. “Οι περισσότεροι νομίζουν ότι ο Ogri αφορά τις μοτοσυκλέτες, αλλά στην πραγματικότητα αφορά τη ζωή γενικότερα. Οι ιστορίες προκύπτουν από όσα βλέπω στον δρόμο, στις παμπ ή στις ειδήσεις.” Ο Sample σχεδίαζε αρχικά τον Ogri με μαύρο μελάνι, ενώ από το 1997 προσθέτει χρώμα, με ύφος που θυμίζει εκείνο του Robert Crumb. 

Ogri

Ο Ogri παρέμεινε στο περιοδικό Bike για 35 χρόνια, μέχρι τον Ιανουάριο του 2009, οπότε και μεταφέρθηκε στο Back Street Heroes (BSH), περιοδικό custom μοτοσυκλετών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο κυκλοφόρησαν 4 τόμοι με τα σκίτσα του Ogri, ενώ ο ίδιος δημιούργησε και πλήθος προϊόντων με θέμα τον Ogri -μπλουζάκια, κούπες, αφίσες, κάρτες και κονκάρδες. Φαν του Ogri είναι και ο γνωστός ηθοποιός Ewan McGregor που φορά τακτικά μπουφάν που κοσμεί τον ήρωα του κόμικ.

Ogri

Ο Ogri παρουσιάζεται ως ένας σκληροτράχηλος αναβάτης με δερμάτινο μπουφάν και κράνος διακοσμημένο με φτερά, όπως ο Θωρ. Η λεπτομέρεια που δίνει ο Sample στο κόμικ του είναι τεράστια, και κάθε σελίδα χρειαζόταν δουλειά μιας εβδομάδας μέχρι να ολοκληρωθεί.

Ogri

Μπορεί τώρα ο Ogri να μοιάζει με γορίλα, όμως κατά βάθος είναι καλοκάγαθος, αρκεί να μην τον πειράξεις. Στην πρώτη περίοδο του κόμικ (1972–1983) ο Ogri οδηγούσε την Armageddon, μια 1000cc Norvin (κινητήρας Vincent και πλαίσιο Norton) που μοιάζει με custom κατασκευή. Κατά καιρούς δοκίμαζε και άλλες μοτοσυκλέτες, όπως όταν έβαλε τον κινητήρα ενός δίχρονου Kawasaki H2 Mach IV 750cc… σε σκούτερ. Πάντα όμως επέστρεφε στην Armageddon.

Ogri

Ο Ogri ενσαρκώνει την πίστη του Sample ότι ο αναβάτης κάνει τη διαφορά, και όχι η μοτοσυκλέτα, και μπορεί να αφήσει πίσω του οποιονδήποτε, ότι κι αν καβαλά εκείνος. Ο Ogri είναι δεινός μάστορας, δημιουργώντας επικές ιστορίες στις μηχανολογικές του αναζητήσεις, μαστορεύοντας, διαλύοντας και βελτιώνοντας τα πάντα. Στις περιπέτειες του έχει δίπλα του τον κολλητό του τον Malcolm, με χαρακτήρα διαμετρικά αντίθετο του Ogri (αδέξιος, ανίκανος στην οδήγηση, προσφέροντας βάση για πολλά ευτράπελα), την σέξι Mitzi που οδηγεί το ίδιο καλά με τον Ogri ενώ εμφανίζεται ντυμένη σέξι με PVC κορμάκια, ζαρτιέρες, ψηλές κάλτσες και γόβες, και με τον σκύλο “μανιβέλα” (Kickstart).

Ogri

Οι ιστορίες του Ogri είναι ξεκαρδιστικές, με τον Sample να έχει εξαντλήσει κατά τη διάρκεια των 35 ετών του κόμικ οτιδήποτε μπορεί να απασχολήσει έναν αναβάτη μοτοσυκλέτας, και όχι μόνο.

Ο Paul Sample έφυγε από τη ζωή στις 27 Ιανουαρίου 2026, σε ηλικία 78 ετών, αφήνοντας πίσω του μεγάλο έργο, με το Ogri να είναι ένα από τα πιο γνωστά -και σίγουρα το πιο παραγωγικό- κόμικ στην ιστορία της μοτοσυκλέτας.

Ετικέτες