James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Andrea Iannone-WSBK: Η Dorna αφαίρεσε το όνομά της ομάδας του από τις συμμετοχές του 2026

Η CAINAM Racing υπήρχε μόνο στα χαρτιά! - Ο Ιταλός δεν είχε κάνει τίποτα για τη σύστασή της...
Andrea Iannone WorldSBK 2026
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

2/2/2026

Όλα δείχνουν ότι τελικά ο Andrea Iannone δεν θα λάβει μέρος στην ερχόμενη σεζόν του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Superbike με την Dorna να μην λαμβάνει επίσημη επιβεβαίωση για τη δημιουργία και τη δομή της ομάδας "Cainam Racing" και έτσι να προχωρά στην αφαίρεσή της από τη λίστα των συμμετοχών.

Η Dorna δεν πήρε τελικά επίσημη επιβεβαίωση για την ομάδα που δημιούργησε ο ίδιος ο Iannone για τη σεζόν του 2026, με την CAINAM Racing -το CAINAM είναι ανάποδα το παρατσούκλι "Maniac" του Ιταλού στα Αγγλικά- να μένει στα χαρτιά και μάλιστα μόνο ως όνομα, αφού δεν είχε γίνει καμία άλλη ενέργεια για τη σύστασή της, όπως το να βρεθούν μηχανικοί, τεχνικός διευθυντής αλλά και αγωνιστικές μοτοσυκλέτες για την ερχόμενη σεζόν.

Από την πλευρά του Iannone τηρείται σιγήν ιχθύος σχετικά με το θέμα. O 36χρονος δεν έχει αναφέρει τίποτα σχετικό για την φετινή αγωνιστική του παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εδώ και αρκετές εβδομάδες, στην επίσημη ιστοσελίδα του δεν υπάρχει καμία σχετική ενημέρωση, ενώ τα ιταλικά μέσα ασχολούνται περισσότερο με τον χωρισμό του με την τραγουδίστρια Elodie και καθόλου με τη διεθνή καριέρα του στους δύο τροχούς.

Andrea Iannone WorldSBK 2026

Έπειτα από δύο χρόνια με την ομάδα της GoEleven, στη σέλα μιας Ducati Panigale V4 R, ο Ιταλός είχε μεγάλα σχέδια για το 2026, σχέδια που τελικά δεν... συμμερίστηκε κανείς άλλος. Ο 36χρονος που τερμάτισε στην 9η θέση στο WSBK το 2025 -8ος το 2024 με μία νίκη- και φαίνεται ότι τα έπαιξε όλα για όλα για μία θέση σε εργοστασιακή ομάδα -συγκεκριμένα της Ducati-, όμως κανένας κατασκευαστής δεν τον ήθελε τελικά ως εργοστασιακό αναβάτη. 

Ο Iannone αγνόησε και την GoEleven -όπως και τις υπόλοιπες μη εργοστασιακές ομάδες- που τον στήριξε τα τελευταία δύο χρόνια, έπειτα δηλαδή από την επιστροφή του στην ενεργό δράση, μετά από τέσσερα χρόνια αποκλεισμού λόγω χρήσης απαγορευμένων ουσιών. Μάλιστα για τη μη ανανέωσή του με την GoEleven ακούγεται ότι φέρει πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης και ο ίδιος ο Ιταλός, ο οποίος γινόταν όλο και πιο φορτικός και απαιτητικός με την ομάδα, με αποτέλεσμα να φτάσουν οι μηχανικοί στα άκρα αλλά και ο ίδιος ο ιδιοκτήτης της ομάδας, Gianni Ramello.

Έτσι η καριέρα του Iannone, τουλάχιστον σε κορυφαίο, διεθνές επίπεδο, φαίνεται ότι λαμβάνει ένα άδοξο τέλος σε αυτό το σημείο.