Νέοι κανόνες για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στην Ε.Ε. με υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης οδηγού

Από τον

Κώστα Γκαζή

7/7/2022

Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των οχημάτων ξεκίνησε να εφαρμόζεται από τις 6/7/2022, εισάγοντας μια σειρά υποχρεωτικών προηγμένων συστημάτων υποβοήθησης του οδηγού για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Παράλληλα θεσπίζει το νομικό πλαίσιο για την έγκριση αυτοματοποιημένων οχημάτων και οχημάτων χωρίς οδηγό στην ΕΕ.

Σημειώστε πως όταν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρεται στον νέο κανονισμό σε "οχήματα" εννοεί, τουλάχιστον για την ώρα, τα αυτοκίνητα, αν και όπως αναγράφεται, "ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029."

Τα νέα μέτρα ασφάλειας στόχο έχουν να συμβάλουν στην καλύτερη προστασία των επιβατών, των πεζών και των ποδηλατών σε ολόκληρη την ΕΕ, καθώς με την εφαρμογή τους αναμένεται να σωθούν πάνω από 25.000 ζωές και να αποφευχθούν τουλάχιστον 140.000 σοβαροί τραυματισμοί έως το 2038, κάτι που αγγίζει ιδιαίτερα και εμάς, τους χρήστες δικύκλων.

Ανάλογα την κατηγορία οχήματος (αυτοκίνητα, λεωφορεία ή φορτηγά), τα υποχρεωτικά συστήματα υποβοήθησης των οδηγών περιλαμβάνουν συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης.

Ακολουθεί το δελτίο τύπου της ΕΕ:

"Δεδομένου ότι η έναρξη ισχύος του κανονισμού για τη γενική ασφάλεια εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να ολοκληρώσει το νομικό πλαίσιο για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, η Επιτροπή θα εκδώσει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για την έγκριση οχημάτων χωρίς οδηγό, καθιστώντας την ΕΕ πρωτοπόρο στον τομέα. Έτσι θα δοθεί η δυνατότητα σε οχήματα χωρίς οδηγό να κυκλοφορούν στην ΕΕ, θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού, θα τονωθεί η καινοτομία και θα βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η εκτελεστική αντιπρόεδρος για μια «Ευρώπη Έτοιμη για την Ψηφιακή Εποχή», Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, δήλωσε: «Η τεχνολογία μας βοηθά να αυξήσουμε το επίπεδο ασφάλειας των αυτοκινήτων μας. Τα νέα προηγμένα και υποχρεωτικά χαρακτηριστικά ασφαλείας θα συμβάλουν επιπλέον στη μείωση του αριθμού των θυμάτων. Σήμερα, μεριμνούμε επίσης ώστε οι κανόνες μας να μας επιτρέψουν να εισάγουμε με ασφάλεια αυτόνομα οχήματα και οχήματα χωρίς οδηγό στην ΕΕ σε ένα πλαίσιο που θέτει την ασφάλεια των ανθρώπων στο επίκεντρο.»

Ο επίτροπος κ. Τιερί Μπρετόν, αρμόδιος για την εσωτερική αγορά, δήλωσε: «Με τα συστήματα υποβοήθησης της ταχύτητας, διατήρησης λωρίδας κυκλοφορίας και αυτοματοποιημένης πέδησης τα οχήματά μας γίνονται όλο και πιο αυτοματοποιημένα. Με τη νέα νομοθεσία για την ασφάλεια των οχημάτων που εφαρμόζεται σήμερα, η Ευρώπη διασφαλίζει ότι η τεχνολογία αυτή βελτιώνει την καθημερινή ζωή των πολιτών μας και ότι η αυτοκινητοβιομηχανία διαθέτει ένα προβλέψιμο και ασφαλές πλαίσιο για τη συνέχιση της ανάπτυξης καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς της σε παγκόσμιο επίπεδο.»

Κανόνες γενικής ασφάλειας

Από σήμερα, τα νέα μέτρα που εισάγουν χαρακτηριστικά ασφαλείας για να βοηθήσουν τον οδηγό περιλαμβάνουν:

• Για όλα τα οδικά οχήματα (δηλαδή αυτοκίνητα, ημιφορτηγά, φορτηγά και λεωφορεία): ευφυές σύστημα ελέγχου της ταχύτητας, ανίχνευση οπισθοπορείας με κάμερα ή αισθητήρες, προειδοποίηση προσοχής σε περίπτωση υπνηλίας ή διάσπασης της προσοχής του οδηγού, καταγραφείς δεδομένων συμβάντος, καθώς και σήμα στάσης έκτακτης ανάγκης·

• Για αυτοκίνητα και ημιφορτηγά: Πρόσθετα χαρακτηριστικά, όπως συστήματα παραμονής στη λωρίδα κυκλοφορίας και αυτόματη πέδηση·

• Για λεωφορεία και φορτηγά: τεχνολογίες για την καλύτερη αναγνώριση πιθανών τυφλών σημείων, προειδοποιήσεις για την πρόληψη συγκρούσεων με πεζούς ή ποδηλάτες και συστήματα παρακολούθησης της πίεσης των ελαστικών.

Οι κανόνες θα εφαρμόζονται πρώτα στους νέους τύπους οχημάτων από τις 6/7 και μετά, και σε όλα τα νέα οχήματα από τις 7 Ιουλίου 2024. Ορισμένα από τα νέα μέτρα θα επεκταθούν ώστε να καλύπτουν διάφορα είδη οδικών οχημάτων έως το 2029.

Τεχνικοί κανόνες για τα αυτοματοποιημένα αυτοκίνητα

Με βάση τον κανονισμό για τη γενική ασφάλεια, η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το καλοκαίρι τεχνικούς κανόνες για τα αυτοματοποιημένα και τα συνδεδεμένα οχήματα, εστιάζοντας ιδίως στα αυτοματοποιημένα οχήματα που αντικαθιστούν τον οδηγό στους αυτοκινητόδρομους (αυτοματισμός επιπέδου 3) και σε οχήματα χωρίς οδηγό, όπως τα αστικά λεωφορεία ή τα ταξί-ρομπότ (αυτοματισμός επιπέδου 4) -σσ. η χρήση των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων θα επιτραπεί στην ΕΕ από τον Σεπτέμβριο του 2022. Οι νέοι κανόνες θα ευθυγραμμίσουν τη νομοθεσία της ΕΕ με τους νέους κανόνες του ΟΗΕ για τον αυτοματισμό επιπέδου 3 και θα εγκρίνουν νέα τεχνική νομοθεσία της ΕΕ για οχήματα χωρίς οδηγό, τους πρώτους διεθνείς κανόνες του είδους τους. Οι τεχνικοί κανόνες που καθορίζονται μέσω κατ' εξουσιοδότηση και εκτελεστικής πράξης θα θεσπίσουν ολοκληρωμένη αξιολόγηση της ασφάλειας και της ωριμότητας των πλήρως αυτοματοποιημένων οχημάτων πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά της ΕΕ. Θα καλύπτουν τις διαδικασίες δοκιμών, τις απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, τους κανόνες καταγραφής δεδομένων, καθώς και την παρακολούθηση των επιδόσεων ασφάλειας και τις απαιτήσεις αναφοράς συμβάντων από τους κατασκευαστές οχημάτων χωρίς οδηγό.

Ιστορικό

Η Επιτροπή παρουσίασε τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια το 2018. Οι κανόνες αντιμετώπιζαν την ανάγκη βελτίωσης της ασφάλειας των οχημάτων και της οδικής ασφάλειας, δεδομένου ότι, σύμφωνα με μελέτες, εκτιμάται ότι στο 95 % των ατυχημάτων παίζει ρόλο το ανθρώπινο σφάλμα. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη της ΕΕ ενέκριναν εν συνεχεία τον κανονισμό τον Νοέμβριο του 2019. Έκτοτε, η Επιτροπή έχει εκδώσει σειρά σχετικών εκτελεστικών κανονισμών που καλύπτουν τα διάφορα μέτρα υποβοήθησης του οδηγού που θεσπίστηκαν με τον κανονισμό.

Η πρόταση της Επιτροπής για τον αναθεωρημένο κανονισμό για τη γενική ασφάλεια συνόδευε επίσης τη δημοσίευση της στρατηγικής της ΕΕ για την αυτοματοποιημένη κινητικότητα, η οποία περιγράφει ένα ολοκληρωμένο σύνολο δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη συνδεδεμένων και αυτοματοποιημένων συστημάτων κινητικότητας. Αυτό προέβλεπε δράσεις που καλύπτουν την ανάπτυξη βασικών τεχνολογιών και υποδομών, τη θέσπιση του κατάλληλου κανονιστικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά της ΕΕ και τη διασφάλιση ότι η αυτοματοποιημένη κινητικότητα αποφέρει οφέλη στους Ευρωπαίους πολίτες."

Για να δείτε ολόκληρο τον νέο κανονισμό της ΕΕ, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο ΕΔΩ.

https://bit.ly/MOTO_675

Από τον

Κώστα Γκαζή

15/1/2026

Σκληρή απάντηση δίνει η Ομοσπονδία των Ευρωπαϊκών Ενώσεων Μοτοσυκλέτας FEMA στον ισχυρισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πως οι περιοδικοί έλεγχοι σε ΚΤΕΟ έχουν πλεονεκτήματα για την οδική ασφάλεια. “Ψευδής δήλωση” αναφέρει η FEMA (σσ. που μας βρίσκει 100% σύμφωνους σε σχέση με τον τρόπο που “ελέγχονται” οι μοτοσυκλέτες στην Ελλάδα) και συνεχίζει παραθέτοντας και τεκμηριώνοντας την άποψή της με στοιχεία που δείχνουν πως τα όποια τεχνικά προβλήματα αποτελούν ένα εξαιρετικά μικρό ποσοστό στις αιτίες πρόκλησης ατυχημάτων.

Η FEMA αναφέρει τα εξής: "Ο εισηγητής Jens Gieseke προχωρά σε ακόμα πιο ακραίες θέσεις μετά την εσφαλμένη δήλωση που αναπαράγεται στο προσχέδιο της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για υποχρεωτικούς ελέγχους μοτοσυκλετών άνω των 126 κ.εκ. σε ΚΤΕΟ για όλα τα κράτη της Ε.Ε., υποστηρίζοντας πως τα ΚΤΕΟ πρέπει να είναι υποχρεωτικά για όλες τις μοτοσυκλέτες από 50 κ.εκ. και πάνω!

Τους τελευταίους μήνες, οι ομάδες υπεράσπισης των Ευρωπαίων μοτοσυκλετιστών έχουν υποβάλει επίσημα έγγραφα θέσης και τεχνικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τα έγγραφα αυτά υπογραμμίζουν ένα συνεπές εύρημα σε μελέτες της ΕΕ και σε εθνικές μελέτες: τα τεχνικά ελαττώματα προκαλούν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτες.

Μελέτες μεγάλης κλίμακας για τα αίτια των ατυχημάτων διαπιστώνουν με συνέπεια ότι οι μηχανικές βλάβες (που είναι πιθανό να εντοπιστούν μέσω των ΚΤΕΟ) ευθύνονται μόνο για ένα μικρό ποσοστό των ατυχημάτων με μοτοσικλέτες. Η μελέτη MAIDS απέδωσε την κύρια αιτία σε τεχνικές βλάβες μόνο στο 0,7% των ατυχημάτων με μοτοσυκλέτες. Ομοίως, η βάση δεδομένων GIDAS εντόπισε τέτοιες βλάβες στο 3% των περιπτώσεων, και τα στοιχεία της NTSB/MCCS από τις ΗΠΑ υποστηρίζουν αυτή την τάση. Ακόμη και όταν υπάρχουν τεχνικά προβλήματα, αυτά συχνά εντοπίζονται μετά το ατύχημα και δεν αποτελούν αποδεδειγμένους αιτιολογικούς παράγοντες. Αντίθετα, ανθρώπινοι παράγοντες όπως η συμπεριφορά του αναβάτη, η αδυναμία των άλλων χρηστών του δρόμου να εντοπίσουν τις μοτοσυκλέτες και τα προβλήματα ορατότητας ευθύνονται για έως και το 87% των ατυχημάτων που αφορούν μηχανοκίνητα δίκυκλα.

Αναλύοντας τα στατιστικά στοιχεία, το πρώτο διάγραμμα (πάνω) απεικονίζει τους θανάτους από τροχαία ατυχήματα με μοτοσυκλέτες στην ΕΕ ανά κράτος μέλος, με την κατάσταση σχετικά με τα ΚΤΕΟ να αναγράφεται για κάθε κράτος μέλος. Τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν ΚΤΕΟ για μοτοσυκλέτες επισημαίνονται με πορτοκαλί χρώμα. Από αυτό, μπορεί να διαπιστωθεί σαφώς ότι το ΚΤΕΟ έχει ελάχιστη έως μηδενική επίδραση στους συνολικούς θανάτους. Δύο από τις τρεις χώρες με τους λιγότερους θανάτους δεν διαθέτουν υποχρεωτικό ΚΤΕΟ.

Το δεύτερο διάγραμμα παρουσιάζει τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και τη Σερβία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και την Ελβετία.

Αντί να αντιτίθενται στις προσπάθειες για την ασφάλεια, η FEMA και η FIM συνεχίζουν να προωθούν στοχευμένα, τεκμηριωμένα μέτρα που πραγματικά σώζουν ζωές, όπως εστιασμένες επιθεωρήσεις μόνο σε περιοχές όπου τα εθνικά στοιχεία δείχνουν κίνδυνο, βελτιωμένη εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση για όλους τους χρήστες του οδικού δικτύου, καθώς και σχεδιασμό και συντήρηση υποδομών που λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των μοτοσυκλετιστών.

Τονίζουμε ότι παραμένουμε προσηλωμένοι στον εποικοδομητικό διάλογο με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Υποστηρίζουμε αποτελεσματικές πολιτικές οδικής ασφάλειας, αλλά η Ευρώπη πρέπει να αποφύγει συμβολικά μέτρα που επιβαρύνουν τους μοτοσυκλετιστές χωρίς να βελτιώνουν τα αποτελέσματα στην ασφάλεια.

Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ επιτρέπουν ήδη αποτελεσματικές εθνικές εναλλακτικές λύσεις αντί των υποχρεωτικών επιθεωρήσεων, τις οποίες έχουν εφαρμόσει με επιτυχία πολλά κράτη μέλη. Μια υποχρεωτική προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ καταργεί την ευελιξία χωρίς να προσφέρει αποδεδειγμένη προστιθέμενη αξία στην οδική ασφάλεια.

Η υποχρεωτική ΚΤΕΟ σε επίπεδο ΕΕ για τις μοτοσυκλέτες θα επιβάρυνε με κόστος χωρίς αποδεδειγμένα οφέλη και θα υπονόμευε την επικουρικότητα.

Η αρχή της επικουρικότητας ορίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Στόχος της είναι να εξασφαλίζει ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται στο εγγύτερο δυνατό επίπεδο προς τον πολίτη, και ότι διενεργούνται διαρκείς έλεγχοι ώστε να εξακριβώνεται ότι η δράση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) είναι δικαιολογημένη δεδομένων των διαθέσιμων δυνατοτήτων σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

Πιο συγκεκριμένα, είναι η αρχή δυνάμει της οποίας η ΕΕ δεν αναλαμβάνει δράση (εκτός από τους τομείς που εμπίπτουν στην αποκλειστική της αρμοδιότητα), παρά μόνο εφόσον η δράση αυτή είναι πιο αποτελεσματική από την αντίστοιχη δράση σε εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό επίπεδο.

Όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα πρέπει να υποστηρίξουν μια ευέλικτη, τεκμηριωμένη προσέγγιση που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη να αποφασίζουν τον καλύτερο τρόπο βελτίωσης της ασφάλειας των μοτοσικλετών.”