James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

EnduroGP Ουαλίας: Wildcard συμμετοχή για τον Jonny Walker

Ο Βρετανός επιστρέφει στον τελευταίο γύρο του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος με Triumph TF 450-E
EnduroGP Wales
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

28/7/2026

Ο Jonny Walker θα συμμετάσχει ως wildcard στο EnduroGP Ουαλίας (7-9 Αυγούστου), οδηγώντας την Triumph TF 450-E στην κατηγορία Enduro2. Ο Βρετανός θα ενισχύσει για μία μόνο εμφάνιση την εργοστασιακή ομάδα της Triumph στον τελευταίο γύρο της σεζόν, ο οποίος διεξάγεται στην έδρα της βρετανικής εταιρείας, στο Rhayader.

Ο Βρετανός προέρχεται από μία επιτυχημένη χρονιά στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα SuperEnduro, όπου τερμάτισε δεύτερος στο πρωτάθλημα πίσω από τον συμπατριώτη του Billy Bolt, ενώ αυτές τις ημέρες συμμετέχει και στο Red Bull Romaniacs με την Triumph Tiger 900 Rally Pro. Παράλληλα, έχει λάβει μέρος σε αρκετούς αγώνες sprint enduro στην Ουαλία, χρησιμοποιώντας τους ως προετοιμασία για την επιστροφή του στους κλασικούς αγώνες enduro με ειδικές διαδρομές και timecard.

Wales EnduroGP

Πριν αφοσιωθεί στο Hard Enduro, ο Walker ήταν σταθερός πρωταγωνιστής στα βρετανικά και ευρωπαϊκά πρωταθλήματα Enduro, ενώ το 2011 εκπροσώπησε τη Μεγάλη Βρετανία στο International Six Days Enduro (ISDE) ως μέλος της Junior Trophy Team.

EnduroGP Wales

Η εμπειρία του από το SuperEnduro αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό πλεονέκτημα στη Super Test της Παρασκευής, πριν ακολουθήσουν δύο απαιτητικές ημέρες αγώνα στα βουνά της Ουαλίας.

EnduroGP Wales

Ο τελευταίος γύρος του EnduroGP 2026 θα πραγματοποιηθεί στο Rhayader από τις 7 έως τις 9 Αυγούστου, με την αρχή να γίνεται το απόγευμα της Παρασκευής με το Super Test και να ολοκληρώνεται μετά από δύο ημέρες αγωνιστικής δράσης.

Σε δηλώσεις του, ο Jonny Walker ανέφερε ότι ανυπομονεί να επιστρέψει στους αγώνες enduro που, όπως είπε, απολάμβανε ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια της καριέρας του. Τόνισε επίσης ότι αποτελεί ξεχωριστή εμπειρία να αγωνιστεί μπροστά στο βρετανικό κοινό με την εργοστασιακή ομάδα της Triumph και εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι το Super Test ταιριάζει στο οδηγικό του στυλ, δίνοντάς του την ευκαιρία για ένα δυνατό ξεκίνημα στο αγωνιστικό τριήμερο.

EnduroGP Wales

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής των παγκόσμιων αγωνιστικών προγραμμάτων της Triumph, Ian Kimber, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι ο τελικός του EnduroGP διεξάγεται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η συμμετοχή του Walker προσθέτει μία νέα διάσταση στην ομάδα, ενώ επισήμανε πως η εμφάνιση της εργοστασιακής TF 450-E στο EnduroGP αποτελεί ορόσημο για το πρόγραμμα της Triumph. Όπως ανέφερε, ο Walker έχει προετοιμαστεί μέσα από τοπικούς αγώνες και η ομάδα αναμένει να αξιοποιήσει την εμπειρία και την ταχύτητά του απέναντι στον ισχυρό ανταγωνισμό.

EnduroGP Wales