Malcolm Smith - Απεβίωσε στα 83 του ο “διασημότερος μοτοσυκλετιστής των ΗΠΑ”
Συμπρωταγωνιστής του Steve McQueen στο ντοκιμαντέρ "On Any Sunday"
Από τον
Θοδωρή Ξύδη
29/11/2024
Μια εξέχουσα προσωπικότητα των δύο τροχών, ειδικά στην άλλη μεριά του Ατλαντικού, ο Malcolm Smith άφησε ποικιλοτρόπως το σημάδι του στον κόσμο της μοτοσυκλέτας.
Επιτυχημένος αγωνιζόμενος, ιδιοκτήτης συνεργείου και έκθεσης μοτοσυκλέτας, έμπορος ανταλλακτικών, χορηγός, φιλάνθρωπος, ηθοποιός και πολλά ακόμη, ο Malcolm Smith ήταν πάνω από όλα ένας χαμογελαστός άνθρωπος που χαιρόταν κάθε λεπτό της ζωής του και ήθελε να προσφέρει, σύμφωνα με τα όσα λένε εκείνοι που τον γνώριζαν και αυτό είναι που κάνει την "προσφορά" του στον κόσμο της μοτοσυκλέτας ακόμη πιο σημαντική.
Ο "πιο αγαπημένος μοτοσυκλειστής της Αμερικής" απεβίωσε στα 83 του χρόνια χτυπημένος από Parkinson, τη νόσο που προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τις τελευταίες δύο δεκαετίες της ζωής του.
Για τα κατορθώματά του στους αγώνες ο Smith έχει μπει στo ΑΜΑ Motorcycle Hall of Fame, στο Off-Road Motorsports Hall of Fame και στο Motorsports Hall of Fame America, ενώ έχει κερδίσει το βραβείο επιτευγμάτων "Spirit of the Entrepreneur".
Ο Καναδοαμερικανός γεννήθηκε στις 9 Μαρτίου του 1941 και από μικρή ηλικία τον κέντριζε ο μηχανοκίνητος αθλητισμός και ιδιαίτερα οι δύο τροχοί. Σε ηλικία 14 ετών, το 1956, ο Smith έκανε την είσοδό του στα αγωνιστικά δρώμενα στις ΗΠΑ με μια δικύλινδrη 500άρα Matchless.
Steve McQueen στα αριστερά, Mert Lawwill στο κέντρο και ο Smith στα δεξιά
Μετά από 10 χρόνια ήρθαν και οι πρώτες σημαντικές διακρίσεις, όπου από το 1966 και μέχρι το 1976 ο Smith κατέκτησε 8 χρυσά μετάλλια στο International Six Days Enduro, ενώ κέρδισε 3 φορές με αυτοκίνητο και 2 φορές με μοτοσυκλέτα τον αγώνα Baja 1000.
Η επιτυχημένη πορεία του Smith συνέχισε και στον αγώνα Baja 500, τον οποία κέρδισε μία φορά με μοτοσυκλέτα και τρεις με αυτοκίνητο.
Οι νίκες για τον Καναδοαμερικανό δεν σταμάτησαν εκεί αφού κέρδισε και τον αγώνα Mint 400 στη Νεβάδα το 1970 και το ράλι Roof of Africa το 1975. Τερμάτισε τέταρτος στο Paris-Dakar με αυτοκίνητο το 1988, ενώ έχει κερδίσει το Atlas Rallye στο Μαρόκο το 1987.
Εκτός από τους αγώνες ο Smith ασχολήθηκε και με τις επιχειρήσεις και σε ηλικία μόλις 20 ετών το 1961 διατέλεσε διευθυντής service στην Αντιπροσωπεία K&N Motorcycles στο Riverside, την οποία και αγόρασε μετά από 6 χρόνια.
Το 1967, ίδρυσε την Malcolm Smith Motorsports, ενώ το 1972 ήρθε η ίδρυση της Malcolm Smith Racing Products (MSR), η οποία δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή εξοπλισμού αναβατών και διάφορων ανταλλακτικών και αξεσουάρ.
Από τις αρχές της δεκαετίας '80, ο Malcolm άρχισε να ασχολείται περισσότερο με την εταιρεία του και δεν έπαιρνε πλέον τόσο συχνά μέρος σε αγώνες.
Ο Malcolm Smith παντρεύτηκε το 1983 με την συνεργάτιδα του Joyce, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά, τους Alexander, Ashley, Louise και Joel. Το 2009, η αντιπροσωπεία του βραβεύτηκε από το περιοδικό Dealernews ως η κορυφαία στην Αμερική. To 2014 ο Smith και η γυναίκα του αποφασίσανε να βγούνε στη σύνταξη, δίνοντας τα ηνία στα παιδιά τους.
Ο Smith είχε και φιλανθρωπικό έργο ιδρύοντας το 1998 το Malcom Smith Motosports Foundation, έναν οργανισμό βασισμένο στην αγωνιστική κοινότητα με στόχο να προσφέρει βοήθεια στο παιδικό χωριό El Oasis της Baja, τoν τόπο με τον οποίο σύνδεσε το όνομά του μέσω των αγωνιστικών του επιτυχιών.
Αυτό που έκανε τον Smith γνωστό έξω από τον κόσμο της μοτοσυκλέτας ήταν η συμμετοχή του στο ντοκιμαντέρ του 1971 "On Any Sunday" του Bruce Brown, στο πλευρό του αστέρα της μεγάλης οθόνης Steve McQueen και του Αμερικανού πρωταθλητή flat track Mert Lawwill. Το ντοκιμαντέρ πήρε και το Όσκαρ στην κατηγορία του το 1972, ενώ αυτή δεν ήταν η μοναδική εμφάνιση του Smith στη μεγάλη οθόνη με μετέπειτα συμμετοχές σε ταινίες αλλά και ντοκιμαντέρ, μεταξύ των οποίων το "Dirt" (1979) και το "On Any Sunday II" (1981).
Πηγή έμπνευσης για χιλιάδες μοτοσυκλετιστές και αγωνιζόμενους ως προς τον τρόπο ζωής του, ο Smith πέθανε στο σπίτι του στο Riverside της Καλιφόρνια, στις 26 Νοεμβρίου, περιτριγυρισμένος από την ευρύτερη οικογένεια του (όπως ήλπιζε ότι θα γίνει όταν έφτανε εκείνη η ώρα), η οποία ζήτησε αντί για λουλούδια να γίνουν δωρεές στο ίδρυμα του Καναδοαμερικανού.
Άνοιξε τις πύλες το νέο σπίτι της MOTO GUZZI: Υπερσύγχρονο εργοστάσιο-Ζωντανό μουσείο και πολυχώρος όλα σε ένα!
Κανείς άλλος μεγάλος κατασκευαστής δεν έχει κάτι αντίστοιχο!
Από τον
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
3/9/2026
Όταν ανακοινώθηκε το μεγαλόπνοο σχέδιο της MOTO GUZZI και είδαμε τα αρχιτεκτονικά σχέδια, φάνταζε δύσκολο όχι μόνο να τελειώσει το έργο αυτό στην ώρα του, αλλά ακόμη και να ξεκινήσει να χτίζεται.
Διότι η Piaggio δεν είχε απλά αποφασίσει να εκσυγχρονίσει το εργοστάσιο της MOTO GUZZI σε μία εποχή που τα εργοστάσια μετακομίζουν εκτός Ευρώπης, αλλά να το αναγάγει σε σημείο προορισμού, δημιουργώντας ένα πραγματικό στολίδι. Στο τέλος δεν έφτιαξε ένα νέο εργοστάσιο, ούτε ένα νέο μουσείο:
Έκανε ένα ζωντανό μουσείο που παράγει νέες μοτοσυκλέτες και μπορείς να το επισκεφτείς για να γνωρίσεις το παρελθόν και να δεις το μέλλον.
Έδωσε την φροντίδα που θα έδινε κανείς στο σπίτι του και αυτό ακριβώς είναι το Mandello del Lario. Είναι το σπίτι της MOTO GUZZI και αποτελεί τον ισχυρότερο δεσμό που θα μπορούσε να μπει για το γεγονός πως ήταν και θα είναι πάντα MADE IN ITALY.
Η αυλή είναι σημαντικό τμήμα στη λειτουργία του πολυχώρου!
Για πρώτη φορά ανοίγει τις πύλες του για να το επισκεφτούμε, οπότε τις επόμενες ημέρες θα έχετε πρωτότυπο φωτογραφικό υλικό και έπειτα την δική μας οπτική στις γραμμές παραγωγής.
Το νέο σπίτι της MOTO GUZZI βρίσκεται στο ιερό της έδαφος, εκεί από όπου ξεκίνησε πριν από 105 χρόνια και ενσωματώνει πολλά από τα αρχικά κτήρια. Παράλληλα είναι ένας πολυχώρος που αξιοποιεί την ιστορία της μάρκας και του συγκεκριμένου σημείου χωρίς να γίνεται τροχοπέδη στον βασικότερο λόγο του εκσυγχρονισμού: Την κατασκευή νέων μοτοσυκλετών.
Υπό αυτή την έννοια το εργοστάσιο της MOTO GUZZI είναι μοναδικό στον κόσμο της μοτοσυκλέτας χωρίς να υπάρχει αντίστοιχο παράδειγμα. Στρυμωγμένο ανάμεσα σε βουνά και λίμνες και περιστοιχισμένο από προστατευόμενα ως προς τις αλλαγές σε κάτοψη κτήρια, ολόκληρο μέσα σε μία ιστορική περιοχή, έχει στόχο να αναγάγει τις επισκέψεις σε μία κανονική επιχειρηματική κίνηση, ανάγοντας το MADE IN ITALY σε τουριστικό προορισμό, κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ από κανέναν.
Από το 1921 στο ίδιο σημείο της Via Parodi
Μεγάλη ήταν η προσπάθεια να μείνει ίδια ακόμη και η κεντρική πόρτα που σε βαθύ κόκκινο χρώμα υποδέχεται τους εργαζόμενους στην γραμμή παραγωγής από το 1921. Πώς να αφαιρέσεις ένα τέτοιο κομμάτι που είναι το σημείο αναφοράς της Via Parodi;
Ο Αμερικανός αρχιτέκτονας Greg Lynn που ανέλαβε τον σχεδιασμό, βραβευμένος με το Χρυσό Λιοντάρι της Αρχιτεκτονικής Biennale Βενετίας, αισθάνεται ιδιαίτερο βάρος απέναντι στην διατήρηση ιστορικών σημείων, καθώς όπως έχει πει παλαιότερα, ως Αμερικανός το ιστορικό βάθος είναι από τα πιο σπάνια στοιχεία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό!
Πίσω από την κόκκινη βαριά μεταλλική πόρτα όπου κάθε Guzzisti θέλει να έχει μία φωτογραφία κάποια στιγμή στη ζωή του, τα τελευταία πέντε χρόνια με σταθερά βήματα προχωρούσε η πλήρης μεταμόρφωση και ταυτόχρονα η δημιουργία ενός ολοκαίνουριου εργοστασίου, ο μόνος τρόπος να προσβλέπει η μάρκα στα επόμενα χρόνια. Το έξτρα είναι πως έκαναν όλα τα παραπάνω και δεν σταμάτησαν μόνο σε αυτό που χρειαζόταν να γίνει για να συνεχίσουν!
εντός βρίσκεται μία από τις πλέον σύγχρονες γραμμές παραγωγής!
Τα νέα κτήρια καλύπτουν 5.500 τετραγωνικά μέτρα ανεβάζοντας την συνολική κτηριακή κάλυψη στα 38.000 τετραγωνικά μέτρα, από τα οποία μόλις τα 380 τετραγωνικά πήγαν σε γραφεία.
Εξωτερικά η μεταμόρφωση είναι έκδηλη και μιλά από μόνη της. Εσωτερικά όμως έχουμε την τελευταία λέξη στην αυτοματοποίηση με αυτόνομες ρομποτικές πλατφόρμες να τροφοδοτούν την γραμμή παραγωγής.
Στην έξοδο της γραμμής παραγωγής των κινητήρων, τα ρομπότ αναλαμβάνουν την μεταφορά στην συναρμολόγηση των μοτοσυκλετών, όπως αντίστοιχα συμβαίνει με τις μοτοσυκλέτες μόλις ολοκληρωθεί το κάθε μοντέλο
Το εντυπωσιακό εδώ είναι πως η σχεδίαση αυτής της πολύπλοκης γραμμής παραγωγής δεν έχει γίνει από κάποιο εξωτερικό συνεργάτη, όπως για παράδειγμα έκανε η Ducati με την Porsche να αναλαμβάνει να σχεδιάσει τον δικό τους εκσυγχρονισμό.
η επίσκεψή μας τις επόμενες ημέρες θα φέρει και την άμεση σύγκριση με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους, Ιάπωνες και όχι μόνο!
Η Piaggio έχει το δικό της τμήμα, που ονομάζει PFF (Piaggio Fast Forward) που αξιοποίησε ρομποτικές μηχανές φτιαγμένες στην Βοστόνη κάνοντας τις δικές της μετατροπές δημιουργώντας το ροπότ “kilo” για την ταχύτερη πλήρωση των γραμμών παραγωγής, την συλλογή και την διανομή.
Όλα αυτά θα τα δούμε από κοντά, κάνοντας την σύγκριση και με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές, Ιαπωνικές και πλέον και Κινέζικες μάρκες, όμως η Piaggio προεξοφλεί πως δεν υπάρχει αντίστοιχο σύνολο.
Σίγουρα δεν υπάρχουν πολλά παραδείγματα με τόσο έντονη και πλούσια ιστορία την οποία μπορεί κανείς να απολαύσει και να μελετήσει, σημαντικό πολύ το δεύτερο, στο νέο Μουσείο της MOTO Guzzi, μεσοτοιχία ακριβώς με το εκσυγχρονισμένο εργοστάσιο.
Είναι ένας χώρος 3.000 τετραγωνικών μέτρων όπου ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός θέλησε να αξιοποιήσει το φυσικό φως και τις σκιές των Άλπεων μέσα στην ημέρα, για να πλέξει αντίστοιχα την εικόνα των μοντέλων της Έκθεσης. Το σχέδιο, ως λειτουργικό στοιχείο, είναι άλλωστε ένα από τα χαρακτηριστικά της MOTO GUZZI, άρα έπρεπε να και το νέο της σπίτι να το αξιοποιεί με τον ίδιο τρόπο!
Η MOTO GUZZI δηλώνει πως το αποτέλεσμα την δικαιώνει, δεν ήθελε άλλη μία αίθουσα με αραδιασμένες παλαιές μοτοσυκλέτες που θα έχουν απήχηση μόνο στους Guzzisti, ήθελε μία ωδή στο MADE IN ITALY, έναν χώρο που ακόμη και ο τουρίστας θα αισθανθεί πως πρέπει να επισκεφτεί και γιατί όχι, έτσι να αγαπήσει τις μοτοσυκλέτες και να γίνει και μέλος της ιδιαίτερης αυτής οικογένειας.
κάποτε ένας από τους λίγους με τέτοιο βαθμό εξέλιξης - αυτό τώρα μπορεί να αποτυπωθεί και στους νεότερους
Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος που η Piaggio θέλει να αποτελεί το εργοστάσιο της MOTO GUZZI χώρο εκδηλώσεων, σημείο για καλλιτεχνικά δρώμενα και το μέρος που δεν παράγει απλά μοτοσυκλέτες, αλλά συναισθήματα!
Με τον τρόπο αυτό, ακόμη και εκείνος που δεν είχε ποτέ του μοτοσυκλέτα θα βρει τον δρόμο για το εργοστάσιο της MOTO GUZZI και φεύγοντας θα έχει κάνει ένα ταξίδι στον χρόνο εντρυφώντας στον κόσμο της μοτοσυκλέτας, από την αρχή έως και το σήμερα! Στον χώρο του μουσείο βρίσκονται αρχικά 160 αναπαλαιωμένες μοτοσυκλέτες, ένα επίτευγμα αντίστοιχο με την ανέργεση του ίδιου του κτηρίου, ξεκινώντας από το σημείο 0. Η MOTO GUZZI σε πλήρη αντίθεση με άλλους κατασκευαστές, έχει στην κατοχή της την πρώτη μοτοσυκλέτα. Όχι απλά την πρώτη που βγήκε από την γραμμή παραγωγής, αλλά το πρωτότυπο, εκείνο ακριβώς το σημείο στον χρόνο που ξεκίνησε η μάρκα!
Ανάμεσα σε όλα αυτά, έχει επίσης τις 14 αγωνιστικές μοτοσυκλέτες που έχουν κερδίσει τίτλο στα MotoGP, ένα σημείο της ιστορίας της που αρκετοί νεότεροι δεν γνωρίζουν. Υπάρχουν επίσης μοτοσυκλέτες-σημεία αναφοράς στην υπηρεσία του στρατού και της αστυνομίας, σε επικά ταξίδια μίας εποχής που ο κόσμος ήταν ελάχιστα ταξιδεμένος, στον κινηματογράφο κτλ.
Οπότε μέσα από όλα αυτά ο επισκέπτης δεν βλέπει μόνο την εξέλιξη και την πορεία μίας ιστορικής μάρκας μοτοσυκλετών, αλλά την ίδια την πορεία της κοινωνίας, των συνήθειών της, γίνεται μάρτυρας της τεχνολογικής εξέλιξης και των μεταστροφών του βιομηχανικού σχεδιασμού, πάντα με παρονομαστή τις μοτοσυκλέτες της MOTO GUZZI.
Οι νέοι χώροι έχουν σχεδιαστεί επίσης με τρόπο που η εσωτερική αυλή του εργοστασίου να είναι ένας χώρος συναντήσεων και μεγαλύτερων συγκεντρώσεων, με μωσαϊκό τον τεράστιο αετό της MOTO GUZZI.
Πρόκειται για ένα χώρο 4.200 τετραγωνικών μέτρων όπου σε στρατηγικό σημείο έχουν μεταφυτευτεί 35 ψηλά δέντρα, δημιουργώντας μία περιπατητική διαδρομή με φόντο τις σύγχρονες γραμμές παραγωγής αλλά με την βαρύτητα να περπατάς σε έναν χώρο που έχει μείνει ζωντανός τα τελευταία εκατό χρόνια. Μία βόλτα λοιπόν στην ανεκτίμητη αξία της MOTO GUZZI στην περίμετρο του αρχικού εργοστασίου, στους ίδιους αυτούς τοίχους που όλα ξεκίνησαν!
σημείο συναντήσεων και μελέτης της ιστορίας με φόντο μία πραγματική γραμμή παραγωγής - δεν υπάρχει αντίστοιχο!
Απαραίτητο στο νέο αυτό ρόλο ένα αμφιθέατρο που καλύπτει 1.200 τετραγωνικά, καταστήματα και καφέ, καθώς και χώρους για σεμινάρια και ξεχωριστά δρώμενα!
Για όλους αυτούς τους λόγους, όποιος γράψει τις λεξούλες «το νέο εργοστάσιο της MOTO GUZZI» σημαίνει πως δεν έχει καταλάβει τίποτα από όσα πραγματικά δημιούργησε η εταιρεία στον ιδιαίτερο και ιστορικό αυτό χώρο.
Θα το ξανά πω λοιπόν εδώ, πως δεν υπάρχει κάτι αντίστοιχο αυτή την στιγμή, έχοντας επισκεφτεί προσωπικά όλες τις γραμμές παραγωγής των μεγάλων κατασκευαστών. Αυτό είναι το δεδομένο, δεν είναι θέμα άποψης. Η επίσκεψή μου τις επόμενες ημέρες θα δείξει κατά πόσο όλα αυτά συνυπάρχουν στον βαθμό που θέλει η MOTO GUZZI, πόσο εκσυγχρονίστηκαν οι γραμμές παραγωγής με βάση τα πρότυπα της εποχής μας αλλά κυρίως με βάση τους υπόλοιπους κατασκευαστές και αν τελικά άξιζαν τα σχεδόν εκατό εκατομμύρια που έχουν δαπανηθεί ή θα μπορούσαν απλά να γλιτώσουν τα πρόσθετα έξοδα, αλλάζοντας μόνο τις γραμμές παραγωγής και τίποτα περισσότερο. Δεδομένο επίσης, πως οι Guzzisti σε όλο τον κόσμο, έχουν το πλέον αγαπημένο σημείο προορισμού χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν το οποιοδήποτε πόρισμα!
