James Parker - Σκοτώθηκε σε τροχαίο δυστύχημα ο σχεδιαστής της ανάρτησης του Yamaha GTS1000

Αγωνιζόμενος, ανήσυχος και εφευρετικός μηχανικός
James Parker RADD
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

20/7/2023

Στις 11 Ιουλίου του 2023, σε ηλικία 76 ετών, απεβίωσε ο James Parker, 10 ημέρες αφότου τον είχε χτυπήσει αυτοκίνητο την ώρα που περπατούσε, κοντά στο σπίτι του στη Santa Fe. Ο Αμερικανός μηχανολόγος και σχεδιαστής ήταν γνωστός για το επαναστατικό μπροστινό σύστημα μοτοσυκλέτας RADD που βγήκε σε μαζική παραγωγή στη Yamaha GTS1000 το 1993.

Ο Parker μεγάλωσε στην Καλιφόρνια αλλά και στην Ινδία, ενώ σπούδασε Design στο Πανεπιστήμιο του Stanford. Στη δεκαετία του 1970 υπήρξε συνιδρυτής σε εταιρεία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στη Santa Fe, όμως η μεγάλη του αγάπη ήταν η μοτοσυκλέτα, όντας κι ο ίδιος φανατικός αναβάτης, αγωνιζόμενος και σχεδιαστής πρωτότυπων μηχανολογικών εφαρμογών.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ίδρυσε την εταιρεία Rationally Advanced Design Development (RADD), ήτοι Λογικά Προηγμένη Σχεδιαστική Εξέλιξη, με κύριο στόχο την εξέλιξη και την προώθηση ενός επαναστατικού μπροστινού συστήματος ανάρτησης και διεύθυνσης για μοτοσυκλέτα.

Elf-X

Κύρια έμπνευση του Parker στον σχεδιασμό του RADD -που διαχώριζε τα συστήματα ανάρτησης και διεύθυνσης μπροστά-, ήταν η πρωτότυπη Elf X του Γάλλου σχεδιαστή Andre de Cortanze. Ο Cortanze με το δικό του επαναστατικό σύστημα ανάρτησης-διεύθυνσης είχε δηλώσει πως είχε 4 στόχους: να χαμηλώσει το κέντρο βάρους, να προσδώσει φυσικά χαρακτηριστικά αντί-βύθισης (antidive) στο σύστημα, να μειώσει το βάρος και να την ενσωματώσει στο πλαίσιο. Οι δευτερεύοντες στόχοι ήταν η επίτευξη του ιδανικού 50/50 στην κατανομή βάρους μπροστά και πίσω, η μείωση της οπισθέλκουσας (Cx), και η ταχύτερη αλλαγή τροχών -κυρίως για αγωνιστική χρήση. Επιπλέον βελτιωμένη ήταν η ροή αέρα στο ψυγείο και ρυθμιζόμενη η γεωμετρία της ανάρτησης και του συστήματος διεύθυνσης.

RADD

Επιστρέφοντας στον Αμερικανό σχεδιαστή, ο Parker κατέθεσε τις πρώτες του πατέντες το 1983, και παρουσίασε το σύστημα RADD σε πρωτότυπη μορφή το 1984. Ο ίδιος ανέφερε ως πλεονεκτήματα του συστήματος του την βελτιωμένη ακαμψία απέναντι στο συμβατικό πιρούνι -που ενεργεί ως μοχλός στο πλαίσιο, πολλαπλασιάζοντας τα φορτία-, με το RADD να μην υποφέρει από παρόμοια συμπεριφορά, αφού ουσιαστικά αποτελεί τμήμα του πλαισίου.

James Parker RADD

Ο Parker ευτύχησε να δει το σύστημα RADD να περνά σε μαζική παραγωγή, μέσω της sport-touring μοτοσυκλέτας Yamaha GTS1000 που ξεκίνησε να πωλείται το 1993, φέροντας πλαίσιο που η Yamaha ονόμαζε Omega (Ωμέγα) λόγω του σχήματος του σε συνδυασμό με τα ψαλίδια εμπρός και πίσω. Η GTS1000 έφερε τετρακύλινδρο εν σειρά κινητήρα από FZR1000, με μειωμένη απόδοση 100 hp, ενώ διέθετε ηλεκτρονικό ψεκασμό και ABS.

Δυστυχώς, παρά τα εντυπωσιακά για την εποχή χαρακτηριστικά της, η GTS απέτυχε εμπορικά -κυρίως λόγω της πολύ υψηλής τιμής της-, και σταμάτησε να πωλείται στις Η.Π.Α. το 1994, ενώ παρέμεινε στην παραγωγή στον υπόλοιπο κόσμο μέχρι το 1999.

James Parker RADD

Θυμίζουμε πως πριν η Yamaha παρουσιάσει το GTS1000, είχε δείξει στο Tokyo Motor Show του 1989 την φουτουριστική πρωτότυπη μοτοσυκλέτα Morpho (και το 1991-1992 τη Morpho II), που χρησιμοποιούσε το RADD, και είχε ρυθμιζόμενο τιμόνι, ρυθμιζόμενα μαρσπιέ και ρυθμιζόμενη σέλα.

James Parker RADD

Το σύστημα RADD είχε ένα σημαντικό μειονέκτημα, καθώς το μονόμπρατσο ψαλίδι δεν επέτρεπε τη χρήση και δεύτερου δίσκου μπροστά, ενώ για να βοηθήσει την πέδηση σε κάποια από τα πρωτότυπα δίκυκλα του που φόρεσαν το σύστημα, ο Αμερικανός τοποθέτησε και δεύτερη δαγκάνα μπροστά. Μην ξεχνάμε άλλωστε πως το GTS1000 διέθετε εξαπίστονη δαγκάνα μπροστά για τον ίδιο σκοπό.

James Parker RADD

Η σχεδιαστική δουλειά του Parker δεν περιορίστηκε όμως στο RADD, έχοντας σχεδιάσει κι ένα εναλλακτικό σύστημα οπίσθιας ανάρτησης, διαφορετικό από το paralever της BMW, ένα σύστημα κίνησης μοτοσυκλέτας και στους δυο τροχούς, ημί-ενεργητικές αναρτήσεις, και το πλαίσιο της ηλεκτρικής Mission R που κυριάρχησε στο Πρωτάθλημα TTXGP/FIM του 2011, μεταξύ άλλων.

James Parker RADD

Πολλές από τις πρωτότυπες μοτοσυκλέτες του Parker βρίσκονται ως εκθέματα στο Advanced Design Center του Barber Vintage Motorsports Museum στο Birmingham της Alabama

Ετικέτες

Honda: Το 1ο ποδήλατο της για το κοινό, το 2027 στην Ευρώπη - Ηλεκτρικό moutain bike (Video)

Παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Sea Otter Europe 2026 -Το "είδαμε" πέρσι στο Japan Mobility Show
Honda ηλεκτρικό Mountain Bike - 1ο ευρείας παραγωγής στην ιστορία της
Από τον

Θοδωρή Ξύδη

30/9/2026

Η Honda ετοιμάζεται για το πρώτο ποδήλατο ευρείας παραγωγής στην ιστορία της με το πρωτότυπο e-MTB να κάνει την εμφάνισή του στην Ευρώπη στην ισπανική Sea Otter Europe 2026, στη Χιρόνα, στην Ισπανία.

Σε αντίθεση με αυτά που μπορεί να έχετε ήδη διαβάσει σε πολλές ελληνικές ενημερωτικές ιστοσελίδες - κάποιες από τις οποίες δεν έχουν καμία επαφή με τους δύο τροχούς και ίσως δικαιολογούνται, ενώ κάποιες άλλες ασχολούνται μόνο με αυτούς και δεν δικαιολογούνται - το Honda e-MTB Prototype δεν αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά στην Sea Otter Europe 2026, καθώς η Honda έδειξε την πρώτη του έκδοση περίπου έναν χρόνο πριν στο Japan Mobility Show -πρώην Tokyo Motor Show- (δείτε εδώ) κάνοντας από τότε γνωστές τις προθέσεις της να το φέρει όχι μόνο στην παραγωγή αλλά και στην Ευρώπη και σε αρκετές ακόμη αγορές εκτός αυτής.

1ο ηλεκτρικό ποδήλατο από τη Honda

Μάλιστα, για την προώθηση του πρώτου ποδηλάτου στην ιστορία της ιαπωνικής εταιρείας που θα μπει στην παραγωγή (έχει φτιάξει και ένα αγωνιστικό που ήταν επίσης στη Χιρόνα με το οποίο έτρεχε στο Παγκόσμιο Κύπελλο Down Hill πριν από 20 χρόνια), η Honda όχι μόνο επέλεξε ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά Φεστιβάλ-Εκθέσεις που είναι αφιερωμένο στο ποδήλατο, αλλά και τον φοβερό και τρομερό Toni Bou, με τον οποίο έκανε και ένα μικρό σποτάκι που μπορείτε να δείτε παρακάτω.

Η Honda μπαίνει λοιπόν επίσημα στα ποδήλατα για πρώτη φορά και συγκεκριμένα στα ηλεκτρικά mountain bikes, κρατώντας προς το παρόν κλειστά τα χαρτιά της αναφορικά με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που θα έχει το μοντέλο της, όπως και για το ακριβές χρονοδιάγραμμα της διαθεσιμότητάς του, αλλά και την τιμή του. Aναμένεται βέβαια υψηλή, αν κρίνουμε και από το κόστος που έχει ένα "σοβαρό" ηλεκτρικό MTB με αναρτήσεις και στα δύο άκρα.

Πρώτο ηλεκτρικό ποδήλατο Honda

Το ποδήλατο μάλιστα που έδειξε στη Χιρόνα η Honda μαζί με άλλα ηλεκτρικά δίτροχά της, είναι ένα δεύτερο πρωτότυπο και όχι εκείνο του Japan Mobility Show, το οποίο "αντλεί έμπνευση" από το πρώτο. Λογικά, από τις μεγαλύτερες αλλαγές πρέπει να είναι εκείνη στο πλαίσιο που θα έχει ανταλλάξει το αλουμίνιο με το carbon ως υλικό κατασκευής του. Με λίγα λόγια η Honda έχει ήδη προχωρήσει πολύ με την εξέλιξή του και εμείς εντοπίζουμε μικρές αλλά ορατές αλλαγές στο πλαίσιο, στο ψαλίδι και τα περιφερειακά του, ενώ δεν αποκλείεται το e-MTB που θα φτάσει τελικά στην παραγωγή να έχει και αυτό διαφορές από το πρωτότυπο της Χιρόνα.

Μέχρι να μάθουμε περισσότερα για το πρώτο ποδήλατο ευρείας παραγωγής της Honda ας δούμε το σποτάκι της Honda με τον θρύλο του Trial στη σέλα του.