UPDATE:
 

Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

17/8/2026

Μέχρι να ανοίξει η διώρυγα του Σουέζ τα πλοία έκαναν τον γύρο της Αφρικής καθυστερώντας το ταξίδι τους και ανεβάζοντας το μεταφορικό κόστος. Κομμάτι της ανόδου του εμπορίου με την Ασία ήταν αυτή ακριβώς η συντομότερη γραμμή, που μεταξύ άλλων δημιούργησε και πολλές ευκαιρίες για τα λιμάνια και τον ανεφοδιασμό των πλοίων, στήνοντας ένα από τα βασικά θεμέλια της οικονομίας της Ευρώπης.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε πισωγύρισμα ακριβώς σε αυτή την πάγια πλέον γραμμή της ναυσιπλοΐας, με τα πλοία να κινούνται ξανά στην μακριά διαδρομή. Η πειρατεία ήταν πάντα ένα από τα προβλήματα της περιοχής στην διώρυγα του Σουέζ και είχε βρεθεί τρόπος να αντιμετωπιστούν. Οι πυραυλικές επιθέσεις και τα drone όμως είναι κάτι νέο που η εμπορική ναυσιπλοΐα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει. Παράλληλα η περιοχή δεν έχει μόνο τους Χούθι της Υεμένης να απειλούν την διέλευση, αλλά ολόκληρη η περιοχή έχει αρχίσει να φλέγεται.

Η βόρεια οδός είναι ασφαλέστερο πέρασμα από πλευράς ανθρώπινου παράγοντα και πολύ πιο σύντομη. Έχει όμως να παλέψει με τις συνθήκες. Το 2018 το πρώτο σύγχρονο πλοίο κοντέινερ πέρασε χωρίς προβλήματα από την βόρεια γραμμή με την βοήθεια παγοθραυστικών και πλέον μία κινέζικη εταιρεία με την συνδρομή Ρώσων συνοδών, εγκαινιάζει τακτικό δρομολόγιο.

Αυτό είναι κάτι νέο. Η διέλευση από τον Βερίγγειο πορθμό δεν είναι κάτι νέο, ούτε αποτελεί είδηση. Το τακτικό δρομολόγιο όμως είναι κάτι που δεν έχει ξανά γίνει και αλλάζει τα δεδομένα πλήρως.

Για αρχή η εταιρεία Sea Legend τοποθετεί στο δρομολόγιο αυτό το πλοίο Dubai Tower, ένα όνομά που δεν έχει καμία σχέση με την διαδρομή, το ακριβώς αντίθετο, με μεταφορική ικανότητα 1,740 μικρών κοντέινερ. Τα μικρά κοντέινερ των 20 ποδιών έχουν το μισό μέγεθος από τα μεγάλα, όμως συμφέρουν περισσότερο τις μικρότερες επιχειρήσεις, όπως είναι ο τομέας των ανταλλακτικών και τα εξαρτημάτων.

Η άνοδος της τιμής του πετρελαίου και ο διπλάσιος χρόνος που θέλει ο γύρος της Αφρικής, καθιστούν την Βόρεια Γραμμή συμφέρουσα λύση, παρόλο που τα ασφάλιστρα αυτού του ταξιδιού φτάνουν στο 50% παραπάνω!

Το κλειδί είναι πως το κινέζικο πλοίο δεν θα χρειαστεί συνοδεία παγοθραυστικού ή αυτή θα είναι για μικρή απόσταση, για αυτό και χρησιμοποιείται μικρό μέγεθος που δεν μπορεί να μεταφέρει πολλά κοντέινερ. Αν μάλιστα καταφέρει να αποφύγει πλήρως το πρόσθετο κόστος της υπηρεσίας αυτής που μόνο οι Ρώσοι μπορούν να παρέχουν καθώς εκτός του εξοπλισμού έχουν και την καλύτερη γνώση των πάγων, τότε το κάθε δρομολόγιο θα εξασφαλίζει 1/3 μικρότερο κόστος για κάθε κοντέινερ.

Εννοείται πως τα δρομολόγια αυτά δεν γίνονται όλο τον χρόνο καθώς από τέλη Οκτωβρίου το πέρασμα κλείνει τελείως και ο πάγος είναι αδιάσπαστος. Από τα μέσα καλοκαιριού όμως έως και τον Οκτώβριο τα δρομολόγια θα μπορούσαν να είναι τακτικά, κι αυτό ακριβώς σκοπεύει να κάνει η συγκεκριμένη εταιρεία. Για αρχή το πρώτο δρομολόγιο έγινε τον Δεκαπενταύγουστο και στόχο έχει να κάνει άλλα 7 μέχρι να κλείσει το πέρασμα.

Πέρα από τις συνθήκες το τακτικό δρομολόγιο θα φανερώσει και την διάθεση της Ρωσίας και των υπολοίπων χωρών, να διατηρήσουν την γραμμή ανοικτή και με κόστος που δεν θα εμποδίζει την βιωσιμότητά της. Καθώς είναι βέβαιο πως θα επιχειρήσουν να επιβάλλουν τέλος διελεύσεων, μένει να φανεί αν θα επικρατήσει η λογική μιας και το κόστος αυτό δεν πρέπει να είναι απλά λιγότερο από αυτό που συνολικά καταβάλλουν τα πλοία στην Νότια Γραμμή, αλλά σημαντικά μικρότερο για να αντισταθμίσει τον κίνδυνο από τις αντίξοες συνθήκες στους πάγους.

Αν όλα πάνε καλά, από το νέο έτος η εταιρεία θέλει να αυξήσει τον αριθμό των πλοίων που θα λειτουργούν στην γραμμή και να προσθέσει και την Ολλανδία στους προορισμούς της. Αυτή την στιγμή έχει εγκαινιάσει την σύνδεση με το μεγαλύτερο εμπορικό λιμάνι της Αγγλίας, το Felixstowe, όμως υπάρχουν πολλοί πράκτορες που περιμένουν να δουν την πορεία του εγχειρήματος, έτοιμοι να δρομολογήσουν από την Βόρεια Γραμμή τον όγκο των αγαθών που διακινούν.

Για τις μοτοσυκλέτες τα μικρά κοντέινερ δεν αποτελούν καλή λύση καθώς δεν μοιράζεται σε πολλές μονάδες το μεταφορικό κόστος. Για αυτό και ταξιδεύουν στα 40άρια κοντέινερ που αναλόγως μοντέλου μπορεί να χωρέσουν έως και 35 μοτοσυκλέτες, διαιρώντας το μεταφορικό κόστος σε περισσότερα κομμάτια.

Υπάρχουν όμως πολλά εξαρτήματα που έρχονται από την Κίνα και χρειάζονται στις Ευρωπαϊκές γραμμές παραγωγής, τόσο για τις ευρωπαϊκές μάρκες, όσο και για τις δύο Ιαπωνικές που συναρμολογούν μοντέλα τους στην Ευρώπη, που θα μπορούσαν να επωφεληθούν από το μικρότερο κόστος και τον μισό χρόνο στις μεταφορές. Αντίστοιχα και τα ανταλλακτικά των κινέζικων μαρκών θα μπορούσαν να ταξιδεύουν ταχύτερα προς την Ευρώπη τους καλοκαιρινούς μήνες όπου υπάρχει και μεγαλύτερη ζήτηση.

Το μεταφορικό κόστος είχε φτάσει να είναι το μικρότερο πρόβλημα της εφοδιαστικής αλυσίδας μέχρι και πριν την πανδημία, όπου οι τιμές για τα 40άρια κοντέινερ ήταν κάτω από τα δύο χιλιάδες δολάρια και έφτασε να είναι το μεγαλύτερο. Τα εγκαίνια ενός τακτικού δρομολογίου από την Βόρεια Γραμμή είναι μία από τις λύσεις, τουλάχιστον για κάποιους μήνες, απέναντι σε αυτό το πρόβλημα.