James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Αυτοκινητόδρομος Ε65: Παραδίδονται στην κυκλοφορία τα τελευταία 46 χιλιόμετρα

Ο Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδος ολοκληρώνεται πλέον σε σύνολο 182 χιλιομέτρων
Ε65
Από τον

Παύλο Καρατζά

24/7/2026

Σήμερα, 24 Ιουλίου 2026, παραδίδονται στην κυκλοφορία και τα τελευταία 46 χιλιόμετρα σε σύνολο 182,1 χλμ., ενώ χτες πραγματοποιήθηκαν τα επίσημα εγκαίνια της ενιαίας λειτουργίας του.

Το έργο σίγουρα θα αναβαθμίσει τις μεταφορές και τις υποδομές της χώρας φέρνοντας πιο κοντά την Αθήνα με την Εγνατία Οδό, διαδρομή που μειώνεται πλέον στις 4 ώρες. Το προηγούμενο ορόσημο του Ε65 ήταν τον Απρίλιο του 2024 όταν τα τμήματα του αυτοκινητοδρόμου «Καρπενήσι – Ξυνιάδα» και «Τρίκαλα – Καλαμπάκα» είχαν δοθεί στην κυκλοφορία. Με τα έργα αυτά ο Ε65 απέκτησε για πρώτη φορά ενιαία μορφή για 136 συνεχή χιλιόμετρα.

Τα τελευταία 46 χιλιόμετρα δίνονται σήμερα στην κυκλοφορία και συνδέουν τον Ανισόπεδο Κόμβο (Α/Κ) Καλαμπάκας με τον Α/Κ Εγνατίας Οδού. Ουσιαστικά η βορειοδυτική Ελλάδα έρχεται πιο κοντά στη Θεσσαλία και την Κεντρική Ελλάδα.

E65

Στην ουσία πλέον ο Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδος (Ε65) συνδέει την Ανατολική με τη Δυτική Ελλάδα. Με την ολοκλήρωσή του αναμορφώνει τις οδικές μεταφορές προς τη Δυτική Θεσσαλία και τη Δυτική Μακεδονία, δίνοντας ώθηση στο εμπόριο, τον τουρισμό και την αγροτική παραγωγή.

Παράλληλα μειώνεται κατά περίπου 2 ώρες το συνολικό ταξίδι από το λιμάνι του Πειραιά προς τα δυτικά Βαλκάνια. Ενδεικτικά αξίζει να αναφέρουμε ότι με τον Ε65 το ταξίδι από τη Λαμία έως την Εγνατία Οδό θα διαρκεί μόλις 1 ώρα και 45 λεπτά, η απόσταση Αθήνα-Γρεβενά και Αθήνα-Μέτσοβο θα μειωθεί σε μόλις 4 ώρες και η μετάβαση στην Καστοριά και στην Κοζάνη θα είναι υπόθεση 4,5 ωρών.

E65

Ειδικότερα στο νέο τμήμα βρίσκεται ο σταθμός διοδίων της Οξύνειας. Με την προσθήκη του νέου σταθμού, ο Ε65 έχει συνολικά τέσσερις μετωπικούς σταθμούς διοδίων (Λιανοκλαδίου, Σοφάδων, Τρικάλων και Οξύνειας). Οι τιμές των διοδίων για τα αυτοκίνητα είναι αντιστοίχως 2,05€, 3,70€, 3,25€ και 4,5€. Το συνολικό κόστος διοδίων για τη διαδρομή από τη Λαμία έως την Εγνατία Οδό ανέρχεται στα 13,50 ευρώ, ενώ με επιστροφή το ποσό φτάσει τα 27 ευρώ!

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Ε65

- Το συνολικό του μήκος είναι 182,1 χιλιόμετρα

- Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε κοντά στα 1,4 δισ. ευρώ.

- 14 Ανισόπεδοι Κόμβοι & 2 Ημικόμβοι

- 5 δίδυμες σήραγγες

- 31 Γέφυρες, άνω των 50 μ

- 114 Άνω & Κάτω Διαβάσεις

- 8 αμφίπλευροι Χώροι Στάθμευσης & Ανάπαυσης (Χ.Σ.Α.) και 2 μονού κλάδου

- 4 Μετωπικοί Σταθμοί Διοδίων (ΜΣΔ) και 5 Πλευρικοί Σταθμοί Διοδίων (ΠΣΔ)

- 4 αμφίπλευροι Σταθμοί Εξυπηρέτησης Αυτοκινητιστών (Σ.Ε.Α.)

- 4 Κέντρα Ελέγχου & Συντήρησης (Κ.Ε.Σ.)

- 1 Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας

- 3 κτήρια Τροχαίας και 1 κτήριο Πυροσβεστικής