Μπολόνια: “Πόλεμος” μεταξύ δημάρχου και οδηγών ταξί για το όριο των 30 χιλιομέτρων

Το μέτρο φέρνει μειώσεις στα τροχαία – Δεν το θέλουν οδηγοί ταξί και κυβέρνηση
cover
Από τον

Παύλο Καρατζά

4/2/2026

Ένας “πόλεμος” έχει ξεσπάσει με θέμα το ανώτατο όριο των 30 χλμ/ώρα που έχει επιβληθεί στην ιταλική πόλη της Μπολόνια από τα τέλη του 2023 και τους οδηγούς ταξί να πηγαίνουν στα δικαστήρια το μέτρο και τον δήμαρχο της πόλης.

Το μέτρο είχε εφαρμοστεί μετά από πρόταση του δημάρχου της πόλης, με στόχο να μειώσει δραματικά τον αριθμό των τροχαίων δυστυχημάτων. Ωστόσο, το συγκεκριμένο μέτρο βρήκε αντίθετους τους οδηγούς ταξί, τις ενώσεις μεταφορών, την κυβέρνηση, όπως και τον Υπουργό Μεταφορών!

Ο υπουργός μάλιστα είχε δηλώσει πως το μέτρο θα αυξήσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, θα βλάψει τους οδηγούς και τους εργαζόμενους, όπως και την τοπική οικονομία.

Οι οδηγοί ταξί προσέφυγαν στα δικαστήρια ζητώντας την κατάργηση του μέτρου, και δικαιώθηκαν, καθώς το δικαστήριο αποφάσισε τον Ιανουάριο του 2026 πως το όριο των 30 χλμ/ώρα δεν μπορεί να εφαρμοστεί σαν γενικός κανόνας και πρέπει να εξετάζεται ανά δρόμο ξεχωριστά -κρατήστε το αυτό.

Υπενθυμίζουμε πως το μέτρο ξεκίνησε στο τέλος του 2023, παρά την αντίθεση της κυβέρνησης, και σύμφωνα με στοιχεία του δήμου της Μπολόνια, τον πρώτο χρόνο επέφερε μείωση της τάξεως του 13% στα συνολικά ατυχήματα, 50% μείωση στα δυστυχήματα, 11% μείωση στους τραυματισμούς, 10% μείωση στα ατυχήματα με τραυματισμό, ενώ είχαμε και μηδενικούς θανάτους πεζών!

Επίσης, όσον αφορά την κυκλοφοριακή συμφόρηση, το 2024 σημειώθηκε μείωση κατά 5% κι αυτό οφείλεται σύμφωνα με τον δήμο σε έναν αυξανόμενο ποσοστό πολιτών που άρχισε να μετακινείται με διαφορετικό τρόπο, χρησιμοποιώντας λιγότερο το αυτοκίνητο και περισσότερο τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ποδήλατα.

Μάλιστα, ο δήμαρχος της πόλης δήλωσε πως το δημοτικό συμβούλιο δεν θα αμφισβητήσει την απόφαση του δικαστηρίου, αλλά θα περάσει μία τροπολογία που έχει ήδη προετοιμάσει, αναφέροντας τους λόγους για το όριο σε κάθε δρόμο, όπως ζήτησε το δικαστήριο. Τα παλιά όρια ταχύτητας θα επανέλθουν για μερικές εβδομάδες σε ορισμένους δρόμους μέχρι να εγκριθεί το νέο μέτρο.

Σε δηλώσεις που έκανε ο δήμαρχος, είπε: “Τα θύματα τροχαίων ατυχημάτων και οι οικογένειές τους μας το ζητούν και εμείς τους υποστηρίζουμε. Με τον στόχο που πάντα είχαμε και υποστηρίζαμε: να σώζουμε ζωές στους δρόμους, να μειώνουμε και να προλαμβάνουμε τα ατυχήματα, και σε αυτά τα δύο χρόνια αποδείξαμε ότι αυτό είναι εφικτό.

Τα τελευταία δύο χρόνια, η κυβέρνηση προσπάθησε να σταματήσει το όριο των 30 χλμ/ώρα, αλλά δεν κατάφερε να σταματήσει τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα στην Ιταλία.

Η Μπολόνια, από την άλλη πλευρά, είναι η πόλη που τους έχει μειώσει κατά το ήμισυ. Πιστεύω ότι μια κυβέρνηση πρέπει να βοηθά τις πόλεις που σώζουν ζωές, όχι να τις εμποδίζει. Σύμφωνα με το δημοτικό συμβούλιο, κατά τα δύο πρώτα χρόνια εφαρμογής του ορίου, σώθηκαν 17 ζωές και καταγράφηκαν 348 λιγότεροι τραυματισμοί.

Δεν θα σταματήσουμε, πρέπει να κάνουμε περισσότερα: το όριο των 30 χλμ/ώρα θα είναι σύντομα το πεπρωμένο όλης της Ιταλίας, όπως ήδη συμβαίνει στην Ευρώπη”. Το συγκεκριμένο περιστατικό έρχεται λίγες ημέρες μετά την εισαγωγή ορίου ταχύτητας 30 χλμ/ώρα στο ιστορικό κέντρο της Ρώμης, σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η οδική ασφάλεια και να μειωθούν τα ατυχήματα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την χώρα μας, καθώς να υπενθυμίσουμε πως το όριο πλέον μέσα στις πόλεις είναι τα 30 χλμ/ώρα (σε δρόμους χωρίς νησίδα σε κατοικημένες αστικές περιοχές) και το όριο των 50 χλμ/ώρα υφίσταται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις -νησίδα στη μέση. Ο νέος Κ.Ο.Κ. αναφέρει χαρακτηριστικά: “ Το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας, μέσα στις κατοικημένες περιοχές, ορίζεται σε τριάντα (30) χιλιόμετρα την ώρα. Σε μονόδρομους στους οποίους υπάρχουν δύο (2) τουλάχιστον λωρίδες κυκλοφορίας, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με τουλάχιστον δύο (2) λωρίδες ανά κατεύθυνση, διαχωριζόμενες με κατά μήκος διαγραμμίσεις, και σε οδούς διπλής κατεύθυνσης με διαχωριστική νησίδα, το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο ταχύτητας ορίζεται σε πενήντα (50) χιλιόμετρα την ώρα. Τα όρια ταχύτητας της παρούσας εφαρμόζονται, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά με ειδική σήμανση

Ο εφευρέτης του Start&Stop σχολιάζει: "Ο Τραμπ σκότωσε την τεχνολογία που κάνει τα αυτοκίνητα πιο οικολογικά"

Ο 88χρονος Mauro Palitto, δημιουργός του πρώτου Start&Stop, μιλά για την απόφαση των ΗΠΑ να καταργήσουν περιβαλλοντικά κίνητρα
Start&Stop
Από τον

Φίλιππο Σταυριδόπουλο

4/3/2026

Από το κέντρο έρευνας της FIAT μέχρι τη Regata ES του 1983, η ιδέα που γεννήθηκε από ένα απλό χρονόμετρο έγινε παγκόσμιο στάνταρ. Σήμερα όμως, η πολιτική απόφαση των ΗΠΑ φέρνει το Start&Stop ξανά στο προσκήνιο.

Ο Mauro Palitto, σήμερα 88 ετών, γεννημένος στη Ρώμη αλλά ταυτισμένος με το Τορίνο λόγω της μακράς του πορείας στο θρυλικό εργοστάσιο Lingotto της FIAT, είναι ο άνθρωπος πίσω από το πρώτο σύστημα αυτόματης διακοπής και επανεκκίνησης κινητήρα σε αυτοκίνητο παραγωγής. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ως υπεύθυνος μοντέλου για τα Ritmo και Regata της FIAT, παρουσίασε το πρώτο αυτόματο Start&Stop στο FIAT Regata ES, ένα σύστημα ικανό να σβήνει τον κινητήρα κατά τη στάση και να τον επανεκκινεί μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου.

Σήμερα, η απόφαση της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) των ΗΠΑ, κατόπιν πρωτοβουλίας της κυβέρνησης του Donald Trump, να καταργήσει τα ομοσπονδιακά περιβαλλοντικά κίνητρα που συνδέονται με το Start&Stop, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις με μέρος των κατασκευαστών να χαιρετίζουν την πρωτοβουλία.

Για τον Palitto, όμως, το τίμημα είναι ξεκάθαρο, αύξηση εκπομπών και οπισθοδρόμηση. “Η διοίκηση Τραμπ έχει λάβει αποφάσεις που θα χαρακτήριζα σχεδόν εγκληματικές. Αυτή η πρωτοβουλία κινείται στην ίδια κατεύθυνση”, σχολιάζει. “Το Start&Stop δεν είναι ιδεολογική επιβολή. Είναι μια απλή και αποτελεσματική τεχνική λύση που μειώνει κατανάλωση και εκπομπές χωρίς να επιβαρύνει τον χρήστη ή τη βιομηχανία.”

Η αρχή του Start&Stop

Για να κατανοήσει κανείς την απαρχή της ιδέας, πρέπει να επιστρέψει στο 1982, στο Centro Ricerche FIAT. Εκεί, ο Palitto είδε ένα παλιό FIAT 128 με αυτοσχέδια συσκευή που κατέγραφε τους χρόνους ρελαντί.

“Οδήγησα από το Orbassano στο Mirafiori, περίπου 15 χιλιόμετρα. Μου πήρε 35 λεπτά και ανακάλυψα ότι το αυτοκίνητο είχε μείνει ακίνητο πάνω από 10 λεπτά με τον κινητήρα να δουλεύει.”

Αυτό το απλό δεδομένο έγινε η σπίθα, γιατί να μη σβήνει αυτόματα ο κινητήρας όταν το αυτοκίνητο είναι σταματημένο με το κιβώτιο στην νεκρό και να επανεκκινεί όταν ο οδηγός θελήσει να ξεκινήσει;

Οι δοκιμές έγιναν αρχικά σε Ritmo που προορίζονταν για απόσυρση. Τα αποτελέσματα ήταν καλύτερα του αναμενομένου και απέδειξαν ότι η συχνή επανεκκίνηση δεν προκαλούσε σημαντική φθορά. Το 1983, η Regata ES έγινε το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο με αυτόματο Start&Stop στον βασικό εξοπλισμό, σχεδόν δύο δεκαετίες πριν η τεχνολογία διαδοθεί ευρέως στα τέλη των ‘90s και στις αρχές των 2000s, με τα δίκυκλα να ακολουθούν και την τεχνολογία να βρίσκει εφαρμογή κυρίως σε scooter αστικής χρήσης.

Start&Stop

Το τεστ με τους ταξιτζήδες

Σήμερα, ο Palitto δεν οδηγεί πλέον. Μετακινείται με ταξί και κάθε διαδρομή είναι μια μικρή έρευνα αγοράς. “Χρησιμοποιείτε το Start&Stop;” ρωτά τους οδηγούς.

Πολλοί το απενεργοποιούν. “Λένε ότι είναι ενοχλητικό ή ότι χαλάει τη μπαταρία και τον κινητήρα. Είναι μύθοι”, απαντά. Το κλειδί είναι ο ηλεκτρονικός έλεγχος στροφών. Το σύστημα αποδεσμεύει την μίζα μόλις ο κινητήρας φτάσει γωνιακή ταχύτητα που υποδηλώνει πραγματική εκκίνηση. Αυτό συμβαίνει σε μόλις λίγα δέκατα του δευτερολέπτου και περιορίζει τη φθορά σε σχέση με μια παρατεταμένη χειροκίνητη εκκίνηση."

Ιδιαίτερα για ταξί που κινούνται κατά 90% σε αστικό περιβάλλον, το όφελος είναι σαφές, εκεί όπου το ρελαντί κυριαρχεί, το Start&Stop έχει τη μεγαλύτερη επίδραση.

Το μέλλον είναι ηλεκτρικό

Παρά την απογοήτευσή του, ο Palitto βλέπει την εξέλιξη της τεχνολογίας με ρεαλισμό. “Δεν μπορούσα να φανταστώ ότι θα υποχωρούσε λόγω πολιτικής επιλογής. Πίστευα ότι θα ξεπεραστεί φυσιολογικά, στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης.”

Στην Ευρώπη, όπως επισημαίνει, οι κανονισμοί είναι αυστηροί, αλλά η υποδομή δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί επαρκώς. Στις ΗΠΑ, θεωρεί ότι πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.

“Είτε αρέσει είτε όχι, το μέλλον είναι ηλεκτρικό. Στα robotaxi του αύριο δεν θα υπάρχει Start&Stop, γιατί δεν θα υπάρχει κινητήρας εσωτερικής καύσης. Εκεί θα είναι η πραγματική τομή.”

Και ίσως τελικά, η εφεύρεση που γεννήθηκε από δέκα λεπτά ρελαντί σε μια διαδρομή 15 χιλιομέτρων να περάσει στην ιστορία ως ένα από τα τελευταία μεγάλα βήματα εξοικονόμησης στην εποχή της βενζίνης, πριν η ίδια η βενζίνη γίνει παρελθόν, πράγμα που μοιάζει να βρίσκεται ακόμα αρκετά μακριά, όπως επιβεβαιώνουν και οι τελευταίες εξελίξεις