Μια πανέξυπνη, ιδέα της BMW για την ασφάλεια!

Το απλό μπορεί να είναι το πιο αποτελεσματικό!
Από τον

Λάζαρο Μαυράκη

17/2/2020

Η ασφάλεια στις πτώσεις και οι μοτοσυκλέτες, είναι δύο έννοιες σε διαρκή διαμάχη και οι όποιες προσπάθειες να συμβιβαστούν, σπάνια είχαν επιτυχή κατάληξη. Η νέα πατέντα, όμως, που κατέθεσε η BMW, αποδεικνύει –τουλάχιστον στην θεωρία- ότι μια εξαιρετικά απλή ιδέα με μια μικρή δόση ευφυίας, μπορεί να γίνει αποτελεσματική στην πράξη.

Η συνήθης πρακτική πάνω στο ζήτημα των πτώσεων και των συγκρούσεων είναι η πρόληψη των ατυχημάτων, η οποία μας έχει κατακλείσει υπό την μορφή των ηλεκτρονικών συστημάτων (από το traction control, μέχρι τα cornering ABS). Παρόλα αυτά όμως, υπάρχουν περιπτώσεις που ακόμη και με τα παραπάνω, η κακή έκβαση είναι αναπόφευκτη. Εκεί αναλαμβάνουν τα προστατευτικά στον εξοπλισμό του αναβάτη, αλλά η BMW θεωρεί ότι υπάρχει ακόμη ένα μικρό περιθώριο που μπορεί να μειώσει τις συνέπειες ενός ατυχήματος. Και δεν μιλάμε για κάτι που δεν θα βλέπεται, τόσο από πλευράς σχεδιασμού όσο και από πλευράς χρηστικότητας (όπως για παράδειγμα το περίφημο σκούτερ C1 με τον… κλωβό για τον αναβάτη). Στην συγκεκριμένη περίπτωση οι πατέντες των Βαυαρών δείχνουν την προσθήκη ενός μικρού μεταλλικού τμήματος σε σχήμα "V" πίσω από τον μπροστινό τροχό, που θα μπορούσε να κάνει μεγάλη διαφορά στην πιθανότητα μια σύγκρουσης.

Σε κανονικές συνθήκες, όταν ο μπροστινός τροχός μιας μοτοσυκλέτας χτυπήσει πάνω στο πλάι ενός αυτοκινήτου, η δύναμη που θα ασκηθεί πάνω στον τροχό θα τον αναγκάσει να στρίψει. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τόσο να χάσει ο αναβάτης το τιμόνι από τα χέρια του, αλλά και να μικρύνει το συνολικά μήκος της μοτοσυκλέτας αρκετά εκατοστά, μειώνοντας έτσι και το τμήμα που βρίσκεται μπροστά από τον αναβάτη το οποίο θα μπορούσε να απορροφήσει μέρος της δύναμης κρούσης. Με την προσθήκη του συγκεκριμένου εξαρτήματος, καθώς το μπροστινό αρχίζει να στρεβλώνεται και να σπρώχνει τον τροχό προς τα πίσω λόγω του χτυπήματος, η κίνηση αυτή γίνεται σε ευθεία γραμμή μετατρέποντας ταυτόχρονα το πιρούνι και τον τροχό σε ζώνες απορρόφησης κρούσης, με το μεταλλικό "V" να λειτουργεί επικουρικά.

Μπορεί να μην αποτελεί την οριστική λύση του προβλήματος στις συγκρούσεις, αλλά οτιδήποτε –έστω και λίγο- μπορεί να συμβάλλει στην απορρόφηση κάποιου ποσοστού ενέργειας, το οποίο διαφορετικά θα μεταφερόταν στον αναβάτη.

Προς το παρόν, δεν είναι ξεκάθαρο αν το συγκεκριμένο σχέδιο θα μπει σε κάποια μοτοσυκλέτα παραγωγής, αλλά όπως μπορείτε να διαπιστώσετε κι εσείς, δεν είναι μια ακριβή κατασκευή με απαγορευτικό κόστος, ενώ η συγκεκριμένη μεταλλική προσθήκη θα μπορούσε να παίζει διπλό ρόλο, ως βάση για το ψυγείο για παράδειγμα, αποσβαίνοντας ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό από το κόστος του.

 

Ετικέτες

Yamaha: Κατέθεσε πατέντα για ψαλίδι μεταβλητής γεωμετρίας

Ρυθμιζόμενο εν κινήσει ψαλίδι - Καλύτερη πρόσφυση και συμπεριφορά σε κάθε συνθήκη
Yamaha Swing Arm Patent
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

10/2/2026

Μέσα από μια νέα πατέντα, η Yamaha αποκαλύπτει μια ριζοσπαστική ιδέα όπου το ψαλίδι της μοτοσυκλέτας αλλάζει γεωμετρία ανάλογα με τις συνθήκες, προσαρμοζόμενο στις απαιτήσεις επιτάχυνσης, φρεναρίσματος και κλίσης.

Η γεωμετρία και η ακαμψία του ψαλιδιού αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς στον σχεδιασμό πλαισίου, ειδικά στον κόσμο των αγώνων όπου κάθε χιλιοστό και κάθε βαθμός παραμόρφωσης μπορεί να μεταφραστεί σε χρόνο στην πίστα. Το πρόβλημα είναι ότι οι απαιτήσεις για μέγιστη ταχύτητα στα ευθύγραμμα τμήματα της πίστας συγκρούονται με εκείνες για σταθερότητα και αίσθηση στο μέσο της στροφής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να λύσει η Yamaha με την πατέντα ενός ψαλιδιού μεταβλητής γεωμετρίας.

Τα τελευταία χρόνια, τα MotoGP έχουν δείξει πόσο σημαντική μπορεί να είναι η αλλαγή στη γεωμετρία. Τα συστήματα ρύθμισης ύψους εμπρός και πίσω (ride height devices), που ξεκίνησαν ως απλές μηχανικές διατάξεις holeshot για τις εκκινήσεις, κλειδώνοντας προσωρινά τη μπροστινή ανάρτηση στη χαμηλή θέση της, χαμηλώνοντας έτσι το κέντρο βάρους της μοτοσυκλέτας και αποτρέποντας τις ανυψώσεις του εμπρός τροχού στα πρότυπα των συσκευών που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια στoυς off-road αγώνες, εξελίχθηκαν σε ενεργοποιητές που χαμηλώνουν τη μοτοσυκλέτα στην έξοδο των στροφών, αυξάνοντας την πρόσφυση και περιορίζοντας τις σούζες. Παρότι τα μπροστινά συστήματα ride height απαγορεύτηκαν από το 2023 και όλα τα αντίστοιχα συστήματα θα απαγορευτούν πλήρως το 2027, η πατέντα της Yamaha δείχνει πού θα μπορούσε να φτάσει αυτή η τεχνολογία αν υπήρχε η σχετική ελευθερία.

Yamaha Swing Arm Patent

Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα

Στις σημερινές μοτοσυκλέτες MotoGP, το πίσω σύστημα ride height λειτουργεί μέσω ενός υδραυλικού "άξονα" που αντικαθιστά έναν από τους συνδέσμους της ανάρτησης. Όταν ο αναβάτης χρησιμοποιήσει το σχετικό χειριστήριο στην επιτάχυνση, το σύστημα "κλειδώνει" το πίσω μέρος χαμηλά για μέγιστη πρόσφυση, ενώ στο φρενάρισμα απελευθερώνεται ώστε το πίσω μέρος να σηκωθεί ξανά για καλύτερη είσοδο στη στροφή.

Η Yamaha όμως προχωρά πολύ πιο πέρα. Στη νέα πατέντα, το υδραυλικά κινούμενο στοιχείο δεν βρίσκεται στους συνδέσμους της ανάρτησης, αλλά μέσα στο ίδιο το ψαλίδι. Το ψαλίδι χωρίζεται σε δύο τμήματα με μια άρθρωση στο κέντρο του. Το εμπρός τμήμα συνδέεται κανονικά με την ανάρτηση, ενώ το πίσω τμήμα, όπου και βρίσκεται ο τροχός, μπορεί να μετακινηθεί ανεξάρτητα πάνω ή κάτω μέσω του υδραυλικού μηχανισμού.

Το υδραυλικό στοιχείο ενεργοποιείται ωθώντας ένα έκκεντρο που αλλάζει το μήκος και τη γωνία του κάτω τμήματος του ψαλιδιού, επιτρέποντας στη γεωμετρία να μεταβάλλεται δυναμικά, με την περιστροφή γύρω από τον άξονα της άρθρωσης, ανάλογα με το αν η μοτοσυκλέτα επιταχύνει, στρίβει ή φρενάρει.

Yamaha Swing Arm Patent

Μακριά από τους αγώνες ή την παραγωγή

Σε αντίθεση με τα σημερινά συστήματα ride height, η πατέντα της Yamaha περιγράφει ένα σύστημα που ελέγχεται από ηλεκτρονικό ενεργοποιητή και αισθητήρες διαδρομής και φορτίου. Το σύστημα διαβάζει τι κάνει η μοτοσυκλέτα - αν δηλαδή επιταχύνει, αν βρίσκεται υπό κλίση ή αν επιβραδύνει - με την χρήση μιας αδρανειακής μονάδας ελέγχου (IMU) και προσαρμόζει ανάλογα τη γεωμετρία του ψαλιδιού σε πραγματικό χρόνο.

Αυτό το επίπεδο ηλεκτρονικού ελέγχου δεν είναι επιτρεπτό υπό τους τρέχοντες κανονισμούς των MotoGP (πόσο μάλλον του WSBK, που στηρίζεται σε μοντέλα παραγωγής), κάτι που δείχνει ότι η πατέντα δεν στοχεύει άμεσα σε αγωνιστική εφαρμογή, αλλά μάλλον σε πειραματική έρευνα και συλλογή δεδομένων. Η Yamaha προσπαθεί να κατανοήσει τα οφέλη μιας μοτοσυκλέτας αν το ψαλίδι της πάψει να είναι ένα στατικό εξάρτημα και γίνει ένα δυναμικά προσαρμοζόμενο στοιχείο.

Yamaha Swing Arm Patent

Η ίδια η πατέντα αναφέρεται επίσης στις δυνάμεις της αλυσίδας κατά την επιτάχυνση και την επιβράδυνση και στο πώς ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να τις εκμεταλλευτεί για βελτιστοποίηση της πρόσφυσης και της σταθερότητας.

Υπερβολικά πολύπλοκο; Σχεδόν σίγουρα. Όμως, ακόμη και αν δεν δούμε ποτέ ένα τέτοιο ψαλίδι σε αγωνιστική ή παραγωγής μοτοσυκλέτα, τα δεδομένα που μπορεί να συλλέξει η Yamaha από μια τέτοια ιδέα ίσως επηρεάσουν καθοριστικά τον τρόπο με τον οποίο θα σχεδιάζονται και θα εξελίσονται τα πλαίσια του μέλλοντος.