Νόμος της Ε.Ε. για “δικαίωμα στην επισκευή”! Αλλάζουν όλα στις μελλοντικές μεταχειρισμένες!

Πως θα επηρεάσει την κατασκευή μοτοσυκλετών
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

16/3/2020

Μια νέα ολοκληρωμένη νομοθεσία, σχετικά με κάθε μορφής προϊόντα που θα πωλούνται στις χώρες μέλη της, ετοιμάζει να εφαρμόσει η Ε.Ε., η οποία θα αλλάξει σε πολύ μεγάλο βαθμό τη βιομηχανία και το εμπόριο. Κυρίως όμως θα αποτελέσει τη βάση για να κλείσουν τα στόματα όσων προωθούν λυσσαλέα τον υπερκαταναλωτικό με το έολο επιχείρημα ότι τα παλιά αντικείμενα είναι ρυπογόνα και πρέπει να τα αντικαταστήσουμε με νέα, “οικολογικής” τεχνολογίας.

Με άλλα λόγια, η Ε.Ε. επιτέλους αλλάζει στρατηγική και από εκεί που επιδοτούσε τον υπερκαταναλωτισμό, από εδώ και στο εξής θα προστατεύει πραγματικά το περιβάλλον από τους εκατομμύρια τόνους “σκουπιδιών” στηρίζοντας την λεγόμενη “κυκλική οικονομία”.  

Τι σημαίνει αυτό; Ότι ο σχεδιασμός των αυτοκινήτων και των μοτοσυκλετών θα αλλάξει ριζικά. Γιατί; Διότι τώρα οι κατασκευαστές ακολουθούν σε παγκόσμιο επίπεδο μία λίγο-πολύ αμερικάνικη κουλτούρα “Αγόρασέ το- Οδήγα το – Πέταξέ το – Πάρε καινούριο”. Στις μοτοσυκλέτες το πρόβλημα δεν ήταν άμεσο και δεν είχαμε υποστεί κάποιας μορφής φορολογικό εκβιασμό για να στείλουμε στη χωματερή δίκυκλα των δέκα ή δεκαπέντε ετών. Έμμεσα όμως, ο φορολογικός εξαναγκασμός από τις κυβερνήσεις για συχνή αντικατάσταση αυτοκινήτων επιβάρυνε με σοβαρά χρηματικά ποσά τον οικογενειακό προϋπολογισμό (στην Ελλάδα που δεν έχει δική της βιομηχανία είχε σοβαρές επιπτώσεις στο εμπορικό ισοζύγιο), δεσμεύοντας κεφάλαια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε άλλες ανάγκες.

Η νομοθεσία αυτή αποτελεί συνέχεια του νόμου για επάρκεια ανταλλακτικών σε βάθος δεκαετίας, έχει περάσει το στάδιο της διαβούλευσης και είναι έτοιμη να περάσει και να οριστούν ημερομηνίες που θα μπει σε ισχύ. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πισω-γύρισμα από αυτό το στάδιο και δεν αναμένεται να συμβεί και στην συγκεκριμένη περίπτωση.

Μπαίνοντας στην ουσία της νέας νομοθεσίας, αντιτίθεται πρακτικά σε αυτό που συμβαίνει τώρα. Το γεγονός δηλαδή πως ο σχεδιασμός των εξαρτημάτων και τα υλικά των εξαρτημάτων να ακολουθούν την νοοτροπία της “μιας χρήσης”. Πλαστικά γύρω και μέσα στον κινητήρα, τα οποία με την ζέστη καταστρέφονται ή σφραγισμένοι μηχανισμοί (π.χ. κιβώτια ταχυτήτων) που για μια σπασμένη βίδα το πετάς και λόγω υψηλού κόστους αντικατάστασης πετάς ολόκληρο το όχημα, θα σταματήσουν να υπάρχουν στα δίκυκλα και τα αυτοκίνητα.

Από εδώ και στο εξής κάθε μηχανισμός θα πρέπει να επισκευάζεται, ώστε το ωφέλιμο χρονικό όριο χρήσης του να είναι το μέγιστο δυνατό. Η νομοθεσία αυτή θα έχει άμεσα και απτά αποτελέσματα και στην χρήση των υλικών κατασκευής. Όπως θυμάστε, οι ψευτο-οικολόγοι είχαν προωθήσει μια ολόκληρη προπαγάνδα για τα βιοδιασπώμενα πλαστικά, δηλαδή τα πλαστικά που δεν μένουν αναλλοίωτα για πολλά χρόνια, αλλά διασπώνται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Όπως αποδείχτηκε όμως, τα πλαστικά αυτού του είδους όχι μόνο περιόριζαν την αντοχή των μηχανισμών οδηγώντας τους στις χωματερές, αλλά πολύ χειρότερα, μόλυναν το υπέδαφος και τα ύδατα σε τεράστιες εκτάσεις λόγω της διασποράς τους.

Με τη νέα νομοθεσία το είδος των πλαστικών που θα χρησιμοποιούνται στα προϊόντα θα πρέπει ΚΑΙ να αντέχουν ΚΑΙ να ανακυκλώνονται πλήρως. Όμως το σημαντικότερο όλων είναι πως το "Built to Last" θα επιβάλλεται δια νόμου. Έχουμε πει πολλές φορές πως το πιο οικολογικό πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος είναι να κρατάει σε καλή κατάσταση το όχημά του για όσα περισσότερα χρόνια γίνεται (εννοείται πως αυτό ισχύει με την προϋπόθεση πως τα ΚΤΕΟ κάνουν σοβαρά τη δουλειά τους και η τροχαία είναι αμείλικτη σε οχήματα-φέρετρα που κυκλοφορούν στους δρόμους).

Οι πραγματικές ανάγκες για προσωπική μετακίνηση επαρκούν μια χαρά για να στηρίξουν την αγορά καινούριων οχημάτων και ο εμπορικός κόσμος θα αντικαταστήσει τα μειωμένα κέρδη από την πώληση καινούριων οχημάτων, μέσω της αύξησης των πωλήσεων ανταλλακτικών και υπηρεσιών after sale service. Επίσης η αγορά του μεταχειρισμένου θα αναβαθμιστεί, κρατώντας τις τιμές των μεταχειρισμένων υψηλότερα (προς όφελος των καινούριων οχημάτων…) ενώ οι βιοτεχνίες επισκευής και κατασκευής ανταλλακτικών θα ανθήσουν.

Ειδικά αυτό το τελευταίο είναι υπέρ των χωρών σαν την Ελλάδα, που δεν έχει τη δυνατότητα να στηρίξει μεγάλες βιομηχανίες (ούτε την κουλτούρα) σε αντίθεση με τις μικρές βιοτεχνίες, που λόγω ευελιξίας και μικρού μεγέθους επιβιώνουν πιο εύκολα στα ελληνικά δεδομένα και την έλλειψη υποδομών.

Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%

Η ΕΕ επιβάλει το ΦΠΑ να είναι πάνω από 12%
Έξι χρόνια μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στα κράνη στο 13% και ο λόγος που δεν γίνεται 0%
Θάνο Αμβρ. Φελούκα
Από τον

Θάνο Αμβρ. Φελούκα

20/1/2026

Μερίδα του κόσμου εξακολουθεί να αγνοεί πως το ΦΠΑ στα κράνη έχει μειωθεί εδώ και έξι χρόνια και πως από 1/1/2020 είναι στο 13% αντί του 24%. Βασική αιτία είναι πως δεν έχει δει την διαφορά να μεταβιβάζεται στην τελική τιμή πώλησης, και λιγότερο το ότι δεν παρακολουθεί στενά την ειδησεογραφία της μοτοσυκλέτας. Η μείωση του ΦΠΑ ήρθε σε μία περίοδο που τα πάντα σταδιακά ακρίβυναν και προφανώς το κέρδος από την μείωση του ΦΠΑ είναι πως η άνοδος των τιμών συγκρατήθηκε, ωστόσο ο αντίκτυπος θα ήταν μεγαλύτερος αν αυτό είχε γίνει νωρίτερα.

Η πραγματική ευκαιρία όμως χάθηκε το 1991, ήταν τότε που μπορούσαμε να βάλουμε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, ήταν τότε που φώναζε το MOTO πως πρέπει να γίνει η κίνηση γιατί δεν θα μπορούμε να την κάνουμε αργότερα.

Πως το ξέραμε αυτό; Παρατηρώντας τι είχε κάνει η Αγγλία, η οποία όσο ήταν εντός ΕΕ ήταν η μόνη χώρα που είχε μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη. Τώρα η Αγγλία εξακολουθεί να είναι η μόνη στον Ευρωπαϊκό χώρο που έχει μηδενικό ΦΠΑ στα κράνη, αλλά τώρα έχει και την ελευθερία να καθορίζει την φορολογία όπως αυτή θέλει. Όσο ήταν εντός ΕΕ δεν μπορούσε να μηδενίσει τον ΦΠΑ, εκτός και αν το είχε μηδέν πριν την ένταξή της. Και οι Άγγλοι ήταν οι πρώτοι που το σκέφτηκαν και μερίμνησαν για αυτό. Για αυτό φωνάζαμε τότε, γιατί ήταν η ευκαιρία να έχει η Ελλάδα μηδενικό φόρο στα κράνη, κι αν περισσότεροι εκείνη την εποχή τα φορούσαν και τους ενδιέφερε το θέμα, θα το είχαμε κερδίσει. Εντός ΕΕ μπορείς να φτάσεις στο 13% γιατί επιβάλλεται να είναι το ΦΠΑ πάνω από 12% και όχι παρακάτω καθώς ο μηδενισμός δημιουργεί προβλήματα ανταγωνισμού. Υπάρχει εξαίρεση για ορισμένα βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, νερό, φάρμακα όπου ένα κράτος-μέλος μπορεί να έχει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη και μηδενικούς. Μαντέψτε. Είμαστε τόσο ανοργάνωτοι που δεν έχουμε ενσωματώσει δύο βασικές οδηγίες, την 2022/542 και την 2020/285 που αφορούν τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η προθεσμία για την ενσωμάτωση της 2022/542 έληξε πριν από ένα χρόνο, την 1/1/2025, μας έδωσαν περιθώριο μέχρι πριν από 3 μήνες να κάνουμε την αλλαγή και πλέον περιμένουμε να μας επιβληθεί πρόστιμο επειδή δεν μειώνουμε ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά αγαθά. Δηλαδή χρεωνόμαστε ως πολίτες περισσότερο από αυτό που περιμένει η ΕΕ και πλέον η Πολιτεία θα πρέπει να δίνει και μερίδιο αυτής της πρόσθετης φορολογίας έξω, όταν θα μπορούσε να τονώσει την αγορά κάνοντας ότι και οι υπόλοιπες χώρες. Δεν περιμένει κανείς κάτι διαφορετικό βέβαια από την Πολιτεία, όταν για χρόνια εισπράττει πρόσθετη φορολογία επιπλέον του ΦΠΑ σε κάθε νέο όχημα και έπειτα πληρώνει πρόστιμο για αυτή την πρακτική, μένοντας ικανοποιημένη με την διαφορά που απομένει στο τέλος! Κλείνοντας αυτή την παρένθεση, η ενημέρωση που έχουμε είναι πως η ΕΕ θα κάνει μέσα στο 2026 τόσο δυσβάσταχτο το κόστος του προστίμου από το Ειδικό Τέλος Ταξινόμησης, που η Ελλάδα δεν θα μπορεί παρά να το μηδενίσει. Στις μοτοσυκλέτες είναι ένα σημαντικό νούμερο, που από τα 900 κυβικά και πάνω αγγίζει το 15% με το πρόσθετο πρόβλημα ότι μπαίνει συνολικά και στα μεταφορικά και στην καθαρή αξία, ανεβάζει δηλαδή το κόστος σημαντικά. Φανταστείτε πως η πρόσθετη αυτή φορολογία είναι μεγαλύτερη από το ποσοστό που έχει το κατάστημα που κάνει την πώληση, για να αναλογίστετε τον ακτίκτυπο που θα μπορούσε να έχει στην αγορά. Θα κλείσω την παρένθεση εδώ και θα δούμε στην πορεία του πρώτου τριμήνου τις εξελίξεις για το συγκεκριμένο αυτό τομέα.

Το συμπέρασμα είναι πως η Πολιτεία έχει πολύ αργά αντανακλαστικά όταν είναι να μειωθεί ο συντελεστής ΦΠΑ και μάλιστα δεν το κάνει πράξη αν δεν επιβληθεί υψηλό πρόστιμο.

Στα κράνη ΔΕΝ ΓΙΝΕΤΑΙ από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειωθεί ο ΦΠΑ στο 0%, μπορεί να φτάσει μόνο στο κατώτερο που επιτρέπεται για οτιδήποτε εκτός τους ειδικού κανονισμού που αναφέρεται στις άνω Ευρωπαϊκές Οδηγίες και εδώ και 6 χρόνια είναι σε αυτό το επίπεδο.

Το μόνο παράθυρο που βλέπω να υπάρχει για περεταίρω μείωσή του ή και μηδενισμό ακόμη, είναι να μπουν τα κράνη μοτοσυκλέτας σε μία από τις 7 ειδικές κατηγορίες που η ΕΕ εξαιρεί από τον κανονισμό και επιτρέπει στα κράτη-μέλη να έχουν μειωμένους συντελεστές, ακόμη και μηδενικό ΦΠΑ. Για παράδειγμα το γάλα και άλλα αγαθά, βασικά για την διατροφή έχουν 0% σε ορισμένες χώρες της ΕΕ, κάτι που όπως είπαμε θα έπρεπε να είχε κάνει και η χώρα μας εδώ και μήνες, αν και βάση ιστορικότητας στον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις αυτές, αποκλείεται να επιλέξει τον μηδενισμό του ΦΠΑ παρότι μπορεί να το κάνει. Μία από αυτές τις 7 κατηγορίες επιτρέπει μειωμένους συντελεστές σε εξοπλισμό ασφαλείας σε νοσοκομεία κτλ πράγμα που δεν μπορεί να συνδεθεί αυτόματα με τα μοτοσυκλετιστικά κράνη. Είναι όμως το πιο κοντινό μονοπάτι για όποιον προσπαθήσει να φέρει σε διαβούλευση στην ΕΕ το ζήτημα αυτό. Με τον τρόπο που συμβαίνουν τα πράγματα στη χώρα μας, είναι μάλλον δύσκολο να ξεκινήσει αυτό από εμάς, ενώ αν γίνει από άλλη χώρα, θα περάσει εδώ μετά από πρόστιμο της ΕΕ…