Νιγηρία - Σκέψεις για απαγόρευση χρήσης και πώλησης μοτοσυκλετών σε όλη τη χώρα!

“Πυροβολείτε επιτόπου όποιον αναβάτη δεν σταματά για έλεγχο”
Κώστα Γκαζή
Από τον

Κώστα Γκαζή

23/8/2022
Λόγω των συνεχιζόμενων επιθέσεων από συμμορίες ληστών με μοτοσυκλέτες, ο κυβερνήτης της πολιτείας της Zamfara στη βορειοδυτική Νιγηρία, Bello Matawalle, έχει ήδη απαγορεύσει τη χρήση μοτοσυκλέτας τις βραδινές ώρες, διατάζοντας την αστυνομία να πυροβολεί επιτόπου όποιον αναβάτη δεν σταματά για έλεγχο. Παράλληλα και για τους ίδιους λόγους, η κυβέρνηση της χώρας σκέφτεται να απαγορεύσει καθολικά τόσο την χρήση μοτοσυκλετών -καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ωρου-, όσο και την πώληση τους!
 
Η χρήση μοτοσυκλέτας στη Zamfara απαγορεύεται πλέον από τις 8 το βράδυ έως τις 6 το πρωί, με τις δυνάμεις ασφαλείας να έχουν εντολή να πυροβολούν οποιονδήποτε αναβάτη δεν σταματήσει στις εντολές τους για έλεγχο.
 
Η Zamfara είναι γνωστή για την ανομία που επικρατεί σε αυτή, με πολλές περιπτώσεις απαγωγών για λύτρα και θανατηφόρων επιθέσεων σε χωριά από συμμορίες που συνήθως χρησιμοποιούν μοτοσυκλέτες. Όπως η απαγωγή 279 μαθητριών στις 26 Φεβρουαρίου 2021, η σφαγή 53 χωρικών στις 11-12 Ιουνίου του 2021, και το ακόμα χειρότερο μακελειό με περισσότερους από 200 νεκρούς χωρικούς στις 4-6 Ιανουαρίου 2022. 
 
Η παραπάνω κατάσταση δεν περιορίζεται φυσικά στη Zamfara, καθώς οι συμμορίες και οι τρομοκρατικές οργανώσεις όπως η Boko Haram, το Ισλαμικό Κράτος της Δυτικής Αφρικής, οι πειρατές του δέλτα του Νίγηρα και πολλοί άλλοι έχουν δημιουργήσει ένα αδιανόητο δυστοπικό χάος σε πολλές πολιτείες της Νιγηρίας, με την κυβέρνηση να αποδεικνύεται εντελώς ανίκανη να αντιμετωπίσει την κατάσταση.
 
Η τελευταία σκέψη της κυβέρνησης κινείται στα πρότυπα του γνωστού ρητού “πονάει κεφάλι, κόψει κεφάλι”, καθώς αφορά στην καθολική απαγόρευση χρήσης και αγοράς μοτοσυκλέτας σε όλη τη χώρα. Είναι πιο εύκολο να κατηγορήσει κανείς τη μοτοσυκλέτα -ένα ιδιαίτερα λαϊκό μάλιστα μέσο-, παρά τις αιτίες που οδηγούν στο έγκλημα με μοτοσυκλέτα, σε μια χώρα όπου το 43% του πληθυσμού ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας παρά τον μεγάλο ορυκτό πλούτο της Νιγηρίας, ενώ παράλληλα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση μαστίζεται από κακή οργάνωση, διαφθορά και έλλειψη συντονισμού από πολιτεία σε πολιτεία.
 
Η κυβέρνηση της Νιγηρίας έχει ήδη κηρύξει τον πόλεμο στις μοτοσυκλέτες-ταξί (Okada), οι οποίες είναι εξαιρετικά δημοφιλείς ιδιαίτερα στην πρωτεύουσα Λάγος στην ευρύτερη περιοχή της οποίας κατοικούν… 24 εκατομμύρια Νιγηριανοί, εκεί όπου οι οδηγοί αυτοκινήτου περνούν τουλάχιστον 3 ώρες καθημερινά στο μποτιλιάρισμα! 
 
Ήδη οι Okada riders έχουν απαγορευτεί σε 6 Δήμους του Λάγος όσο και στον Νίγηρα, για λόγους δημόσιας και οδικής ασφάλειας, καθώς ένα μεγάλο μέρος τους οδηγεί επικίνδυνα, ενώ κάποιοι εξ αυτών χρησιμοποιούν τις μοτοσυκλέτες τους για ληστείες, και περισσότεροι δήμοι και πολιτείες ζητούν να ισχύσει και εκεί το μέτρο.
 
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Νιγηρίας, Abubakar Malami, δήλωσε μεταξύ άλλων: “Πιστεύω πως ένα 20% του πληθυσμού της χώρας (40 εκατομμύρια κάτοικοι) χρησιμοποιεί μοτοσυκλέτα. Αν αυτό το ποσοστό κληθεί να κάνει μια θυσία που θα βοηθήσει περισσότερα από 200 εκατομμύρια Νιγηριανούς (σσ. με το να μειωθεί η εγκληματικότητα), πιστεύω πως αυτή η θυσία δεν είναι μεγάλη.” 
 
Το μέλλον της μοτοσυκλέτας στη Νιγηρία προδιαγράφεται ιδιαίτερα δυσοίωνο.
 
Φωτό: Guardian Nigeria

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…